Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2012 r., II SA/Rz 199/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2012 r., II SA/Rz 199/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi A. K. jest, wydana na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.; dalej zwana "K.p.a."), decyzja Wojewody [...] z [...].12.2011 r. nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie z odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r. nr [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłacenia na rzecz Z. M. odszkodowania za grunt we wsi K. zajęty pod drogę publiczną powiatową nr [...] relacji K. - S. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że postanowieniem z [...].05.2009 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., które na skutek skargi w/w strony zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09, a skarga kasacyjna Wojewody od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.04.2011 r. I OSK 882/10. W ocenie Wojewody [...] pomimo, że w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09 polecono merytoryczne rozpatrzenie odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., to w aktualnym stanie sprawy nie było to możliwe, ponieważ uprzednio decyzją z [...].06.2009 r. nr [...] organ ten uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...].04.2004 r. wraz z postanowieniem odmawiającym uzupełnienia decyzji starosty i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z tej przyczyny w ocenie wojewody postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a., ponieważ w obrocie prawnym nie ma już orzeczenia administracyjnego, które mogłoby być przedmiotem postępowania odwoławczego. Zdaniem organu kwestie podnoszone przez pełnomocnika A. K. powinny zostać rozpatrzone w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.

3 Z decyzją Wojewody [...] z [...].12.2011 r. nie zgodziła się A. K., która we wniesionej skardze sądowoadministracyjnej domaga się jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, jak również art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez ich niezastosowanie. Podkreśliła, że decyzją tą naruszono jej ważny interes prawny w rozpoznaniu wniesionego odwołania od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., wydanej w sprawie wszczętej na wniosek Z. M. z 13.05.2003 r. złożony w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W ocenie strony skarżącej Wojewoda był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wydawanych w sprawie przez sądy administracyjne wyrokach, a to wyrokach WSA w Rzeszowie z 14.09.2005 r. II SA/Rz 539/04 oraz z 16.03.2007 r. II SA/Rz 577/06, NSA z 5.09.2008 r. I OSK 2405/07, w szczególności wyrokiem WSA w Rzeszowie z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09 wydanym w spawie niedopuszczalności odwołania jej autorstwa. Wobec polecenia Sądu o obowiązku merytorycznego rozpatrzenia jej odwołania z 18.12.2008 r. Wojewoda [...] powinien wycofać z obrotu prawnego wydaną dnia [...].06.2009 r. decyzję nr [...] i wywiązać się z tego obowiązku.

4 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że argumenty i zarzuty skargi nie wniosły do sprawy nowych okoliczności.

5 W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej podtrzymując wniesioną skargę wyjaśnił, że w jego ocenie wojewoda mógł uchylić uprzednio wydaną decyzję odwoławczą i rozpoznać sprawę łącznie z odwołaniem A. K. Podał ponadto, że Starosta [...] nie rozpoznawał ponownie sprawy merytorycznie, oczekując na zakończenie toczących się postępowań przed sądami administracyjnymi.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

7 Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

8 W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

9 Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

10 Skarga jest uzasadniona.

11 Sąd rozpoznając powyższą sprawę jest związany na zasadzie art. 153 Ppsa wykładnią zawartą w wyroku WSA w Rzeszowie z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09. Cyt. przepis stanowi, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". W wyroku tym uchylając postanowienie Wojewody [...] z [...].05.2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania z tytułu zajęcia gruntu pod drogę publiczną, Sąd kwestionując prawidłowość ustaleń organu odwoławczego odnośnie do statusu skarżącej jako strony postępowania administracyjnego zobowiązał Wojewodę [...] do merytorycznego rozpatrzenia środka zaskarżenia pochodzącego od A. K. (vide s. 5 cyt. wyroku). Skarga kasacyjna organu odwoławczego od cyt. wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 882/10 z 12.04.2011 r. Pozostaje przeto w obrocie prawomocny wyrok tut. WSA, który zobowiązał Wojewodę [...] do merytorycznego rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji organu I instancji. Tymczasem Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze, powołując się w podstawie prawnej na art. 105 § 1 K.p.a. i wyjaśniając, że uprzednio wydaną decyzją z [...].06.2009 r. [...] rozpoznając odwołanie Z. M. uchylił decyzję Starosty [...] z [...].04.2004 r. wraz z postanowieniem organu I instancji o odmowie jej uzupełnienia. Zwrócić wypada uwagę, że umorzenie postępowania odwoławczego znajduje podstawę normatywną w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., nie jest to jednak uchybienie, które miałoby decydujące znaczenie dla kierunku weryfikacji przedmiotu skargi. Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze nie czyni zadość wytycznym zawartym w prawomocnym wyroku, co oznacza, że wydano ją z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 153 Ppsa, to zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nakazuje jej uchylenie. Sąd jednocześnie uznaje, że uzasadnione jest, na zasadzie art. 135 Ppsa, objęcie kontrolą decyzji Wojewody [...] z [...].06.2009 r. [...]. Decyzja ta została wydana bez udziału A. K., oceny tej nie zmienia fakt doręczania powyższej decyzji W. K. jako również pełnomocnikowi Z. M. Decyzja z [...].06.2009 r. dotknięta jest zatem uchybieniem procesowym dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to jest gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie, co uzasadnia uchylenie jej przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa.

12 Uchylenie obu decyzji oznaczać będzie, że Wojewoda [...] ponownie rozpatrzy wniesione odwołania tak przez Z. M., jak i A. K.

13 Uchylenie obu decyzji organu odwoławczego uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa, wobec wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów orzeczono w tym zakresie na podstawie art. 200 Ppsa.