Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2019 r., II SAB/Rz 105/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2019 r., II SAB/Rz 105/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Muzeum [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Muzeum [....] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Muzeum [....] na rzecz skarżącego K. R. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 W dniu 3 października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga KR (dalej: "skarżącego") na bezczynność Dyrektora Muzeum Okręgowego w [...], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

3 Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 2 września 2019 r. skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP zwrócił się do Dyrektora Muzeum Okręgowego w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej podanie ilości osób zatrudnionych w Muzeum na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia, z wyszczególnieniem nazw stanowisk. W dniu 17 września 2019 r. skarżący ponowił żądanie, a w dniu 23 września 2019 r., skierował skargę do Sądu. W ocenie skarżącego organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem pomimo upływu 14-dniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił żądanej informacji.

4 Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

5 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Muzeum Okręgowego w [...] wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej oraz o odstawienie od zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika.

6 Organ podał, że skarżący wniósł skargę jedynie za pośrednictwem platformy ePUAP. Nie wystosował wniosku za pośrednictwem poczty tradycyjnej lub za pośrednictwem poczty e-mail. Z uwagi na problemy techniczne z możliwością logowania się do platformy ePUAP oraz służbowy wyjazd za granicę, wniosek skarżącego nie mógł zostać rozpatrzony w terminie. Dyrektor powziął wiedzę o ww. wniosku dopiero w dniu złożenia skargi, tj. 23 września 2019 r. Bez zbędnej zwłoki, w dniu 24 września 2019 r udostępnił skarżącemu żądaną informację. Opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej wynikło z przyczyn obiektywnych i niezależnych od organu. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania Dyrektor podniósł, że skarżący nie przygotował skargi nietypowej i wymagającej dużego nakładu pracy, a w sprawie nie zaistniały ani okoliczności faktyczne wymagające ustalenia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie wniosku skarżącego.

7 W piśmie procesowym z dnia 9 października 2019 r. skarżący rozszerzył żądanie skargi o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 50 zł. Zdaniem skarżącego, sytuację, w której podmiot nie reaguje na korespondencję skierowaną do niego w przewidzianej prawem ustawowej elektronicznej formie z użyciem profilu zaufanego, uznać należy za niedopuszczalną. Tym bardziej, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, Dyrektor śledzi skrzynkę e-mailową, nie mającą charakteru urzędowego, a przez ponad miesiąc czasu nie sprawdza urzędowej platformy ePUAP. W ocenie skarżącego taka sytuacja nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Argumentacja organu przytoczona na poparcie wniosku o odstąpienie od zasądzenia części kosztów postępowania stanowi natomiast argumentacje ad personam i nie dotyczy przedmiotu postępowania.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018r, poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

10 W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

11 Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

12 Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie, stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny na str. cbosa).

13 Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 P.p.s.a. (n.p. wyrok NSA ww., wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09). W wyroku NSA z dnia 24 maja 2006 r. postawiono znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie tezę, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego zarzut formalny Spółki, o braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mógł skutkować odrzuceniem skargi.

14 Oceniając zasadność skargi trzeba wskazać, że w kontrolowanej sprawie bezsporny pozostaje fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mieści się w kręgu podmiotów określonych przez ustawodawcę, jako obowiązane do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim byłby on dysponentem żądanej informacji oraz zastosowanie do żądanej informacji miałby tryb przewidziany w u.d.i.p.

15 Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro, według art. 16 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Wniosek skarżących zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej i powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie - o ile oczywiście znajduje się w posiadaniu tej informacji.

16 Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że informacja publiczna została udzielona z opóźnieniem, dopiero po otrzymaniu skargi wnioskodawcy do sądu. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, która z uwagi na niezwłoczne udzielenie informacji nie miała cech rażącego naruszenia prawa. O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Kierując się powyższymi dyrektywami wykładni pojęcia rażącego naruszenie prawa, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie podlega takiej kwalifikacji. Okoliczności wskazane przez Dyrektora w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała zła wola, czy też celowe unikanie rozpatrzenia wniosku.

17 Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.

18 O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł. Z wyłożonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. Przyznane koszty są kwotą minimalną, a nie zaistniały podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 P.p.s.a. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na art. 134 P.p.s.a, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

19 Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.