Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2015 r., I SAB/Rz 4/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2015 r., I SAB/Rz 4/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Piotr Popek Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi J.G. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w związku z wnioskiem z dnia 9 lipca 2014 roku o wydanie zaświadczenia - oddala skargę-
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi J. G. jest bezczynność Burmistrza Miasta
3 i Gminy w związku z wnioskiem z dnia 9 lipca 2014r. o wydanie zaświadczenia.
4 Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 9 lipca 2014r. J. G. zwróciła się o Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie zaświadczenia, że Skarżąca "w każdym roku uiszcza należny, naliczony przez Urząd podatek za swoją własność położoną w N. D. przy ul. S. 9, na podstawie doręczonych Decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, oraz że w 2014r. J. G. na podstawie doręczonej Decyzji nr [...] z dnia [...].01.2014 dokonała należnej opłaty za swoją własność w dniu 7.03.2014r.".
5 Burmistrz Miasta i Gminy wydał w dniu 15 lipca 2014r. zaświadczenie o tym, że J. G., jako współwłaściciel w części 1/8 nieruchomości położonej w N. D, opłacała podatek od nieruchomości w latach 2009-2014, ustalony decyzjami zgodnie z należnym udziałem.
6 W reakcji na powyższe Skarżąca złożyła kolejne pismo z dnia 16 lipca 2014r., w którym zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty wskazane we wniosku z 9 lipca 2014r. W piśmie datowanym na dzień później Skarżąca zwróciła się do organu o wyjaśnienie przyczyn braku doręczenia jej zaświadczenia o żądanej treści.
7 Burmistrz Miasta i Gminy, w piśmie z 22 lipca 2014r. wyjaśnił, że zaświadczenie z dnia 15 lipca 2014r. zostało wydane na podstawie posiadanych dokumentów (danych z ewidencji gruntów i budynków, decyzji wymiarowych
8 i dowodów wpłat). Zaświadczenie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, gdyż Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem ww. nieruchomości w 1/8 części.
9 Skarżąca w odpowiedzi na powyższe złożyła kolejne pisma: z dnia 4 sierpnia 2014 r., w których domagała się wydania zaświadczenia zgodnego z wnioskiem
10 z 9 lipca 2014r. oraz wyjaśnienia przyczyn przewlekłości organu w tym zakresie oraz z dnia 7 sierpnia 2014r., w którym zwróciła się o wydanie decyzji w sprawie odmowy sporządzenia zaświadczenia zgodnego z treścią wniosku z 9 lipca 2014r.
11 W związku z powyższym Burmistrz Miasta i Gminy wydał w dniu 29 sierpnia 2014r. nr [...] postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Na to postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, postanowieniem z dnia [...] października 2014r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
12 Postanowienie SKO, po wniesieniu stosownej skargi, stało się przedmiotem kontroli tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 17 marca 2015r., I SA/Rz 1204/14 uchylił to rozstrzygnięcie Kolegium z uwagi na brak w aktach sprawy odpisów, wypisów a nawet opisów dokumentów, na które powoływał się m.in. organ przy wydawaniu zaświadczenia z 15 lipca 2014r. Braki te uniemożliwiły weryfikację zarzutów Skarżącej co do treści posiadanych przez organ dokumentów.
13 Przed wydaniem ww. wyroku Skarżąca w piśmie z dnia 28 stycznia 2015r. złożyła do SKO w T. zażalenie na niezałatwienie sprawy z wniosku z dnia 9 lipca 2014r. w terminie. Powołując art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej k.p.a., Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ww. sprawy w terminie nie załatwiono oraz
14 o wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. W piśmie tym Skarżąca wskazała, że termin na załatwienie niniejszej sprawy upłynął w dniu 16 lipca 2014r. a organ do chwili obecnej nie wydał zaświadczenia o żądanej treści. Czynności podejmowane przez organ są bezcelowe i w oczywisty sposób zmierzają do przewlekłości. Organ nie powiadomił Skarżącej o przyczynach zwłoki, nie podał terminu załatwienia sprawy, do czego był zobowiązany na podstawie art. 36 k.p.a. Nie wezwał również do uzupełnienia braków.
15 W odpowiedzi na powyższe SKO w T. wystosowało do Skarżącej pismo z dnia 5 lutego 2015r., w którym poinformowało o wydaniu przez Burmistrza postanowienia z dnia 29 sierpnia 2014r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oraz postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014r.,które zostało zaskarżone do WSA w Rzeszowie.
16 W dniu 2 maja Skarżąca złożyła z kolei do Burmistrza Miasta i Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na działaniu niezgodnym
17 z przepisami k.p.a. W piśmie tym podtrzymała wyrażoną wcześniej argumentację.
18 Następnie Skarżąca w dniu 11 maja 2015r. złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w związku z wnioskiem z dnia 9 lipca 2014r.
19 o wydanie zaświadczenia.
20 Skarżąca wskazała, że organ dopuścił się naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.
21 W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego w ww. sprawie, zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, stwierdzenia czy bezczynność/przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości, zasądzenie kosztów postępowania.
22 W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w jej sprawie. Podniosła, że Burmistrz nie wydał, mimo upływu ponad 10 miesięcy, zaświadczenia o treści zgodnej z żądaniem, chociaż nie istnieją żadne ku temu przeszkody. Organ nie przedstawił również powodów, dla których odmówił wydania zaświadczenia zgodnego z wnioskiem. Organ naruszył tym samym przepis art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji i zasadę szybkości postępowania. Skarżąca w wyniku naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa została pozbawiona prawa do bezzwłocznego otrzymania zaświadczenia. Strona wskazała więc, że jej skarga jest uzasadniona, mając na względzie orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące kwestii bezczynności organu i przewlekłości postępowania.
23 W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania.
24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
25 Skarga nie jest uzasadniona.
26 Złożona skarga musi być rozpatrywana na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 14 sierpnia 2015 r. a więc przed wejściem życie nowelizacji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprowadzonej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) – dalej ustawa zmieniająca. Nowelizacja ta wprowadza nowe uregulowania w zakresie skargi strony na bezczynność organu, jednak zmieniony przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. nie może i nie mógłby mieć zastosowania w sprawie z uwagi na uregulowanie art. 2 ustawy zmieniającej. Na jego mocy nową regulację stosuje się do spraw wszczętych od dnia 15 sierpnia 2015r. Niniejsza sprawa została wszczęta 11 maja 2015r. (data złożenia skargi) a więc musi być rozpatrywana na podstawie przepisów dotychczasowych.
27 Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015r. przewidywał, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akcesoryjnie, w przypadku zastosowania którejś z możliwości przewidzianych przez ten przepis, sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnienie zatem skargi na bezczynność polega na zobowiązaniu organu postępowania do wykonania w określonym terminie stosownej czynności wymienionej w tym przepisie. Wyrok sądu zawierać musi więc jak gdyby dwa elementy, a to zobowiązanie, o którym
28 w nim mowa oraz określenie, czy bezczynność wiązała się z rażącym naruszeniem prawa.
29 Ustalenia odnośnie rażącego naruszenia prawa nie mają charakteru samoistnego. Można ich dokonać tylko i wyłącznie wtedy, kiedy dochodzi do zobowiązania organu do dokonania określonej czynności lub też stwierdzenia przez sąd określonych uprawnień strony ( tak też A. Kabat (w:), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Praca zbiorowa: B. Dauter,
30 B. Gruszczyński, M. Niezgódka – Medek, Wyd. Lex, wyd. 5 zawarte w SIP LEX, art. 149).
31 Takie określenie możliwości orzeczniczych sądu determinuje zakres rozpoznania sprawy w ten sposób, że uwzględnienie skargi jest możliwe jedynie wtedy, gdy organ nie dokonał czynności, która powinna zostać w czasie określonym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wykonana. Wykonanie przez organ czynności, wydanie aktu lub innego działania wymienionego przez omawiany przepis czyni niedopuszczalnym orzekanie przez sąd w przedmiocie bezczynności organu. W takiej bowiem sytuacji (dopełnienia czynności) sąd nie mógłby wydąć orzeczenia nakazującego podjęcie stosownych czynności.
32 Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy, organ postępowania w dniu 29 sierpnia 2014 r. wydał postanowienie
33 o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Od tej daty nie można domagać się stwierdzenia jego bezczynności, ponieważ wniosek skarżącej został rozstrzygnięty.
34 Fakt negatywnej, a więc niezadowalającej stronę decyzji nie ma tutaj znaczenia, bowiem w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu przedmiotem kognicji sądu jest fakt dokonania czynności "załatwiającej" sprawę strony, nie zaś rodzaj podjętej decyzji, tym bardziej ocena, czy jest ona merytorycznie trafną, czy też prawo procesowe lub materialne czynność ta narusza.
35 Kwestia merytorycznego załatwienia sprawy i jego trafności musi być w takim przypadku badana w odrębnym postępowaniu wywołanym skorzystaniem przez stronę ze środków do jej zaskarżania (co w niniejszej sprawie miało miejsce).
36 Fakt tej merytorycznej kontroli dokonanej przez Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2915r., I SA/Rz 1204/14 wskazuje, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie może nakazywać organowi stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku czyli innymi słowy wydania zaświadczenie o określonej treści. Kwestia merytorycznego zakończenia postępowania o wydanie zaświadczenia musi się rozstrzygać
37 w postępowaniu głównym, nie zaś w przedmiocie bezczynności organu.
38 W niniejszej sprawie, jak wynika z powyżej przedstawionych faktów, w chwili wniesienia przez skarżącą skargi organ wydał już orzeczenie załatwiające wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia. W tym przypadku nie jest więc możliwe wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego przez przepis art. 149 § 1 P.p.s.a.
39 Skarga podlega więc oddaleniu jako niezasadna od samego początku, czyli od chwili jej wniesienia (odmiennie w przypadku, gdyby organ wykonał czynność po jej wniesieniu, która to sytuacja jednak nie zachodzi). Już w chwili jej wnoszenia Skarżąca blednie uważała, że organ pozostaje w bezczynności. Nie przysługiwało jej uprawnienie do żądania zaprzestania bezczynności organu. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni akceptuje pogląd NSA wyrażony
40 w uzasadnieniu uchwały 7-miu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008r. (I OPS 6/08 - dostępnej na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż w przypadku, gdy sąd stwierdzi, że w chwili wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, to wówczas powinien skargę oddalić,.
41 Z tych względów skarga została oddalona w myśl art. 151 P.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 35 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 36 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 149 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151