Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2016 r., II SA/Rz 923/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2016 r., II SA/Rz 923/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej we wznowionym postępowaniu -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 923/15

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o uznaniu AC za osobę bezrobotną od dnia 22 stycznia 2014 r. i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100% kwoty zasiłku podstawowego od dnia 30 stycznia 2014 r. W związku z przedłożeniem dodatkowych dokumentów Starosta decyzją z dnia [...] marca 2014 r. orzekł o przysługiwaniu skarżącej prawa do zasiłku w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego tj. 988,40 zł miesięcznie od dnia 10 lutego 2014 r. do końca pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku i w wysokości 776,10 zł miesięcznie w kolejnych miesiącach.

4 Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2014 r. skarżąca zwróciła się o wykreślenie jej z listy osób bezrobotnych podając, że w dniu 10 czerwca 2014 r. podjęła pracę w "[...]". Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta Powiatu [...] orzekł o utracie przez AC statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 czerwca 2014 r. z powodu podjęcia pracy.

5 Po uzyskaniu informacji, że AC od dnia 23 września 2013 r. jest członkiem zarządu A. sp. z o.o. z/s w [...], Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania jej za osobę bezrobotną.

6 Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - dalej: "k.p.a.", Starosta Powiatu [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz przyznającą zasiłek i jednocześnie odmówił uznania AC za osobę bezrobotną od 22 stycznia 2014 r. oraz odmówił przyznania ww. prawa do zasiłku od dnia 30 stycznia 2014 r.

7 Zdaniem organu pełnienie przez skarżącą od 23 września 2013 r. funkcji członka zarządu w A. sp. z o.o., tj. od daty zarejestrowania ww. spółki w KRS, powoduje brak po stronie skarżącej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Skoro Spółka prowadzi działalność gospodarczą, pełnienie przez skarżącą funkcji członka zarządu wiąże się z obowiązkami i ogranicza jej gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, co z kolei powoduje, że nie spełnia ona przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zarząd spółki prowadzi bowiem sprawy spółki i reprezentuje spółkę.

8 AC wniosła odwołanie od tej decyzji, uznając ją za niezgodną z prawem, gdyż w ustawie o promocji zatrudnienia (...) nie ma żadnego zapisu, który wyłączałby członków zarządu spółki z kręgu osób, które mogą posiadać status osoby bezrobotnej. Podała, że jako członek zarządu spółki wykonuje swoje zadania nieodpłatnie i wspólnie z innymi członkami zarządu. Jednocześnie pozostaje w gotowości do podjęcia pracy zawodowej. Pełnienie funkcji członka zarządu nie wyłącza zatem zatrudnienia na umowę o pracę zarówno w jej spółce, jak i w innych firmach zwłaszcza, że w A. sp. z o.o. nie ma wielu obowiązków związanych z rolą członka zarządu, gdyż jest to mała firma, a członków zarządu mogących ją reprezentować samodzielnie jest trzech. Ponadto członek zarządu nie ma ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, jeżeli oprócz powołania na członka zarządu nie jest zatrudniony.

9 Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

10 Podał, że AC zgłaszając się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] celem dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna oświadczyła, że nie jest osobą zatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jest w pełni zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Powyższe oświadczenie stanowiło m.in. podstawę do wydania w dniu 5 lutego 2014 r. decyzji o przyznaniu jej statusu osoby bezrobotnej i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z akt sprawy wynika, że w związku z prowadzeniem innej sprawy w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], dotyczącej złożonego wniosku o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego przez A. sp. z o.o. z/s [...] ustalono, że skarżąca pełni funkcję członka zarządu w tejże spółce. We wpisie dokonanym w KRS dotyczącym organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu zawarty jest zapis, że członek zarządu jest upoważniony samodzielnie do reprezentacji spółki, a zatem do dokonywania czynności prawnych w imieniu spółki. Ponadto, z informacji zawartych w KRS wynika, że AC posiada w Spółce 40 udziałów.

11 Z uwagi zatem na wyjście na jaw nowej, istotnej i nieznanej w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącej status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych okoliczności, organ zatrudnienia zasadnie wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., a następnie uchylił ją i orzekł co do istoty sprawy. Organ odwoławczy podał, że z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że jednym z bezwzględnie obowiązujących warunków nabycia i posiadania prawnego statusu osoby bezrobotnej jest gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, iż osoba która ma uzyskać status prawny bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Ac wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

13 Powtarzając w całości argumentację sformułowaną we wniesionym odwołaniu zarzuciła organom wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące błędnym uznaniem, że w każdym przypadku i niezależnie od okoliczności zasiadania w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną. Jedyne ustalenia jakie poczynił organ polegały na sprawdzeniu wpisów w KRS i stwierdzeniu, że skarżąca pełni funkcję członka zarządu spółki, podczas gdy z funkcji tej mogła ona szybko zrezygnować poprzez proste oświadczenie. Skarżąca w terminach wyznaczonych przez organ potwierdzała gotowość do podjęcia zatrudnienia poprzez osobiste stawiennictwo w organie i nie odmówiła podjęcia zaproponowanej pracy. Co również istotne, stanowisko zaprezentowane przez organ jest szkodliwie społeczne, gdyż zakłada całkowitą bierność osoby bezrobotnej.

14 Zdaniem skarżącej zgromadzone w aktach sprawy pytania prawne organu kierowane do radcy prawnego potwierdzają, że organy błędnie utożsamiają wspólników spółki cywilnej ze wspólnikami spółek prawa handlowego. W toku postępowania nie uwodniono również, że skarżąca czerpała korzyści z udziału w zyskach spółki, jako że Spółka nigdy nie wypłacała dywidend.

15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

17 Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

18 Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

19 Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził opisanych wyżej naruszeń prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

20 Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zapadły w postępowaniu wznowieniowym, uregulowanym przepisami art. 145 – 152 k.p.a., który jest jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu administracyjnym.

21 W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące przyznania AC statusu osoby bezrobotnej zostało wznowione z urzędu, z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, tj. na skutek zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

22 Za nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ uznał ujawnienie, że w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 22.01.2014 r. skarżąca nie spełniała przesłanek do uznania jej za osobę bezrobotną, bowiem pełniła funkcję członka zarządu A. sp. z o.o. z/s w [...], upoważnionego samodzielnie do reprezentacji spółki od daty wpisu spółki do KRS , tj. od 23.09.2013 r.

23 Organ uznał, że okoliczność ta jest równoznaczna z brakiem gotowości do podjecia zatrudnienia, bowiem wiąże się z określonymi obowiązkami.

24 Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w dacie orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2015 r., poz. 149) –"u.p.z.", bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej

25 Stan bezrobocia oznacza zatem nie tylko brak zajęć zarobkowych, ale także pełną gotowość podjęcia zatrudnienia, rozumianą jako brak obowiązków wynikających np. z pełnienia różnego rodzaju funkcji. Gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych i musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy (wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2014 r., III SA/Lu 761/13).

26 Sąd akceptuje pogląd zawarty w przytoczonym przez skarżącą wyroku NSA z dnia 27 lipca 2012 r., I OSK 141/12, a także w wyrokach NSA z dnia 14 maja 2008 r., I OSK 1184/07 i WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2011 r., III SA/Gd 573/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że art. 2 ust. 2 u.p.z. nie wyklucza co do zasady uznania za osobę bezrobotną członka zarządu spółki, niezatrudnionego w spółce, jednakże w każdym wypadku wyjaśnienia wymaga czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia.

27 Taką zdolność i gotowość może wykazywać osoba pełniąca funkcje w organach spółki nieaktywnej, nie prowadzącej działalności od dłuższego czasu, jednak wciąż zarejestrowanej, albo takiej, która jeszcze nie podjęła działalności. Takich też sytaucji faktycznych dotyczyły powołane wyżej orzeczenia.

28 W ropoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia z inną sytuacją. Z wypisu z Krajwoego Rejestru Sądowego wynika, że spółka A. sp. z o.o. jest rodzinnym przedsięwzięciem, jej wspólnikami są członkowie tej samej rodziny, w tym skarżąca posiadająca 40 udziałów o łącznej wartości 2.000 zł.

29 W ocenie Sądu wypis z KRS stanowi dowód tego, że spółka, w kształcie określonym w tym dokumencie (wspólnicy, wielkość udziałów, skład organów, sposób reprezentacji), prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przedmiotowym wskazanym w wypisie.

30 Ten zasadniczy dowód w sprawie nie daje zatem podstaw do twierdzenia, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych. Zasadne jest zatem twierdzenie, że spółka jest aktywnie działającym podmiotem gospodarczym, a skarżąca jest zaangażowana w jego działalność – jako jeden z 3 wspólników i jednocześnie członek zarządu.

31 Faktom tym zresztą skarżąca nie zaprzecza, wskazując jedynie, że spółka jest małym podmiotem i obowiązki należące do członka zarządu nie są zbyt czasochłonne i może je wykonywać inna osoba powołana na to stanowisko.

32 W ocenie Sądu szeroko zakreślony przedmiot działalności spółki nie potwierdza tej argumentacji.

33 Podkreślenia wymaga, że prowadzenie spraw spółki obejmuje stosunki wewnętrzne i polega przede wszystkim na różnych czynnościach faktycznych i organizacyjnych. W procesie zarządzania spółką zarząd może być wspomagany przez aparat pomocniczy: dyrektorów, kierowników itp. Natomiast sfera reprezentacji obejmuje dokonywanie czynności w stosunkach zewnętrznych.

34 Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich wywodów, że jest osobą gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym zakresie, a zdaniem Sądu, składając wniosek o rejestrację w urzędzie pracy, ostatecznie zaś w toku postępowania wznowieniowego, winna była taką zdolność i gotowość wykazać.

35 Z treści odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wyniak natomiast, że faktycznym powodem rejestracji skarżacej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] była chęć uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego, nie zas aktywizacja zawodowa.

36 Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, a decyzje wydane w toku tego postępowania nie naruszaja prawa. Wobec powyższego skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.