Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2023 r., II SA/Rz 134/23

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2023 r., II SA/Rz 134/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2023 r. sprawy ze sprzeciwów D.W., S.W. i P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO.415/433/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz wnoszących sprzeciw D.W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/, S.W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ oraz P.M. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 134/23

UZASADNIENIE

3 Decyzją z 1 września 2022 r. nr AR-P.6730.18.81.2022.BS Prezydent Miasta [...] ustalił na wniosek H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "Budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym i drogą wewnętrzną" na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w R. ul. [...] w liniach rozgraniczających określonych w załączniku graficznym do decyzji.

4 Od powyższej decyzji odrębne odwołania złożyli D.W., S.W., P.M., D.K., J.S., M.S. i Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w R.

5 W odwołaniach zarzucono naruszenie przepisów procedury administracyjnej, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego skutkujące wydaniem decyzji, podczas gdy zachodzą przesłanki do wydania decyzji odmownej.

6 Decyzją z 4 listopada 2022 r. nr SKO.415/433/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołań D.W., S.W., P.M., D.K., J.S., M.S. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. - działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej: "k.p.a.") - uchyliło w całości opisaną wyżej decyzję Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

7 Kolegium stwierdziło, że wydana decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego, jak i wydana została z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Zaleciło by organ prowadząc ponownie postępowanie wyczerpująco uzasadnił wielkość i granice wyznaczonego przez siebie obszaru analizowanego, ustalił rodzaj i gabaryty istniejącej zabudowy w całym obszarze

8 i w oparciu o prawidłowo sporządzoną analizę funkcji oraz cech zabudowy wydał decyzję.

9 Odrębne, lecz jednobrzmiące, sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od powyżej opisanej decyzji złożyli J.S. (sprawa zrejestrowana pod sygn. II SA/Rz 131/23), M.S. (II SA/Rz 132/23), D.K. (II SA/Rz 133/23), D.W. (II SA/Rz 134/23), S.W. (II SA/Rz 135/23), P.M. (II SA/Rz 136/23).

10 Wnoszący sprzeciwy wskazali na naruszenie przepisów prawa materialnego

11 i przepisów postępowania. Zawnioskowali o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu przedstawili własne stanowisko w sprawie.

12 W odpowiedzi na sprzeciwy organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

13 Postanowieniami z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. II SA/Rz 131/23, II SA/Rz 132/23 i II SA/Rz 133/23 WSA w Rzeszowie odrzucił sprzeciwy odpowiednio J.S., M.S. i D.K., jako wniesione z uchybieniem terminu.

14 Natomiast postanowieniami z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. II SA/Rz 135/23 i II SA/Rz 136/22 WSA w Rzeszowie postanowił zarządzić połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt II SA/Rz 134/23, II SA/Rz 135/22 oraz II SA/Rz 136/23 i prowadzić je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 134/23.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do analizy, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

17 Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 4 listopada 2022 r. nr SKO.415/433/2022 podkreślić należy, że została ona wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 64a P.p.s.a. od decyzji tej skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.).

18 Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określony został

19 w art. 64e P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem, co do zasady, środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny. Tożsamy wniosek wynika również z art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

20 Po skontrolowaniu sprawy w przedstawionych aspektach Sąd uznał, że sprzeciwy zasługują na uwzględnienie, niemniej z przyczyn, które Sąd uwzględnił

21 z urzędu.

22 W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest przez czynność procesową strony jaką stanowi wniesienie odwołania. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów k.p.a. oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu.

23 Podkreślić należy, że podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza, postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, określanego w art. 129 § 2 k.p.a. Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a.

24 W kontrolowanej przez Sąd sprawie stroną postępowania była m. in. D.K. Decyzja organu I instancji została doręczona wymienionej w dniu 9 września 2022 r. (dowód: zalegające w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru od decyzji organu I instancji), przez gońca Urzędu Miasta [...], na wskazany w informacji o działce nr [...] adres do korespondencji: ul. [...], [...]. Odebrana została przez pracownika - osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata. Doręczenie w sposób opisany powyżej jest dopuszczone przez przepisy art. 39 i art. 42 k.p.a. Podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez taką osobę oddania pisma (decyzji) adresatowi. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. wymaga, aby odbierający pismo potwierdził doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2996/15, postanowienie WSA w Szczecinie z 20 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 616/14).

25 W świetle powyższych rozważań uznać należało, że wszystkie powyższe wymagania zostały spełnione i doszło do skutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 września 2022 r. nr AR-P.6730.18.81.2022.BS D.K. w dniu 9 września 2022 r.

26 W związku z powyższym, skoro wyżej wymienionej 9 września 2022 r. skutecznie doręczono decyzję organu I instancji, to termin do złożenia odwołania upływał D.K. w dniu 23 września 2022 r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych sprawy wymieniona złożyła dwa odwołania. Pierwsze nadała w urzędzie pocztowym w dniu 27 września 2022 r. (k. 358 i 359 akt administracyjnych). Drugie odwołanie nadała w urzędzie pocztowym w dniu 30 września 2022 r. (k. 357-324 akt administracyjnych). Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby strona domagała się przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego.

27 W takim stanie sprawy prawidłowo postępując organ odwoławczy winien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez D.K.

28 i w tym zakresie wydać stosowne postanowienie. Natomiast merytorycznie rozpoznać odwołania pozostałych stron, a mianowicie D.W., S.W., P.M., J.S., M.S. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R.

29 W ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania uznać należało, że objęta sprzeciwami decyzja kasacyjna SKO w Rzeszowie narusza przepisy postępowania - art. 129 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i odniesienia się do zarzutów podniesionych w sprzeciwach.

30 Powyższe uzasadnia zaś uchylenie decyzji SKO w Rzeszowie z 4 listopada 2022 r. na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a.

31 Kolegium rozpatrując ponownie sprawę uwzględni powyższe uwagi

32 i ocenę prawną Sądu zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.

33 O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. Zasądzone koszty stanowią równowartość wpisów sądowych uiszczonych przez strony wnoszące sprzeciwy.