Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2016 r., II SA/Rz 502/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2016 r., II SA/Rz 502/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 502/16

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] orzekł o utracie przez SM statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 czerwca 2014 r., wobec podjęcia przez ww. działalności gospodarczej.

4 Po uzyskaniu informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że skarżący w okresie 2 – 31 stycznia 2012 r. wykonywał pracę zarobkową w ramach umowy zlecenia na rzecz [...], postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Starosta Powiatu [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.

5 Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) w zw. z art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.) – dalej: "u.p.z." oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", Starosta orzekł o uchyleniu opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. i jednocześnie orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 2012 r.

6 W uzasadnieniu wskazał, że z dniem podjęcia pracy zarobkowej, tj. 2 stycznia 2012 r. skarżący przestał spełniać warunki osoby bezrobotnej, a zatem utracił status takiej osoby. Okoliczność ta obligowała z kolei do wznowienia postępowania i orzeczenia o utracie statusu bezrobotnego z dniem podjęcia zatrudnienia.

7 SM wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że jego zamiarem nie było wprowadzenie w błąd PUP w [...]. Jako osoba bezrobotna podjął starania w celu podjęcia pracy i w dniu 2 stycznia 2012 r. podjął pracę w [...] na tzw. "próbę". W drugim tygodniu pracy podpisał umowę o pracę, wobec czego kilkakrotnie pytał pracodawcę, czy umowa ta jest umową docelową i czy powinien wyrejestrować się jako osoba bezrobotna, jednakże uzyskał odpowiedź negatywną. Tymczasem pracodawca "zarejestrował umowę" bez jego wiedzy, zaś odwołujący się tkwił w przekonaniu, że ma się nie zgłaszać do Urzędu Pracy. Celem jego działań było znalezienie legalnej pracy, zaś działania prowadzące do tego celu zostały podjęte w dobrej wierze i zaufaniu od uczestników rynku pracy oraz niejako w warunkach niedoświadczenia życiowego.

8 Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 u.p.z. oraz art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

9 Zdaniem organu odwoławczego, bezsporny jest fakt, że z dniem podjęcia pracy, począwszy od dnia 2 stycznia 2012 r. SM utracił status osoby bezrobotnej. Wobec powyższego w pełni zasadnie organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie uchylił decyzję i rozstrzygnął sprawę ponownie co do istoty.

10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, SM wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

11 Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

12 - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny lub słuszny interes obywateli;

13 - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania;

14 - konstytucyjnej zasady proporcjonalności poprzez zastosowanie względem skarżącego sankcji nieadekwatnej do celu, jaki winien zostać osiągnięty na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., jedynie "oczywisty stan zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu. Zatrudnienia skarżącego miało natomiast charakter incydentalny, zwłaszcza, że po ustaniu stosunku pracy skarżący w dalszym ciągu spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną.

15 Skarżący podniósł, że warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest to, że nowa okoliczność lub dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydana decyzji oraz nie były znane organowi. Organy rozpatrujące sprawę potraktowały pismo ZUS z dnia 6 października 2015 r. jako nowy dowód w sprawie, tymczasem dowód ten nie istniał w dacie wydania decyzji orzekającej o przyznaniu skarżącemu stypendium.

16 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

18 Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

19 Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

20 Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził opisanych wyżej naruszeń prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

21 Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zapadły w postępowaniu wznowieniowym, uregulowanym przepisami art. 145 – 152 k.p.a., który jest jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu administracyjnym.

22 W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej zostało wznowione z urzędu, z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, tj. na skutek zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

23 Za nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ uznał ujawnienie, że w okresie od 2.01.2012 r. do 31.01.2012 r. SM wykonywał pracę zarobkową na rzecz [...] w ramach umowy zlecenia.

24 Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - u.p.z., bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej

25 Pod pojęciem innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt. 11 ustawy).

26 Nie ulega wątpliwości, że z dniem podjęcia przez skarżącego pracy zarobkowej w [...] na podstawie umowy zlecenia, przestał on spełniać przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i z tym dniem utracił status osoby bezrobotnej. Stan ten zaistniał niezależnie od tego jak długo skarżący wykonywał pracę.

27 Podnoszone w skardze okoliczności, że po zakończeniu umowy zlecenia czyli po 31.01.2012 r. SM ponownie pozostawał bez pracy miałyby znaczenie, gdyby po tym dniu wystąpił on o ponowną rejestrację i został zarejestrowany w urzędzie pracy, a fakt taki nie miał miejsca. Nie są też zasadne argumenty skargi, że pomimo podjęcia pracy zarobkowej w [...] skarżący "cały czas wypełniał obowiązki osoby bezrobotnej, zgłaszając się w wyznaczonych terminach w PUP", bowiem zasadniczą cechą stanu bezrobocia jest zdolność i gotowość w każdym czasie do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Gotowość ta natomiast jest wykluczona, gdy osoba pozostaje w stosunku pracy, jak też gdy z innego powodu nie może wykonywać pracy.

28 Nie ulega wątpliwości, że w dniach 2-31.01.2012 r. skarżący wykonując pracę zarobkową takiej gotowości i nie miał i nie mógłby podjąć zatrudnienia na podstawie skierowania z PUP.

29 Prawidłowa jest też przyjęta przez organ, a kwestionowana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania w niniejszej sprawie – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi wydającemu decyzję. Okoliczności te czyli fakt wykonywania przez SM pracy zarobkowej w 2012 r. istotnie zostały ujawnione w piśmie ZUS z 6.10.2015 r. jednakże niewątpliwie istniały w dacie wydania decyzji o utracie statusu bezrobotnego, tj. 9 czerwca 2014 r. i nie były znane organowi. Starosta wyraźnie przyjął, że podstawą wznowienia są nowe okoliczności, nie zaś nowy dowód w postaci pisma ZUS, które nosi późniejsza datę niż decyzja z dnia 9 czerwca 2014 r.

30 Jeśli chodzi natomiast o powoływany w skardze wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21czerwca 2013 r., IV SA/Gl 547/12, to choć dotyczył on podobnego stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie, Sąd nie podziela przyjętego w nim stanowiska. Wyrok ten został zresztą uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r., I OSK 2652/13. W jego uzasadnieniu NSA celnie wskazał, że organy zasadnie orzekły w trybie wznowienia postępowania o uchyleniu decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie tego statusu od daty zawarcia umowy zlecenia, skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne zarówno dla uzyskania, jak i zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Stanowi on bowiem, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. NSA stwierdził także, że wydanie wspomnianej powyżej decyzji nie jest uzależnione od "zatrudnienia incydentalnego" ani od winy (zachowania) osoby, co do której orzeczono utratę statusu bezrobotnego.

31 Tego rodzaju argumenty, wskazując na brak winy czy celowego wprowadzenia organu w błąd podnosił również skarżący w niniejszej sprawie.

32 Z wszystkich tych przyczyn Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.