Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2009 r., IV SA/Po 513/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2009 r., IV SA/Po 513/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokat K. G-G od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. (prezentata Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] [dalej MOPR]: [...] czerwca 2008 r.) M. K. wniósł do MOPR o pomoc w miesiącu lipcu na opłacenie mieszkania (200 zł), opłaty za prąd i gaz, śniadania i kolacje (100 zł), środki czystości (60 zł), zasiłek celowy na zakup leków (300 zł), zakup bielizny (60 zł), karnet tramwajowy (45 zł), zakup pralki (300 zł; k. 4 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 513/08). Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) Wnioskodawca wniósł o pomoc w miesiącu sierpniu: na opłacenie mieszkania (200 zł), na opłaty za prąd i gaz, śniadania i kolacje dla korzystającego z diety cukrzycowej (120 zł), zasiłek celowy na lekarstwa (300 zł), środki czystości (60 zł), kartę tramwajową (45 zł), zakup pralki (400 zł; k. 5 akt administracyjnych). W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) M. K. wniósł, że nie ma lekarstw od 7 dni, jest głodny i nie posiada od miesięcy środków czystości (k. 6 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) Wnioskodawca ocenił, że dotychczasowe działania mają na celu zastraszenie Go, nie zaś udzielenie pomocy (k. 7 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2008 r.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Kierownik MOPR- [...] (dalej Prezydent Miasta), działając na podstawie art. 3, art. 7 pkt 2-15, art. 8, art. 39, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (64/04/593 ze zm.- dalej ustawa o pomocy społecznej lub ups), odmówił przyznania pomocy finansowej na wnioski z dnia: [...] czerwca 2008 r., [...] lipca 2008 r., [...] lipca 2008 r. i [...] lipca 2008 r.

3 W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że w wyniku złożenia pierwszego wniosku, dnia [...] czerwca 2008 r. wysłano Stronie pismo ustalające termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...] lipca 2008 r. Wnioskodawca odebrał to pismo dnia [...] lipca 2008 r. i miał możliwość wzięcia udziału w planowanych czynnościach, ale pracownik socjalny w wyznaczonym terminie nie zastał Go w domu. Wyznaczono kolejny termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...] lipca 2008 r.; Strona odebrała pismo dnia [...] lipca 2008 r., ale ponownie pracownik socjalny nie zastał Wnioskodawcy w miejscu zamieszkania. W międzyczasie Wnioskodawca był w MOPR, składając dwa kolejne wnioski o pomoc, ale nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym w celu zmiany terminu wywiadu. Przypuszczać należy, że w sposób świadomy Wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ups, decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, a wywiad przeprowadza się między innymi w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ups). Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego spowodowała brak możliwości ustalenia, czy zachodzą przesłanki do udzielenia pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej (k. 40 akt administracyjnych).

4 W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. M. K. wyraził przekonanie, że czy wywiad się odbędzie, czy też nie, Odwołujący się nie otrzymuje pomocy społecznej. W ocenie M. K. , to "celowe działanie mające na celu likwidację mojej osoby" (k. 12 akt odwoławczych).

5 Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] września 2008 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Samorządowe Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.- dalej kpa) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.

6 W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium napisało, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups). Celem wywiadu jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 107 ust. 1 ups). W sprawie niezbędnym stało się przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Odwołujący się, z niewiadomych przyczyn uniemożliwił przeprowadzenie takiego wywiadu. Taka postawa jest również wyrazem braku współpracy z pracownikiem socjalnym. Argument zawarty w odwołaniu, że "...czy wywiad się odbędzie czy też nie, to i tak Strona nie dostanie pomocy..." nie znajduje żadnego uzasadnienia, gdyż to właśnie niemożność przeprowadzenia wywiadu stanowi przyczynę odmowy przyznania pomocy na wnioski z czerwca i lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium przywołało art. 11 ust. 2 ups. Decyzje o przyznaniu zasiłków celowych mają charakter uznaniowy – świadczenie nie przysługuje z mocy prawa, tylko organ rozważa możliwości przyznania biorąc pod uwagę różne okoliczności. Organ kieruje się nie tylko potrzebami i sytuacją materialną Wnioskodawcy, ale i własnymi możliwościami finansowymi (k. 22-24 akt odwoławczych).

7 W skardze do Sądu M. K. napisał, że nie zgadza się z odmową przyznana zasiłku celowego. Skarżący ocenił obecność policjanta w czasie wywiadu środowiskowego jako zastraszanie. Powtórzył w ślad za odwołaniem, że przeprowadzenie lub nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie ma wpływu na decyzję, która i tak będzie negatywna. Jest to prześladowanie Skarżącego w celu wykluczenia ze społeczeństwa. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ups, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany bezzwrotny zasiłek celowy.

8 W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Skarga podlega oddaleniu.

11 1. Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

12 2. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (od 02 lipca 2008 r. w brzmieniu j.t. Dz.U. 115/08/728 ze zm.- dalej ustawa o pomocy społecznej lub ups). Przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłków celowych na liczne, sygnalizowane w 4 wnioskach potrzeby, związana z uniemożliwieniem przez Skarżącego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Związana z tym niemożność poczynienia ustaleń przez organy administracji legła u podstaw decyzji odmownej.

13 Zakres kognicji organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego.

14 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji.

15 Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że:

16 M. K. w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał lat 63, jest inwalidą II grupy, osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe,.

17 M. K. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] , zabudowanej domem jednorodzinnym. Dom ów jest w stanie surowym zamkniętym, a zamieszkujący w nim do końca 2005 r. Skarżący korzystał z pieca i butli gazowej. Dom ten nie miał wówczas podłączonej instalacji elektrycznej i gazowej. Prawo własności tej nieruchomości jest przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego z udziałem byłej małżonki M. K. M. K. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do dwupokojowego lokalu mieszkalnego nr [...] (dalej mieszkanie) na [...]. Skarżący po 10 latach starań, uzyskał posiadanie mieszkania dnia [...] października 2005 r., a faktycznie zamieszkał w nim w [...] 2006 r. M. K. zawarł z [...] (dalej PSM bądź Spółdzielnia) ugodę, w myśl której spłacił w okresie od końca [...] r. do [...] 27.000 zł. Na dzień [...] r. zadłużenie wobec Spółdzielni z tytułu zaległości w opłacie czynszowej a bez odsetek i kosztów egzekucyjnych wynosiło 9.799,33 zł (k. 121 akt administracyjnych do sprawy IV SA/Po 22/08). Na spłatę owego zadłużenia Skarżący przeznaczył w szczególności: 6000 zł z nagrody literackiej, którą w całości przeznaczył na spłatę zadłużenia w Spółdzielni. Sąd powszechny wstrzymał egzekucję z nieruchomości położonej w [...]. Zainteresowany korzysta też z pomocy sponsora (bezsporne- k. 14 akt IV SA/Po 620/05 w zw. z k. 86-108 tomu IV akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 620/05; k. 15 akt załączonych do akt IV SA/Po 123/08; k. 40 akt IV SA/Po 513/08).

18 Dnia [...] r. M. K. wpłacił na konto Spółdzielni kwotę 8.500 zł tytułem spłaty zadłużenia; od [...] do [...] r. wpłacał na rzecz Spółdzielni kwoty po 300 zł miesięcznie, pokrywając miesięczne opłaty za mieszkanie; w [...] r. wpłacił po 225 zł- z powodu obniżenia przez Spółdzielnię opłaty za mieszkanie- w wyniku rocznego rozliczenia zużycia energii cieplnej i wody. Z kwoty 11.506,74 zł roszczenia spornego, M. K. dokonał wpłaty 8.699,68 zł (w tym 8.500 zł; na poczet zadłużenia zaliczono 1.292,09 zł, która umniejszyła zobowiązanie lokatora; na dzień [...] r. pozostała kwota 1.514,97 zł (pismo Koordynatora ds. Ewidencji opłat PSM [...] z dnia [...] r.; k. 54 akt załączonych do sprawy IV SA/Po 11/09).

19 Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] ZUS-[...] po ponownym ustaleniu wysokości świadczenia ustalił, że renta brutto od [...] r. wynosi 704 zł; zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych wynosi 30 zł, zaliczka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 63,33 zł; po potrąceniu kwoty 365,61 zł świadczeń alimentacyjnych i innych potrąceń, Skarżącemu wypłacana jest kwota 244,72 zł (w aktach administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 525/08).

20 Skarżący po wypadku, którego doznał w 1990 r., zaprzestaniu działalności gospodarczej, rozpadzie związku małżeńskiego, opuszczeniu przezeń mieszkania, narastaniu przez lata zadłużenia mieszkania z tytułu nie płacenia opłat eksploatacyjnych przez byłą żonę, jest poetą, wydał trzy książki. M. K. jest inwalidą II grupy, w [...] r. idzie ponownie do szpitala – choruje w szczególności na astmę oskrzelową i nadciśnienie. Winien na stałe, codziennie zażywać leki: pulmonologiczne (Oxadil, Miflonide, Velspir, Theospirex(, nadciśnieniowe (Tenor), urologiczne (Łomnic 0,4) i dermatologiczne (Mupirox; informacja lekarza [...].- k. 26 akt administracyjnych załączonych do akt 515/08; k. 40-41 akt IV SA/Po 513/08).

21 Sądowi z urzędu- ze spraw rozpoznanych bądź czekających na rozpoznanie w Sądzie (k. 38- 38v akt IV SA/Po 513/08)- wiadomym jest, że Skarżący co najmniej od 2004 r. korzysta ze środków pomocy społecznej. W szczególności w okresie od grudnia 2004 r. do 30 lipca 2008 r. przyznawano M. K. szereg świadczeń z pomocy społecznej:

22 Kolejnymi ostatecznymi decyzjami- odpowiednio- z dnia [...] r. i [...] r. Prezydent Miasta przyznał M. K.: dodatek okresowy w wysokości 50 zł miesięcznie od [...] r. do [...] r.; 301,96 zł zasiłku celowego w [...] r.- w tym 111,96 zł na zakup leków; 160 zł na gaz do butli; 30 zł na zakup bielizny osobistej; 59 bonów obiadowych o wartości 6 zł każdy na okres od [...] r. do [...] r.; 28 zł zasiłku celowego na oświetlenie gazowe (k. 111- 117 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 620/05). Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...] r. przyznał M. K. 507,13 zł zasiłku celowego- w tym łącznie 251,13 zł na zakup leków w [...] i [...] r. i 256 zł łącznie na napełnienie butli gazowej (k. 54 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 620/05). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4 ups Prezydent Miasta odmówił przyznania M. K. zasiłku celowego na pokrycie kosztów podłączenia prądu do domu jednorodzinnego przy [...] - koszt usługi 4752 zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2006 r.- IV SA/Po 620/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. (akta IV SA/Po 620/05).

23 Prezydent Miasta przyznał M. K. decyzją z dnia: [...] r. 153 bonów obiadowych w wartości 6 zł każdy- na okres od [...] do [...] r.; [...] r. 134 zł zasiłku celowego na gaz; [...] r. 135,34 zł zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków (k. 11-12, 16-19 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 443/06). Prezydent Miasta przyznał M. K. kolejnymi ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r.: nr [...] 30 zł na zakup odzieży; nr [...] 30 zł na inny cel (usługi pralnicze) nr [...] 320,24 zł z przeznaczeniem na: środki czystości 10 zł, 290,34 zł na gaz, 20 zł na inny cel (bielizna osobista). Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r.- IV SA/Po 443/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r.- nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] (akta IV SA/Po 443/06).

24 Poszczególnymi decyzjami Prezydenta Miasta przyznano M. K. zasiłek okresowy w kwocie 53,91 zł miesięcznie; zasiłki celowe na różne cele w miesiącach [...] r. i [...] r. w łącznej wysokości 510 zł; pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie od 1 [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja Prezydent Miasta na podstawie art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ups odmówił M. K. zasiłku celowego na pokrycie czynszu w kwocie 610 zł za mieszkanie własnościowe w [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r.- IV SA/Po 871/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] r. (dokumenty złożone do akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 871/07).

25 Decyzjami z dnia: [...] r. nr [...];[...] r. nr [...] ; [...] r. nr, Prezydent Miasta przyznał M. K. zasiłki celowe w kwotach- odpowiednio 506 zł, 516 zł, 458 zł- na pokrycie czynszu za mieszkanie (przekazane wprost na konto Spółdzielni) i opłacenie energii elektrycznej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. 191 zł zasiłku celowego na zakup leków. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 164 zł zasiłku celowego na zakup leków. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 50 zł zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej (akta administracyjne załączone do akt IV SA/Po 233/07).

26 Prezydent Miasta [...] ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 50 zł zasiłku celowego na zakup obuwia (k.60 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08).

27 W okresie od [...] r. do [...] r. M. K. pracował w [...], uzyskując dochody: [...] . O dochodach tych M. K. nie poinformował MOPR. Skutkiem tego od [...] do [...] r. Prezydent Miasta przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie po 161,40 zł miesięcznie (k. 177 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08).

28 Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta [...], w wyniku uchylenia swej decyzji z dnia [...] r. nr [...] decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 80 zł miesięcznie zasiłku celowego na zakup żywności (śniadań i kolacji) w okresie od [...] r. do dnia [...] r. (k. 4 akt IV SA/Po 98/08).

29 W dniu [...] r. został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy w w/w lokalu spółdzielczym, w trakcie którego ustalono, że Skarżący otrzymuje rentę inwalidzką (624,38 brutto). Do dochodu netto Skarżącego wliczono też wówczas, 1/12 dochodu jednorazowego, w kwocie 310,98 zł i dochody ze zbierania puszek, określając łączny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego na kwotę 620,77 zł. Zaznaczono, że mieszkanie posiada podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego (k. 157-164 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 22/08). W trakcie tegoż wywiadu Skarżący nie ujawnił, że wynajmuje pokój w mieszkaniu i nie wpisał dochodów uzyskiwanych z tego tytułu. Skarżący jest również współwłaścicielem domu [...] i ponosi koszty związane z eksploatacją dwu mieszkań. Zadłużenie w opłatach za gaz i energię elektryczną (między innymi o zasiłek na te właśnie cele Skarżący składał wnioski w owej sprawie) powstało w okresach: [...]. W okresie powstawania i narastania zadłużenia za gaz Skarżący przeznaczał posiadane i uzyskiwane środki na częściowe pokrycie zadłużenia w opłatach za czynsz. Takimi środkami była nagroda literacka w kwocie 6.000 zł, wynagrodzenie za pracę w [...] w wysokości [...] r. W tym czasie, w miesiącach [...], ukrywając dochody z wykonywanej pracy, Skarżący uzyskiwał od MOPR zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał Skarżącemu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a Skarżący otrzymał spłatę należnej renty w łącznej kwocie, wraz ze świadczeniem bieżącym za [...] r. w kwocie 4578,96 zł i środki te Skarżący, zgodnie z własnym oświadczeniem z dnia [...] r., wpłacił na konto spółdzielni mieszkaniowej tytułem spłaty części zadłużenia w czynszu (uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], akta administracyjne sprawy IV SA/Po 22/08).

30 Decyzjami z dnia [...] r. (nieczytelne numery na oryginałach decyzji) Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu: - na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, i art. 106 ust. 1 i 4 ups w okresie od [...] r. do [...] r. pomoc w formie jednego posiłku dziennie – razem 92 bony obiadowe o wartości 6,81 zł każdy; -specjalny zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków w miesiącu październiku w wysokości 250 zł i specjalny zasiłek celowy na zakup odzieży w wysokości 150 zł, specjalny zasiłek celowy na miesiąc [...] na zakup obuwia w wysokości 100 zł jak również zasiłek celowy – decyzją nr [...] 342 zł, na pokrycie wydatków malowania i nowych okularów a powstałych w wyniku zdarzenia losowego – [...] (k. 172-165, 136-131 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08). Wobec uchylenia decyzji z dnia [...] r. nr [...], decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. n r[...], Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] ponownie przyznał M. K. zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego w kwocie 302 zł na malowanie i 40 zł na zakup okularów (k. 130-133 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 80 zł na miesiąc [...] r. (k. 4 akt sądowych IV SA/Po 98/08).

31 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]) Prezydent Miasta na podstawie art. 106 ust. 1 i 4 ups i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. 267/05/2259- dalej uppzd) przyznał zasiłek celowy w kwocie 90 zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 , ust. 5 w zw. z art. 106 ust. 1, 3, 4, i art. 147 ust. 3 ups przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie 125 zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 5, art. 106 ust. 4 w zw. z art. 12 ups i art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 uppzd uchylił ostateczną decyzję nr [...]; przyznał zasiłek okresowy w kwocie 125 zł w [...] r.; odmówił przyznania zasiłku okresowego w okresie od [...] do [...] r.; uchylił ostateczną decyzję nr [...]; odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w okresie od [...] do [...] r. w wysokości 90 zł miesięcznie. Podstawą uchylenia owych decyzji z dnia [...] r. było ustalenie, że Zainteresowany uzyskał dochód przekraczający kryterium dochodowe z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. (k. 43- 46, 126-127, 145-148 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09).

32 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta na podstawie art. 8, art. 12, art. 39, art. 106 ust. 4 ups odmówił przyznania M. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości na czynsz, żywność, środki czystości, fryzjera, bieliznę osobistą, kartę tramwajową. Organ I instancji wskazał, że Skarżący przekroczył kryterium dochodowe (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups) o kwotę 476,05 zł. Dysponowanie kwotą 8.500 zł pozwala Wnioskodawcy na zaspokojenie wskazanych we wniosku potrzeb. Jednocześnie odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. pomoc w postaci jednego ciepłego posiłku dziennie w okresie od [...] do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. specjalny zasiłek celowy w kwocie 132 zł na zakup leków w [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. specjalny zasiłek celowy w kwocie 353 zł na pokrycie części kosztów leków i leczenia w miesiącach [...] i [...] r. i 110 zł specjalnego zasiłku celowego na zakup pidżamy i szlafroka. Wyrokiem z dnia [...] r.- IV SA/Po 515/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] r. (k. 62-59v, 52, 48-47, 17 akt załączonych do akt IV SA/Po 515/08; k. 2, 39 akt IV SA/Po 515/08).

33 4.Sąd dał wiarę owym odpisom dokumentów i dokumentom, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z – odpowiednio- art. 244 i 245, 252, 253 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W. Pr. 2006 t. 1 s. 562 uw. 32, 33; postanowienie SN z 27.1.2006 r.- III CK 369/05- OSNC 11/06/187).

34 5. Organy obu instancji trafnie zastosowały w sprawie normę wywiedzioną z art. 39 ust. 1 i 2, i ust. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 pkt 1- w zw. z art. 11 ust. 2 ups. Zgodnie z tą normą, zasiłek celowy przysługuje w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Wymienione przesłanki pozytywne prawa do zasiłku celowego, mają charakter przykładowych, o czym świadczy zwrot "w szczególności", użyty w art. 39 ust. 2 ups (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do ustawy pomocy społecznej" W. Pr. Leges 2007 s. 78). Z kolei specjalny zasiłek celowy przysługuje ze względu na szczególne okoliczności. Każda trudna sytuacja, połączona niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, uprawnia do otrzymania tego świadczenia (I. Sierpowska "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz" ABC Wolters Kluwer 2007 s. 168). Wśród przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego może być zatem ubóstwo, jednakże wówczas, gdy inne szczególne okoliczności przemawiają za przyznaniem pomocy w tej właśnie formie.

35 Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy są świadczeniami fakultatywnymi; organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć także inne przesłanki- zarówno pozytywne, jak i negatywne, wpływające na przyznanie zasiłku celowego w ogóle, określenie jego wysokość.

36 6. Zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. W ust. 2 art. 67 ustrojodawca określił, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podobnie jak to określono w art. 81 Konstytucji, praw określonych w art. 67 można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę. Art. 67 Konstytucji mówi ogólnie o zabezpieczeniu społecznym, co- zgodnie z ustabilizowaną terminologią- obejmuje całokształt świadczeń, jakie- ze środków publicznych są przyznawane obywatelowi, będącemu w potrzebie (wyrok TK z 20.11.2001- K 15/01- OTK 8/01/252 s. 1280). Zabezpieczenie społeczne ujęto w kategoriach prawa podmiotowego, a rangę tego prawa dodatkowo zaznaczono, nadając mu w pełni egzekwowalny charakter. Ograniczenie zakresu dochodzenia niektórych praw socjalnych, przewidziane w art. 81 Konstytucji, nie odnoszą się do prawa zabezpieczenia społecznego (wyrok TK z 8.5.200- SK 22/99- OTK 4/00/107 s. 513). Art. 67 Konstytucji, mówiąc o zabezpieczeniu społecznym i nadając mu powszechny charakter, wyraża nakaz ustanowienia systemu tego zabezpieczenia i określenia systemu jego finansowania. System zabezpieczenia społecznego opiera się na zasadzie różnego rodzaju obciążeń, nakładanych zarówno na pracodawców, jak i na osoby zatrudnione, a obciążenia te częściowo ujmowane są jako swego rodzaju zaliczka na poczet przyszłych świadczeń indywidualnych, a w pozostałym zakresie- postrzegać je należy jako przejaw solidaryzmu społecznego. Art. 67 ust. 2 ogranicza prawo do zabezpieczenia społecznego na wypadek bezrobocia tylko do sytuacji, gdy bezrobotny nie posiada innych środków utrzymania. Z art. 67 wynika obowiązek ustawodawcy do sprecyzowania pojęć choroby, inwalidztwa i wieku emerytalnego, a więc stworzenia prawnej infrastruktury dla systemu zabezpieczenia społecznego. Art. 67 ma w poważnym stopniu znaczenie odsyłające, bo zakres i formy zabezpieczenia społecznego określić ma ustawa. Poza wskazaniem podstawowych sytuacji, gdy obywatelowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego, ustalenie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu. Regulacje ustawowe muszą być kształtowane w taki sposób, by z jednej strony uwzględniały istniejące potrzeby, a z drugiej możliwości ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczane są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne- takie jak np. równowaga budżetowa (SK 22/99 s. 513).

37 W przepisach art. 67 Konstytucji zawarte są tzw. normy programowe. Nie są one na gruncie powszechnie przyjętej doktryny normami o charakterze reguł, które nadawałyby się do bezpośredniego zastosowania i z których wynikałyby bezpośrednio prawa podmiotowe (T. Gizbert – Studnicki, A. Grabowski "Normy programowe w Konstytucji" [w:] J. Trzciński, "Charakter i struktura norm konstytucyjnych, Warszawa 1997 r. s. 108,111-113). Ustawa o pomocy społecznej określa: zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania; organizację pomocy społecznej; zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej (art. 1 ups) i jest jedną z ustaw konkretyzujących cele wskazane w art. 67 Konstytucji. Zasiłek celowy jest świadczeniem wypłacanym z funduszy publicznych, przy czym przesłanki uzyskania prawa do zasiłku celowego- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- związane są z sytuacją materialną osoby ubiegającej się o pomoc społeczną (art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 p. 1 ups), własnych uprawnień, zasobów i możliwości zainteresowanych (art. 2 ust. 1 ups), dążenia do życiowego usamodzielnienia osób w celu umożliwienia osobom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać (art. 3 ust. 2 ups). Organ pomocowy w każdym konkretnym przypadku winien rozważyć, czy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz ocenić, czy potrzeby osób korzystających z pomocy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Organ pomocowy obowiązany jest także ustalać i rozważać, czy nie zachodzą przesłanki negatywne udzielenia pomocy- w szczególności czy nie dochodzi do marnotrawienia przyznanych świadczeń, marnotrawienia własnych zasobów finansowych; czy nie dochodzi do braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej; niedotrzymywania postanowień kontraktu socjalnego (art.11 ust. 1 i 2 ups).

38 7. Konstytucyjna kategoria zabezpieczenia społecznego zawiera w sobie szereg instytucji prawa socjalnego- w szczególności: prawo pracy ( w tym sferę pracy socjalnej), pomoc społeczną, zatrudnienie ( organizację administracji i rynku pracy wraz ze świadczeniami na wypadek pozostawania bez pracy), ochronę prawa do mieszkania ( L. Garlicki w: "Konstytucja RP. Komentarz" Wyd. Sejm. 2003 t. III s. 2 uw. 4, 6-9 s. 3-6 uw. 7-9 do art. 67 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo i piśmiennictwo; W. Muszalski "Prawo socjalne" PWN 1999 s. 12 i n.; I. Sierpowska "Prawo pomocy społecznej" Zakamycze 2006 s. 25-34). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek stały z opieki społecznej (wyrok SN z 14.3.2002 r.- III RN 141/01- OSNP 24/02/584). Pogląd ten, mimo zmiany stanu prawnego, zachował aktualność pod rządem ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w zakresie w jakim wskazuje na konieczność sięgania do regulacji ustawowej w zakresie określania uprawnień wnioskodawców.

39 Do prawa zabezpieczenia społecznego należą w szczególności: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm.- dalej udm.), ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.- obecnie j.t. Dz.U. 115/08/728 ze zm.), ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. 122/03/1143 ze zm.- dalej uzs), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001 ze zm.- upz), ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. 39/04/353 ze zm.- dalej uerFUS) i szereg innych- z uwagi na stan faktyczny- nie mających zastosowania w sprawie. Ustawy te tworzą system zabezpieczenia społecznego, realizujący w szczególności art. 65-66, art. 67-71, art. 74-76 i 81 Konstytucji RP. Założeniem tego systemu jest spójność i wzajemne uzupełnianie się instytucji zabezpieczenia społecznego. Co do zasady- chyba że ustawodawca wyraźnie postanowi inaczej- klient zabezpieczenia społecznego nie powinien na koszt podatnika otrzymywać kilku świadczeń z tego samego tytułu, na podstawie różnych ustaw z zakresu zabezpieczenia społecznego (przykładowo: art.1 ust. 3 uzs, art. 3 ust. 3 udm, art. 6 pkt 3 i 4, i art. 8 ust. 3- 13 ups, art. 3 pkt 1- 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - j.t. Dz.U. 139/06/992 ze zm.).

40 8. Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób niepracujących- nawet ubogich.

41 Ocena, czy w danej sprawie doszło do braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 11 ust. 2 ups), wymaga każdoczesnej indywidualizacji (uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17.4.2008 r.- IV SA/Po 442/07). W niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie ustaliły okoliczności, wskazujące na celowe uniemożliwianie przez Skarżącego przeprowadzenie wywiadów w dniach [...] r. i [...] r., mimo prawidłowego doręczenia Skarżącemu informacji o terminach wywiadów- odpowiednio- w dniach [...] r. i [...] r. Skarżący mógł też- będąc w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. w siedzibie MOPR z kolejnymi wnioskami, skontaktować się z pracownikiem socjalnym, by dokonać uzgodnień co do terminu wywiadu. Przeprowadzenie wywiadu było w niniejszej sprawie obowiązkiem pracownika socjalnego (art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1i 4 ups) o skutkach jego nie przeprowadzenia należycie Skarżącego pouczono (k. 25-27, 31-33 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 513/08). Zgodnie z obowiązującym prawem, pracownik socjalny winien przedsięwziąć kroki, by przeprowadzić wywiad w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Bez wątpienia pracownik socjalny nie dysponuje środkami, by takie zachowanie wymusić (uzasadnienie wyroku z dnia 24.2.2009 r.- II SA/Ol 532/08 WSA w Olsztynie). Strona, uniemożliwiająca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, musi się jednak liczyć z odmową przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Podstawą do odmowy udziału Wnioskodawcy w wywiadzie środowiskowym nie mogła być asystencja policjanta, skoro pracownice socjalne spotykały się z agresywnymi zachowaniami i bezpodstawnymi oskarżeniami ze strony Wnioskodawcy, co potwierdziło także naganne zachowanie się M. K. po ogłoszeniu dnia 19 marca 2009 r. wyroku IV SA/Po 22/08 (k. 23, 29 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 513/08; k. 54 akt IV SA/Po 22/08). Asystencja policjanta nie stanowi presji na stronę a służy jedynie spokojnemu przebiegowi czynności procesowej. Wywiad środowiskowy ma na celu w szczególności ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby, ubiegającej się o świadczenie- o przyznaniu bądź odmowie przyznania poszczególnych świadczeń decydowały w konkretnych sytuacjach kwestie materialnoprawne (np. przekroczenie kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups), ujawnienie zatajonych przez Wnioskodawcę dochodów z pracy bądź z tytułu darowizn, czy ocena, że dana potrzeba nie jest niezbędna potrzebą bytową, w przeciwieństwie do innej- np. na pokrycie leków i leczenia czy dożywiania. Organ pomocowy, wydatkujący środki podatników, ma obowiązek ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia każdej ze spraw, wszczynanych na wniosek Wnioskodawcy.

42 Ustawodawca w art. 11 ust. 2 ups wprowadził fakultatywność odmowy przyznania świadczenia. Zaskarżona decyzja trafnie wskazuje, że w niniejszej sprawie należało odmówić Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Za taką oceną przemawia w szczególności zakres pomocy, uzyskiwanej przez M. K. od osób trzecich oraz systematyczność świadczeń z pomocy społecznej na leki i dożywianie. Brakło zatem podstaw do przyznania Skarżącemu owych świadczeń na podstawie art. 41 pkt 1 ups. M. K., zaspokajając potrzeby mieszkaniowe w lokalu spółdzielczym, dysponuje nadto udziałem w nieruchomości przy ul. [...], którym może rozporządzić. Jego sytuacja majątkowa jest znacząco lepsza, niż ogromnej większości osób, ubiegających się w [...] o pomoc społeczną (znanych Sądowi z urzędu z rozpatrywanych spraw- jedynie przykładowo- zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 12.X.2006 r.- IV SA/Po 827/05).

43 9. Skarżący błędnie postrzega, że to, czy wywiad będzie przeprowadzony, czy też nie, to organy pomocowe odmawiają M. K. świadczeń z pomocy społecznej. W istocie większość wniosków M. K. była przez organy pomocy społecznej uwzględniana. O przyczynach odmowy przyznania świadczeń w różnych sprawach decydowały różne względy- w istocie nie zależały od tego, czy wywiad środowiskowy był, czy nie był w danej sprawie przeprowadzony. Skoro M. K. uzyskiwał znaczące środki od osób fizycznych (nazywanych przez Skarżącego między innymi sponsorami) tytułem darowizn, organy pomocy społecznej miały obowiązek w poszczególnych postępowaniach uwzględniać te kwoty przy ustalaniu dochodu Wnioskodawcy (art. 8 ust. 3, 4 i 11 ups), stwierdzonych dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby (art. 12 ups) i przy rozważeniu, czy uzyskane środki Skarżący przeznacza na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych (art. 39 ust. 1 ups).

44 Tym samym trafnie organy pomocowe trafnie uznawały, że jeśli Wnioskodawca uzyskiwał znaczące środki od innych obywateli (których dane Skarżący wbrew obowiązkowi podawania prawdy zatajał) i z tytułu nagrody literackiej, to w odpowiedniej części mógł zaspokajać swe usprawiedliwione potrzeby z tych środków. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ups).

45 10. W istocie organy pomocowe przyznawały Skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w różnych wysokościach choć nie wszystkie wnioski były uwzględniane. O odmowie przyznania części wnioskowanych świadczeń bądź o umorzeniu postępowań wszczętych na podstawie niektórych wniosków, w różnych okresach decydowały różne względy. Jedynie przykładowo można wskazać:

46 Decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta na podstawie art. 8, art. 39 i art. 106 ust. 4 ups, odmówił M. K. przyznania pomocy finansowej na opłacenie czynszu i kosztów podłączenia energii i gazu oraz zadłużenia w energii i gazie, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups) o kwotę 143,77 zł; brak przesłanek z art. 41 ups; składanie przez Wnioskodawcę fałszywych oświadczeń, nie poinformowanie o dodatkowych dochodach, brak współpracy z pracownikiem socjalnym, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dnia \[...] r.,\ [...] r., stanowiły w większości przypadków jedną z podstaw do odmowy pomocy m.in. na ten cel w okresie od [...] r. do [...] r.

47 M. K. dnia [...] r. odmówił udostępnienia swego mieszkania spółdzielczego dla dokonania oględzin przez biegłego J. G. (mimo uprzedniego uzgodnienia z Wnioskodawcą terminu oględzin dnia [...] r.), powołanego przez MOPR dla ustalenia kosztów usunięcia skutków niewielkiego pożaru w mieszkaniu; mimo tego Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu pomoc finansową na malowanie sufitu i zakup okularów; przyznawał Skarżącemu pomoc materialną na leki, odzież, obuwie (k. 173-180, 124, 122, 120-118 akt administracyjnych załączonych do akt IVSA/Po 22/08; k. 133- 130, 98-96 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09). Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r.- IV SA/Po 22/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r., oddalił (k. 2, 53 akt IV SA/Po 22/08).

48 Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą to decyzją Prezydent Miasta, na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ups, odmówił przyznania M. K. pomocy w formie zasiłku celowego na zakup obuwia zimowego. Wśród przyczyn odmowy przyznania świadczenia było to, że mimo prawidłowego powiadomienia Wnioskodawcy pismem doręczonym dnia [...] r. o terminie wywiadu środowiskowego, M. K. celowo uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu we wskazanym terminie; Wnioskodawca osobiście dnia v[...] r. był w siedzibie MOPR, lecz nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym w celu ewentualnej zmiany terminu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 04 marca 2009 r.- IV SA/ Po 11/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r., oddalił (k. 157, 160 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/ Po 11/09; k. 2, 13 akt IV SA/ Po 11/09).

49 W sprawie IV SA/Po 514/08 (oczekującej na rozpoznanie) M. K. w skardze z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r.- nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na opłacenie energii elektrycznej. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Prezydent Miasta ustalił, że wniosek z dnia [...] r. jest tożsamy z treścią wniosku z dnia [...] r., uzupełnionego dnia [...] r. Wobec rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], uchyloną następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dla ustalenia, że wniosek z dnia [...] r. dotyczył tego samego okresu płatności za energię elektryczną, co rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] r. Ponownie rozpatrując sprawę, MOPR usiłował przeprowadzić wywiad środowiskowy z udziałem Wnioskodawcy, lecz mimo prawidłowego powiadomienia pismami dnia- odpowiednio- [...] r.- wyznaczonego na dzień [...] r. i dnia [...] r.- wyznaczonego na dzień [...] r., pracownik socjalny nie zastał w żadnym z tych dni Wnioskodawcy w domu. Niezależnie od tego MOPR ustalił w drodze wywiadu w ENEI, że w okresie od [...] do 27 [...] r., (w okresie [...].), M. K. otrzymał tylko jeden rachunek na kwotę 72,47 zł; ostateczna kwota długu wzrosła do sumy 83,89 zł. Mimo że Wnioskodawca w sposób świadomy uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, organ ustalił, że wnioski z dnia [...] i [...] r. dotyczą tego samego okresu i umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 kpa (k. 6, 13- 16 akt załączonych do akt IV SA/Po 514/08).

50 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta, na podstawie art. 8, art. 11, art. 38, art. 39, art. 41, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ups odmówił M. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup butli gazowej wraz z wyposażeniem do gotowania w wysokości 475 zł i zakupu sprzętu gazowego do oświetlenia w wysokości 330 zł. W uzasadnieniu wskazano, że dochód Strony przekracza ustawowo ustalone kryterium dochodowe o kwotę 63,77 zł, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek ubiegania się o uzyskanie pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej z art. 39 ups. Organ I instancji nie znalazł podstaw do udzielenia Stronie pomocy finansowej na wnioskowane cele w formie zasiłku celowego specjalnego (art. 41 ups).

51 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 41, art. 39, art. 11 ust. 2, art. 8 ust. 3 i art. 2 ust. 1 ups Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia nie narusza granic uznania administracyjnego. SKO dodało, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń nie może oczekiwać, iż organ I instancji przyzna świadczenia z samego faktu złożenia żądania, bowiem zgodnie z art. 11 ust. 2 ups osoba ubiegająca się o pomoc musi współpracować z organem I instancji w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji, musi też wykorzystywać swe środki i uprawnienia i nie może oczekiwać biernie na poprawę swojej sytuacji. M. K. posiadał możliwości bieżącego regulowania rachunków za energię elektryczną i gaz, a udzielenie Mu pomocy byłoby w tej sytuacji nagradzaniem negatywnej postawy Odwołującego się. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r.- IV SA/Po 123/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję z dnia z dnia [...] r.

52 Skoro zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca nie naruszają prawa, przeto skargę należało oddalić (art. 151 ppsa). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 ppkt c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.)

53 /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/. E.Makosz-Frymus

54 za nieobecnego

55 Sędziego NSA

56 Ewę Makosz-Frymus

57 /-/ M. Dybowski

58 JH