Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2022 r., II SA/Rz 1543/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2022 r., II SA/Rz 1543/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [....] w [....] na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej w skrócie: "Wspólnota Mieszkaniowa") jest postanowienie Wojewody [...] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia.

3 Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco.

4 Przed Prezydentem Miasta [...] (dalej w skrócie: "Prezydent Miasta") toczy się postępowanie administracyjne z wniosku [...] Sp. z o. o. [...] sp. k. z siedzibą w R. w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "Budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią usługowo-handlową, wjazdem, garażem podziemnym wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi" na działkach nr 1369/12, 1369/10, 1369/8, 1369/6, 1368/13, 1368/11, 1368/15, 1368/16, 1369/11, 1369/13, części działek nr 1475/29, 1367/6, 1354/1 położonych w obr. [...] w [...] przy ul. [...].

5 Po rozpoznaniu wniosków K. B., J. L. i T. K. – Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania z urzędu.

6 K. B., J. L. i T. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie.

7 Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 735 – dalej w skrócie: "k.p.a.") – stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

8 W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że podstawą materialno-prawną wydania przez Prezydenta Miasta kwestionowanego postanowienia są przepisy art. 97 § 1 i art. 101 § 1 i 3 k.p.a. Zdaniem Wojewody z powyższych przepisów nie wynika, aby na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania stronom służyło zażalenie. Na poparcie swojego stanowiska Wojewoda przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.

9 Wojewoda stwierdził więc, że zażalenie zostało wniesione na postanowienie, na które ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia i nie zmienia tego stanu błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Strony postępowania zgodnie z art. 142 k.p.a. mają możliwość kwestionowania postanowienia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Wojewoda podkreślił, że przepis art. 134 k.p.a. jest bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu.

10 W ustawowym terminie Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych:

11 1) art. 112 w zw. z art. 126 i art. 144 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu pouczenia przez Prezydenta Miasta w postanowieniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego o prawie wniesienia zażalenia od tego postanowienia - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż z powołanych wyżej przepisów wprost wynika uprawnienie, że błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu) co do prawa odwołania (zażalenia) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia;

12 2) art. 101 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że "postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania" nie jest "postanowieniem w sprawie zawieszenia postępowania", od którego w myśl powołanego przepisu przysługuje zażalenie.

13 W oparciu o powyższe Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

14 W uzasadnieniu skargi Wspólnota Mieszkaniowa zakwestionowała argumentację Wojewody, że "postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania" nie jest "postanowieniem w sprawie zawieszenia postępowania", od którego w myśl art. 101 § 3 k.p.a. przysługuje zażalenie. Na poparcie swojego stanowiska Wspólnota Mieszkaniowa przytoczyła uzasadnienie projektu ustawy wprowadzającej zmiany art. 101 § 1 i § 3 k.p.a., z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca chciał wyłączyć z postanowień, na które przysługuje zażalenie, wyłącznie postanowienia o podjęciu zawieszonego postanowienia.

15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:

17 Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

18 Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu, stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.

19 Przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

20 Adekwatnie do treści art. 101 § 3 K.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Należy odnotować, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 10 kwietnia 2011 r., został znowelizowany m.in. przepis art. 101 § 3 k.p.a. Do dnia wejścia w życie powyższej noweli, przepis ten przewidywał, że (cyt.): "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Wobec takiego brzmienia tego przepisu zgodnie powszechnie przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie cztery rodzaje postanowień, wydawanych

21 w przedmiocie zawieszenia postępowania, to jest na postanowienia o: zawieszeniu postępowania, odmowie zawieszenia postępowania, podjęciu postępowania

22 i odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., OPS 4/00, publ. ONSA 2000, Nr 4, poz. 137). Po nowelizacji przepis art. 101 § 3 k.p.a. uzyskał - jak wyżej wspomniano - następującą treść (cyt.): "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". W związku z tym początkowo, stosowanie tego przepisu w nowym brzmieniu wywoływało niejednokrotnie pewne trudności, polegające na tym, iż część doktryny i orzecznictwa stała na stanowisku, że w aktualnej wersji w procedurze administracyjnej strona może zaskarżyć zażaleniem tylko postanowienie o zawieszeniu postępowania lub odmowie jego podjęcia a inna część - prezentowała pogląd, że nadal dopuszczalne jest także zaskarżenie odrębnym zażaleniem również postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania.

23 Opisana sytuacja od kilku jednak lat uległa zmianie i obecnie orzecznictwo oraz poglądy doktryny jednolicie przyjmują, że w oparciu o art. 101 § 3 K.p.a. zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienia tamujące tok postepowania administracyjnego, a więc na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz o odmowie podjęcia postępowania. Wskazać w tym miejscu należy np. na wyroki NSA z dnia 27 lipca 2020 r. sygn. II GSK 3420/17, z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. I OSK 2/21, postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 1651/14 i z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 1617/12. Analogiczne stanowisko, jak wyżej wspomniano, zajmuje również doktryna (vide: przywołany wyżej Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, B. Adamiak i J. Borkowski, 15 wydanie, Wyd. C.H.Beck str. 533, Grzegorz Łaszczyca, "Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym" LEX 2012 czy Piotr Brzozowski, " Dopuszczalność zażalenia - monografia" LEX/el. 2014.).

24 Wyrażając powyższy pogląd, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego najczęściej podkreśla, że skoro w przepisie art. 101 § 3 k.p.a. użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania"

25 i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie, jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było bowiem pozostawienie środka zaskarżenia wyłącznie na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowień o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego.

26 Powyższego nie może zmienić okoliczność, że w postanowieniu w sprawie odmowy zawieszenia postępowania z dnia [...] czerwca 2021 roku, wadliwie zamieszczono pouczenie o możliwości jego zaskarżenia w drodze zażalenia. Wprawdzie zgodnie z art. 112 w związku z art. 126 K.p.a. błędne pouczenie co do prawa wniesienia zażalenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednak samo pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia takiego uprawnienia nie tworzy. Innymi słowy, jeżeli przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, to błędne pouczenie organu w tym przedmiocie, wskazujące stronie na taką możliwość, nie deroguje powszechnie obowiązującej normy prawa

27 i nie kreuje uprawnienia do wniesienia zażalenia. Stanowisko w tym przedmiocie jest już ugruntowane w orzecznictwie – wyroki NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn.

28 II FSK 2438/14, z dnia 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 2966/19, z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. II OSK 895/17.

29 Zasadnie zatem wojewoda przyjął, że wniesione zażalenie jest niedopuszczalne i wydał postanowienie w trybie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.

30 Strona może zakwestionować skarżone postanowienie w odwołaniu od decyzji – art. 142 K.p.a.

31 Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.