Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2015 r., II SA/Sz 1015/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2015 r., II SA/Sz 1015/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza , przyznał S. G. zasiłek rodzinny na dzieci na dzieci: L. i B G. od dnia [...] r. do dnia [..] r. w kwocie [...] zł miesięcznie na każde dziecko oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz obydwojga dzieci od dnia [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

3 Następnie, w dniu [...] r., powołując się na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego S. G. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocnymi decyzjami z dnia [...] r. oraz [...] r. W ocenie skarżącej w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne, polegające na wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów uchwały z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, która jest wiążąca dla wszystkich organów wydających decyzje administracyjne, w tym Ośrodki Pomocy Społecznej. Z uzasadnienia powyższej uchwały jednoznacznie wynika, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego przysługuje do każdego zasiłku rodzinnego po spełnieniu kryteriów przyjętych w ustawie.

4 Po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz L. G. i B. i G. zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r.

5 Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 145 K.p.a. warunkujące o konieczności wzruszenia decyzji ostatecznej, natomiast uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, na którą powołuje się skarżąca, ma jedynie wpływ na kształtowanie się linii orzeczniczej, po dacie jej wydania.

6 Na skutek zażalenia S. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., [...] , na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

7 W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn podmiotowych, tj. gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot, który nie jest stroną postępowania i okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz z przyczyn podmiotowych, tj. złożenia wniosku o wznowienie po ustaniu terminu określonego w art. 148 K.p.a. Natomiast powodem odmowy wznowienia postępowania nie może być brak podstaw wznowienia, ponieważ ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu jest niedopuszczalna.

8 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej dodatku w wysokości [...] zł na każde dziecko, zarzuciła mu naruszenie:

9 - art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w kwocie 400 zł na wszystkie dzieci,

10 - art. 71 ust. 1 i 2, art. 2, art. 18 i art. 32 w związku z art. 8 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie przy dokonywaniu wykładni ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznanie jednego dodatku na dwójkę dzieci, co powoduje naruszenie podstawowych zasad równości wobec prawa i dyskryminacji funkcji opiekuńczej państwa i sprawiedliwości społecznej, ochrony i opieki macierzyństwa i rodzicielstwa, prawa korzystania przez matkę przed i po urodzeniu dzieci ze szczególnej pomocy w zakresie określonym ustawa o świadczeniach rodzinnych,

11 - art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędną interpretacją przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez brak zabezpieczenia interesów z ciąży mnogiej,

12 - art. 6 K.p.a. poprzez wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia wbrew przepisom prawa,

13 - sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że matki dzieci z ciąży mnogiej mają uprzywilejowaną pozycję względem innych matek, ponieważ otrzymują świadczenia wraz z dodatkami przez okres 36 miesięcy, a nie 24 miesięcy,

14 - art. 7 i 6 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i weryfikacji wszystkich okoliczności z niej wynikających oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.

15 Ponadto skarżąca wskazała, że treść skargi opiera o:

16 - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności istniejących w chwili wydania decyzji, polegających na wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały sygn. akt I OPS 15/13 z dnia 26 czerwca 2014 r., w której dokonano jednoznacznej oceny regulacji prawnych dotyczących dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego,

17 - ewentualnie o art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. z uwagi na odmienne rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii przysługiwania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, o którym mowa w art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych,

18 - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 94/14 K. W. "(za jej pozwoleniem)".

19 W uzasadnieniu skargi, w oparciu o powołane orzeczenia sądów administracyjnych S. G. ponownie wywiodła, że przyjęta przez Kolegium interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmująca, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości [...] zł jest niedopuszczalna, ponieważ rozszerza w sposób nieuprawniony zastosowanie przepisu do ciąż mnogich, przez co naraża takie dzieci na brak zaspokojenia ich podstawowych potrzeb.

20 W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

22 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

23 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylające postanowienie Burmistrza odmawiające, w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a., wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r., i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.

24 Rozważając niniejszą sprawę należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania

25 i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 K.p.a.

26 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze w postępowaniu

27 w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną,

28 w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

29 Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Właściwy do wznowienia postępowania organ administracji bada w niej, czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, czy oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a., czy został wniesiony przez stronę rozumieniu art. 28 K.p.a., oraz czy został wniesiony w terminie określonym w art. 148 K.p.a.

30 Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały, powołane we wniosku o wznowienie postępowania, podstawy wznowienia. Odmowa wznowienia

31 może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Podkreślić należy, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania.

32 Dopiero pozytywne ustalenia w pierwszym etapie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

33 W kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie stwierdziło, że organ I instancji, wydając postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, naruszył obowiązujące przepisy prawa. Wydając bowiem rozstrzygnięcie kończące pierwszy etap postępowania wznowieniowego, rozstrzygnął kwestie podlegające badaniu, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w drugim etapie postępowania.

34 Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie też) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z powyższym przepisem.

35 W tej sytuacji, wszelkie zarzuty skargi Sąd uznał za przedwczesne, bowiem dotyczą kwestii prawidłowości decyzji ostatecznej będącej przedmiotem wznowienia postępowania.

36 W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.