Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2022 r., II SA/Rz 590/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2022 r., II SA/Rz 590/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego E. P. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania E. P. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

3 Jak wynika z akt sprawy, W. P. i E. P. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o wstrzymanie prac ziemnych w związku z naruszeniem stosunków wodnych na działce ewid. nr [...] w Ł. ze szkodą dla działek ewid. nr [...] i nr [...].

4 Decyzją z dnia 22 października 2020 r. nr RGN.6331.1.2020.GS Burmistrz Miasta i Gminy [...] nakazał M. S. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie, tj. na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł., w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wskazując na wykonanie czynności, polegających na zebraniu ziemi nawiezionej na przedmiotowej działce w taki sposób, aby woda opadowa z działki nr [...] miała zapewnione pierwotne natężenie odpływu w kierunku północno-zachodnim.

5 Od powyższej decyzji M. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

6 Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. nr SKO.4171.19.2020 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

7 W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Organ I instancji przeprowadził w dniu 18 marca 2021 r. oględziny z udziałem biegłego.

8 W wyniku ustaleń zawartych w opinii biegłego, Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia 26 lipca 2021 r. nr RGN.6331.1.2020.GS nakazał M. S. w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, uszczelnić przy powierzchni ziemi wykonane ogrodzenie z półfabrykatów betonowych na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł.

9 Następnie, SKO w Przemyślu, decyzją z dnia 1 września 2021 r. nr SKO.4171.16.2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji wskazując, że rozpatrując badaną sprawę Burmistrz powinien rozstrzygnąć czy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

10 Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Burmistrz decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS nakazał właścicielce działki nr ewid. [...] w miejscowości Ł.– M. S. – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, tj. uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi w wykonanym jesienią 2020 r. ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych od strony północno-zachodniej, na całej długości działki nr ewid. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości Ł., w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

11 W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji powołał się na opinię biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii – mgr inż. M. K., w której sformułowano następujące wnioski:

12 1. Właścicielka działki nr [...] dokonała zmiany stosunków wodnych zlecając prace ziemne, w wyniku których wykonano skarpę, zwiększając tym samym kąt nachylenia północnej części działki z około 14% do około 30%. W wyniku zwiększenia kąta nachylenia terenu w północnej części działki wzrosła prędkość oraz natężenie spływu wód powierzchniowych. W części południowej spadek terenu został zmniejszony z zachowaniem pierwotnych kierunków nachylenia terenu. Zmiana ukształtowania nieruchomości nie spowodowała zwiększenia spływu wody w kierunku działek nr [...] i nr [...].

13 2. Zmiana stanu wody na gruncie spowodowała szkody w postaci wyrw oraz zamulenia na działkach nr [...] i nr [...]. Wyrwy powstały przede wszystkim na skarpie w granicy przedmiotowych nieruchomości z działką nr [...], jako przedłużenie nieregularnych rowów wyerodowanych przez wodę na nieruchomości M. S. Wraz z wodą na nieruchomość Państwa P. spływał muł, który zanieczyszczał studnię znajdującą się na działce nr [...], natomiast jego warstwa utrudniała użytkowanie nieruchomości;

14 3. W ocenie biegłego najbardziej racjonalnym sposobem na wyeliminowanie szkód na działkach [...] i [...] (spowodowanych zmianą ukształtowania nieruchomości M. S.), jest dokończenie budowy ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż nieruchomości Państwa P. Ogrodzenie spowoduje zmniejszenie prędkości spływu wody oraz pozwoli na spokojne infiltrowanie wody w kierunku działek nr [...] i [...].

15 Zdaniem Organu I instancji, M. S. doprowadziła do naruszenia stanu wody na gruncie, przez wykonanie wiosną 2020 r. robót ziemnych na swojej działce nr [...] w miejscowości Ł., polegających na wyrównaniu w środkowej oraz południowej części działki, a nadmiar urobku przewożąc w część północną działki powodując zwiększenie kąta nachylenia skarpy z około 14% do około 30%. Na ww. działce został zmieniony stan wody na gruncie, poprzez zmianę natężenia spływu wód powierzchniowych w części północno-zachodniej, czyli zmianę zwiększająca prędkość spływu wód powierzchniowych przy granicy z działkami nr ewid. [...] oraz [...], będących własnością W. P. i E. P., ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zwiększona prędkość jest spowodowana zwiększonym kątem nachylenia skarpy powstałej w północno-zachodniej części działki. Zwiększone natężenie powstało w wyniku prowadzonych prac ziemnych, czyli nasypania skarpy w północno-wschodniej części działki. W wyniku deszczy nawalnych, wody płynące ze znaczną prędkością erodowały świeżo nasypany grunt powodując powstanie rowów, w których kumulował się spływ wód powierzchniowych. Grunt pozbawiony wierzchniej warstwy roślinności, słabo zagęszczony, był podatny na nadmierną erozję, był podatny na wypłukiwanie i spływ wraz z wodą (w postaci mułu) na działki nr ewid. [...] i nr [...].

16 Wobec powyższego Burmistrz stwierdził, że zmiana ukształtowania terenu działki nr ewid. [...] spowodowała zwiększenie prędkości spływu wody oraz punktowo zwiększenie natężenia spływu wody. W wyniku przeprowadzonych prac ziemnych nie zmienił się kierunek spływu wód opadowych oraz powierzchnia zlewni wód powierzchniowych, które migrują w kierunku działek Państwa P. (nr [...] i nr [...]). Osobami poszkodowanymi są właściciele działki nr ewid. [...] i nr ewid. [...], tj. W. P. i E. P., na której to działce powstały szkody. Szkody powstałe to zamulona trawa na działce gdzie rosną drzewa gatunku orzech włoski oraz zanieczyszczona studnia wykorzystywana do użytkowania codziennego Państwa P.

17 Organ I instancji wskazał, że uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem pod wybudowanym ogrodzeniem będzie miało na celu, w przypadku wystąpienia intensywnych opadów zatrzymanie wód powierzchniowych na ogrodzeniu, a następnie ich powolną infiltrację w kierunku nieruchomości Państwa P., zgodnie z kierunkiem nachylenia terenu. Zdaniem Burmistrza ogrodzenie nie powinno całkowicie zatrzymywać spływu wód, a jedynie powinno powodować wyhamowanie spływających wód powierzchniowych oraz rozproszenie tego spływu. W przypadku intensywnych opadów deszczu woda opadowa będzie przenikać pod ogrodzeniem lub nawet będzie się sączyć między elementami ogrodzenia. Podstawową funkcją ogrodzenia w tej kwestii jest wyhamowanie spływu oraz zatrzymanie ewentualnego namułu niesionego przez wodę, natomiast zgodnie ze stanem pierwotnym i spadkiem terenu, wody opadowe nadal powinny migrować w kierunku nieruchomości nr [...] i nr [...]. Dodatkowo wraz z upływem czasu powierzchnia działki nr ewid [...] w całości pokryje się trawą, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie.

18 W ocenie Organu I instancji ww. rozwiązanie w sposób wystarczający ochroni posesję i w pełni zabezpieczy nieruchomość Państwa P. przed szkodliwymi skutkami zmiany ukształtowania terenu na działce nr [...], przy czym jednocześnie jest proste do wykonania i nie wymaga dużych nakładów finansowych.

19 Od powyższej decyzji E. P. złożył odwołanie, w którym wskazał, że zgadza się z rozstrzygnięciem organu dotyczącym stwierdzenia, że M. S. naruszyła stan wody na gruncie, przez co wyrządza szkody działkom sąsiadującym, jednak nie zgadza się z orzeczeniem organu, co do nakazania właścicielce działki nr [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom poprzez uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych od strony północno-zachodniej, na całej długości działki w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr [...] oraz [...].

20 Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 77 w zw. z art. 140 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez nakazanie M. S., jako właścicielce nieruchomości nr [...] przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. likwidację nasypów i przywrócenie pierwotnych rzędnych terenu przedmiotowej nieruchomości według stanu gruntu sprzed utworzenia nasypów na działce lub wykonanie odpowiednich urządzeń służących do odwodnienia działki nr [...] wraz z odbudową uszkodzonego odwodnienia drenażowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

21 W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że jego córka J. P. chcąc zobrazować Organowi I instancji rozmiar szkód spowodowanych działaniem M. S. trzykrotnie składała w tej sprawie pisma, tj. w dniu 5 listopada 2021r. informujące o kolejnych szkodliwych działaniach na gruncie M. S. z dnia 4 stycznia 2022 r. informujące o wybijaniu się wody na powierzchnię gruntów sąsiadujących z działką nr [...] oraz pismo z dnia 12 stycznia 2022 r. dotyczące zalewania wodami gruntowymi jego piwnicy budynku mieszkalnego oraz piwnicy budynku B. P., mieszkającej po sąsiedzku. Burmistrz jednak w żaden sposób nie zweryfikował tych informacji i nie wziął ich pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

22 Skarżący podkreślił, że Burmistrz całkowicie pominął fakt, że w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie, tj. na działce nr [...] prowadzi kolejne postępowanie administracyjne o sygn. [...] na podstawie zawiadomienia B. P.

23 Końcowo Skarżący wskazał, że jego zdaniem sformułowany w zaskarżonej decyzji nakaz jest bardzo ogólnikowy, nie zawiera żadnych fachowych informacji, m.in. czy ogrodzenie wytrzyma napór wody i materiału ziemnego oraz do jakiej wysokości na ogrodzeniu ma być wykonane to uszczelnienie.

24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022, działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624, ze zm.; dalej: P.w.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

25 Organ odwoławczy podtrzymał w całości ustalenia i stanowisko Organu I instancji wskazując, że postępowanie zostało przeprowadzone w rzetelny sposób, a zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z ustalonym stanem faktycznym i prawnym.

26 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, E. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022r. nr RGN.6331.1.2020.GS i zobowiązanie Burmistrza do nakazania właścicielce nieruchomości nr [...] w miejscowości Ł.– M. S. – przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. likwidację nasypów i przywrócenie pierwotnych rzędnych terenu przedmiotowej nieruchomości według stanu gruntu sprzed utworzenia nasypów na działce lub wykonanie odpowiednich urządzeń służących do odwodnienia działki nr [...] wraz z odbudową uszkodzonego odwodnienia drenażowego.

27 Skarżący zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77 w zw. z art. 140 oraz art. 136 k.p.a., poprzez:

28 – nierozpoznanie istoty sprawy, czyli nie nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości nr [...], tj. zlikwidowania nasypów ziemi, w efekcie czego wskazano rozwiązania, które nie zniweczą problemu wyrządzania szkód na działkach sąsiednich, gdyż uszczelnienie ogrodzenia nie spowoduje, że woda nie będzie spływała z nasypów, ponieważ nasypy te nadal będą istnieć i powodować zagrożenie dla działek sąsiednich. Nie rozpoznano, że istniejący nasyp i spływająca z niego woda będzie niosła za sobą materiał ziemny napierający na ogrodzenie, powodujący, że z działki sąsiedniej na jego nieruchomość będzie dostawała się nie tylko woda, lecz również materiał ziemny;

29 – niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy poprzez m.in. nieuwzględnienie w przedmiotowym postępowaniu i pominięcie przy podejmowaniu decyzji faktycznych rozmiarów szkód spowodowanych nieprzemyślanym działaniem właścicielki nieruchomości nr [...] – M. S., będących m.in. przedmiotem postępowania administracyjnego o sygn. [...], prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na podstawie zawiadomienia B. P. Ponadto w prowadzonym blisko 2 lata postępowaniu nie ustalono, czy naruszenie stanu wody na ww. gruncie powoduje szkody na działkach pozostałych właścicieli nieruchomości położonych poniżej działki, na której naruszono stosunki wodne;

30 – niedokładne wyjaśnienie sprawy, poprzez brak zbadania okoliczności i brak przeprowadzenia dowodów na okoliczność tego, w jaki sposób woda spływała z działki, w czasie przed dokonaniem nasypu na ww. nieruchomości i w jakim stanie była nieruchomość odwołującej się po opadach;

31 – niedokładne wyjaśnienie sprawy, poprzez nakazanie właścicielce nieruchomości nr [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, poprzez uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi w wykonanym jesienią 2020 r. ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych bez uzyskania fachowych informacji, czy ogrodzenie to wykonane było zgodnie ze sztuką budowlaną, czy wytrzyma napór wody i materiału ziemnego, do jakiej wysokości na ogrodzeniu ma być wykonane to uszczelnienie.

32 W uzasadnieniu skargi, E. P. w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i wskazał, że organ prowadzący postępowanie po stwierdzeniu naruszenia stosunków wodnych na działce M. S. zobowiązany jest do ustalenia czy zmiana ta nie powoduje szkód dla wszystkich gruntów położonych poniżej spornej działki, a nie ograniczać się do działki bezpośrednio z nią sąsiadującej. Zdaniem Skarżącego dokonanie ww. ustaleń jest kluczowe w przedmiotowej sprawie i dopiero po ustaleniu całokształtu szkód będzie możliwe podjęcie właściwej decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego bądź nakazującej wykonanie urządzeń zabezpieczających.

33 W ocenie Skarżącego po uszkodzeniu m.in. systemu drenażowego gruntu rozmiar szkód stale się powiększa w związku z tym w celu zapobieżenia jego dalszej eskalacji niezbędnym jest nakazanie M. S. przywrócenia stanu poprzedniego.

34 Końcowo Skarżący podniósł, że jego zarzuty zawarte w odwołaniu nie zostały uwzględnione. Organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do nich. W ocenie Skarżącego szkody na gruntach B. P. są bardzo istotne, gdyż świadczą o tym, że uszczelnienie prześwitów na działce M. S. jest niewystarczające do zabezpieczenia jego gruntów i gruntów sąsiednich przed szkodami.

35 W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu podtrzymało twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

36 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

37 W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 P.p.s.a., co do zasady sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

38 Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

39 Sprawa będąca przedmiotem skargi rozpoznana była w oparciu o przepis art. 234 P.w., który reguluje zakaz oraz konsekwencje zmiany stanu wody i odprowadzania wody na gruncie.

40 Zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

41 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

42 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

43 Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 P.w.).

44 Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 P.w.). Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane (art. 234 ust. 4 P.w.).

45 W niniejszej sprawie sformułowany przez organ I instancji nakaz uszczelnienia rodzimym gruntem prześwitów pomiędzy powierzchnią ziemi a ogrodzeniem z półfabrykatów betonowych został oparty na ustaleniach biegłego hydrologa i hydrogeologa, zawartych w opinii z 15 kwietnia 2021r. W opinii tej biegły stwierdził, że w wyniku działań właścicieli działki nr [...], polegających na wykonaniu skarpy i w konsekwencji na zwiększeniu kąta nachylenia północnej części działki z 14% do 30% doszło do zamiany stosunków wodnych, ponieważ wzrosła prędkość natężenia spływu wód powierzchniowych. Zmiana ta spowodowała szkody w postaci wyrw i zamulenia na działkach nr [...] i [...]. Wraz z wodą na działki nr [...] i [...] spływał muł, który zanieczyszczał studnię na działce nr [...] a jego warstwa wierzchnia utrudniała użytkowanie nieruchomości, na której znajduje się plantacja orzechów włoskich. Biegły uznał, że sposobem na wyeliminowanie ww. szkód będzie dokończenie ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż nieruchomości Państwa P., które zmniejszy prędkość spływu wód i pozwolenie na spokojne infiltrowanie wody w kierunku działek nr [...] i [...]. Biegły wyjaśniał również, że w części zachodniej ogrodzenie (wedle stanu na dzień 18 marca 2021r.) zostało obsypane gruntem aby uniemożliwić spływ wody pod ogrodzenie, na dalszym odcinku ogrodzenia przęsła znajdowały się kilka/kilkadziesiąt centymetrów na poziomem terenu a wody powierzchniowe mogły się swobodnie przedostawać pod ogrodzeniem. W związku z powyższym biegły zalecił, aby pozostały fragment ogrodzenia również obsypać gruntem.

46 Te ustalenia biegłego stały się podstawą nakazu sformułowanego w decyzji Burmistrza z 26 lipca 2021r. a następnie, w wyniku decyzji kasatoryjnej Kolegium z 1 września 2021r. w kolejnej decyzji organu I instancji z 31 stycznia 2022r. Rzecz jednak w tym, że jak wynika z akt sprawy, stan na gruncie od momentu oględzin z 18 marca 2021r., które były podstawą do sporządzenia opinii biegłego do dnia wydania decyzji organu I instancji z 31 stycznia 2022r. uległ zmianie. Jak wynikało z pisma J. P. z 5 listopada 2021r. i dołączonej do niego dokumentacji zdjęciowej, w tamtym czasie doszło do wznowienia robót ziemnych przy użyciu koparki. Jak wskazywała J. P. w trakcie oględzin z 1 grudnia 2021r., na działce nr [...] doszło do podwyższenia skarpy. Z kolei na działce nr [...] wybijała się woda. W opozycji do twierdzeń Skarżących G. Z. – pełnomocnik M. S. wskazywał, że od marca 2018r. dz. nr [...] została zaorana, obsiana a następnie skoszona. Wedle ww. pełnomocnika, od marca 2018r. nie obserwował on spływu namułu na działkę Państwa P.

47 Zdaniem Sądu szczególną uwagę należało zwrócić na dokumentację zdjęciową dołączoną do protokołu oględzin z 1 grudnia 2021r. Na wykonanych zdjęciach ogrodzenia nie jest już widoczna, opisywana w opinii biegłego z 15 kwietnia 2021r. przestrzeń pomiędzy poziomem gruntu a najniższymi panelami betonowymi ogrodzenia (przy czym w postępowaniu nie wyjaśniono, czy stało się tak na skutek osiadania ogrodzenia, czy też odpowiedniego podsypania gruntem). Z kolei na zdjęciach obrazujących działki nr [...] i [...] nadal widoczne są zamulenia. Ponadto ma na nich również dochodzić do zbierania się wody (w wykopie udokumentowanym w trakcie oględzin), jak również do wybijania się śmierdzącej wody. Biegły w opinii z 15 kwietnia 2021r. stwierdził, że dokończenie budowy ogrodzenia i obsypanie jego dolnej części gruntem zapobiegnie szkodom na działkach nr [...] i [...]. Bazując na tych zaleceniach organ I instancji z w decyzji z 31 stycznia 2022r. ponownie nakazał uszczelnienie prześwitów pod grodzeniem wykonanym jesienią 2020r. Jednakże dołączona do protokołu oględzin z 1 grudnia 2021r. dokumentacja zdjęciowa ogrodzenia nie potwierdza, by prześwity pod ogrodzeniem nadal tam istniały, wręcz na jednym ze zdjęć, obrazujących z bliska dolny panel ogrodzenia widać, że przylega on bezpośrednio do gruntu. Wobec ujawnionego stanu na gruncie istnieją podstawy aby poddać w wątpliwość aktualność nakazu sformułowanego w decyzji Burmistrza z 31 stycznia 2022r. Organ nakazał uszczelnienie prześwitów pod ogrodzeniem choć nie zostały one udokumentowane podczas ostatnich oględzin z 1 grudnia 2021r., natomiast Strona skarżąca nadal zgłasza szkody, udokumentowane podczas ww. oględzin w postaci zamulenia działek a dodatkowo wskazuje na nowe w postaci wybijania wody.

48 Należy zatem podkreślić, że formułowany przez organ nakaz w oparciu o art. 234 ust. 3 P.w. powinien uwzględniać aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji takiego wymogu nie spełnia, skoro materiał zgromadzony na dzień 1 grudnia 2021r. nie potwierdza, aby nadal znajdowały się prześwity pod ogrodzeniem, których uszczelnienie nakazał Burmistrz w decyzji z 31 stycznia 2022r. Należy również zwrócić szczególną uwagę na fakt ciągłego zgłaszania szkód przez Skarżących w postaci zamulania działek, jak również na powoływanie nowych szkód w postaci wybijania wody i zalewania piwnicy (w trakcie oględzin z 1 grudnia 2021r. oraz w piśmie z 3 stycznia 2022r.). Organy nie ustaliły również, czy nowo zgłaszane szkody pozostają w związku przyczynowym z działaniami podejmowanymi na działce nr [...].

49 W związku z powyższym zdaniem Sądu konieczne jest przeprowadzenie dowodu z oględzin z udziałem biegłego i zlecenie mu sporządzenia opinii uzupełniającej. Biegły w opinii uzupełniającej winien się wypowiedzieć co do tego, czy zalecenia sformułowane w pierwotnej opinii nadal są aktualne. Biegły powinien również określić metodę usunięcia skutków naruszenia stosunków wodnych odnosząc tą ocenę do aktualnego sposobu zagospodarowania działki nr [...] i rzeczywistego stanu ogrodzenia z uwzględnieniem zgłaszanych szkód przez właścicieli działek nr [...] i [...].

50 Należy bowiem wskazać, że opinia biegłego, stanowiąc podstawę ustaleń powinna być aktualna, która pozwoli organom wydać takie rozstrzygnięcie, które w sposób rzeczywisty wpłynie na zaniechanie naruszenia stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającego na grunty sąsiednie (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r., III OSK 5173/21, LEX nr 3353489).

51 Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd uznał, że w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed organem I doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. Naruszeń tych nie dostrzegło również Kolegium jako organ odwoławczy, naruszając dodatkowo art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji ogranicza się do przytoczenia ogólnikowych rozważań dotyczących wykładni art. 234 P.w. bez odniesienia się do zarzutów odwołania.

52 Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.