Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2019 r., I SA/Po 148/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2019 r., I SA/Po 148/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2018 r. umarzające postępowanie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec W. K., zwanego dalej Skarżącym, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2011 r. jako bezprzedmiotowe.

3 Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

4 Prezydent Miasta P. decyzjami z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego – członka zarządu P. za zaległości Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres I - XII 2005 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę na dzień [...] grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł, za okres I - XII/ 2006 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę na dzień grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł, za okres I - XII/ 2007 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę na dzień grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł. Ponadto decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent Miasta P. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za okres I - XII/ 2008 r. w wysokości [...] oraz odsetki za zwłokę na dzień [...] grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł.

5 W dniu [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta P. wystawił łącznie 11 tytułów wykonawczych obejmujących zaległość za okres od maja 2005 r. do grudnia 2008 r.

6 Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, podnosząc kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności członka zarządu, nieotrzymanie decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki oraz niedoręczenia mu decyzji o odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej, a tym samym nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi.

7 Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Prezydent Miasta P. uznał zarzuty skarżącego za niezasadne.

8 Wskutek rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 991/12 uchylił powyższe postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2012 r., wskazując, że załączone kserokopie dowodów doręczenia decyzji były nieczytelne i nie mogły być poddane kontroli Sądu.

10 Rozpoznając sprawę ponownie, Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. uznał zarzuty wniesione przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2011 r. za niezasadne.

11 Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 04 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 339/14 oddalił skargę na powyższe postanowienie.

13 Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku ze stwierdzeniem braków formalnych w wystawionych [...] kwietnia 2011 r. tytułach wykonawczych oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

14 Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. odmówił uwzględnienia zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia – tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2011 r.

15 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., wskutek rozpoznania zażalenia Skarżącego, utrzymało w mocy powyższe postanowienie. WSA w Poznaniu oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1253/15.

16 Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie wobec W. K. prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] kwietnia 2011 r. o określonych numerach.

17 Pismem z dnia [...] września 2017 r. (wpływ do organu [...] października 2017 r.) skarżący ponownie zarzucił bezprawne prowadzenie egzekucji, niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów nałożonych przepisami prawa, nieistnienie zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi, niedopuszczalność egzekucji. Zobowiązany wniósł o zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami na konto bankowe. Z uwagi na treść pisma uznano, że są to zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

18 Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. odmówił uwzględnienia zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów, z uwagi na to, że zarzuty były już przedmiotem rozstrzygania przez Sąd oraz odmówił zwrotu wyegzekwowanych kwot.

19 Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało w szczególności, że niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu oraz uchybienie terminu do wniesienia zarzutów stanowią odrębne instytucje prawne, a analizy zarzutów nie można dokonywać w przypadku uchybienia terminu do ich wniesienia. Niedopuszczalne jest również kolejne postępowanie dotyczące tej samej sprawy i organ powinien odmówić wszczęcia postępowania, jeśli jednak już się toczy – winien je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Organ winien również wyjaśnić kwestię kwalifikacji wniosku skarżącego o zwrot wyegzekwowanych kwot w przedmiotowej sprawie.

20 Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutów skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2011 r. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie. Sprawa zwrotu wyegzekwowanych kwot z uwagi powołania przepisów Ordynacji podatkowej jako podstawy prawnej żądania została przekazana do wierzyciela.

21 Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji, wydanie postanowienia merytorycznego u oparciu o art. 72 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 6, 7, 8, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i nakazanie zwrotu nienależnie wyegzekwowanych kwot z kont bankowych wraz z odsetkami na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

23 W zwięzłym uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrywanie wniesionych po raz kolejny w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego zarzutów jest bezprzedmiotowe. Zarzuty te zostały bowiem prawomocnie rozpatrzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 339/14.

24 W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz objęcie sądową kontrolą legalności wszystkich aktów i czynności podjętych oraz wydanych przez organy w ramach tego stosunku administracyjnoprawnego.

25 Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

26 1. art. 6, 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez niewykonanie obowiązku uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania postanowienia drugoinstancyjnego i zasady praworządności (legalności, legalizmu) działania organów administracji publicznej;

27 2. art. 8 Kpa poprzez pominięcie wskazanych w piśmie żądań oraz wbrew woli skarżącego i w oderwaniu od istotnych okoliczności interpretacja złożonego pisma co jest niedopuszczalne w postępowaniu administracyjnym;

28 3. art. 136 § 2 i 3 Kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o które wnosił skarżący, a miałoby ono istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy oraz w żadnym zakresie nie stanowiło nadmiernego utrudnienia dla SKO;

29 4. art. 72 § 2 pkt 1 pkt 1 Op. poprzez całkowite zaniechanie wyjaśnienia;

30 5. art. 6 i 7 Kpa poprzez brak rozpoznania sprawy w oparciu o faktyczny stan prawny istniejący w chwili podejmowania postanowień;

31 6. prawa procesowego poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania;

32 7. błędne zastosowanie art. 105 § 1 Kpa w oparciu o art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ze względu na istniejącą sprzeczność z art. 6 i 7 Kpa z którego wynika, że nie mogą być uznane za wywołujące skutki prawne czynności prawne wykonane przez organ egzekucyjny bez podstawy prawnej bądź z naruszeniem przepisów prawa;

33 8. nieważność z mocy prawa, ponieważ orzeczenie zostało oparte na fikcyjnej sytuacji prawnej nie mającej odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie prawnym.

34 W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację powyższych zarzutów.

35 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

36 W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący podniósł pominięcie przez organy żądania zwrotu bezprawnie wyegzekwowanych środków finansowych i bezprawnej egzekucji. W ocenie Skarżącego organ pragnie uniknąć rozpoznania istoty sprawy i zaniechać badania materiału dowodowego. Skarżący powtórzył również pozostałe zarzuty.

37 W kolejnym piśmie z dnia [...] maja 2019 r. skarżący podkreślił, że w sprawie brak jest skutecznego prawnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

38 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

39 Skarga jest niezasadna.

40 Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest umorzenie postępowania w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej.

41 W piśmie z dnia [...] września 2017 r. skarżący zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 25, 27 i 29 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599, ze zm.) – dalej u.p.e.a. Uwzględniając treść pisma organ prawidłowo przyjął, że podniesione zarzuty w zakresie postępowania egzekucyjnego mogą być rozpatrywane wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 33 § 1 u.p.e.a. natomiast wniosek o zwrot nadpłaty prawidłowo został skierowany do odrębnego postępowania przed organem podatkowym.

42 Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na postanowienie dotyczące umorzenia postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

43 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem utrzymało ww. postanowienie w mocy.

44 Rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.

45 Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu, że postępowanie to było bezprzedmiotowe, ponieważ sprawa została już prawomocnym wyrokiem zakończona. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z 04 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 339/14 oddalił skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postępowanie dotyczyło egzekucji prowadzonej na podstawie tych samych tytułów wykonawczych. Zatem skarżący domagał się ponownego rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne.

46 Zgodnie z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

47 W orzecznictwie podkreśla się, że zawarta w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osądzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki. Stan taki będzie zachodził, gdy wystąpi tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu (określonej rzeczy). Stwierdzenie takiego stanu obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 191/18). Zatem niezasadny jest zarzut naruszenia art. 105 § 1 Kpa.

48 Organ egzekucyjny nie naruszył również art. 6, 7 i 77 § 1, 136 § 2 i 3 Kpa, ponieważ sprawa dotycząca zarzutów na podstępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z [...] września 2014 r. nie była merytorycznie rozpoznawana, z uwagi na jej wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie.

49 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Organ egzekucyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty, sprawa ta została skierowana do właściwego organu.

50 Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).