Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2009 r., II SA/Po 857/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2009 r., II SA/Po 857/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi B. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu ziemskiego w G. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska /-/ W. Batorowicz

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia (...) września 2007 r. M. R. P. oraz B. i M. S. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o sprawdzenie, czy garaż usytuowany na działce nr (...) w G. ul. (...) został zbudowany legalnie i czy jest właściwie użytkowany. Wnioskodawcy, będący właścicielami nieruchomości sąsiednich, podnieśli, że przedmiotowy garaż znajduje się bezpośrednio przy granicy z ich działkami, jego wymiary odbiegają od innych typowych garaży, zaś wielkość i lokalizacja przedmiotowego obiektu powoduje zacienienie działek sąsiednich oraz ogranicza przestrzeń i prywatność sąsiadów. Ponadto na działce nr (...) został zainstalowany agregat, co może sugerować dążenie do zmiany sposobu użytkowania garażu na magazyn – chłodnię.

3 Zawiadomieniem z dnia (...) września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. poinformował wnioskodawców oraz właścicieli działki oznaczonej nr (...) – E. i R. Ł. – o wszczęciu postępowania w sprawie realizacji oraz użytkowania budynku garażowego położonego na działce nr (...) w G. Rozstrzygając tę sprawę po raz drugi organ, podobnie jak poprzednio, wydał dnia (...) czerwca 2008 r. – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – decyzję o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego.

4 Organ ustalił, że inwestorzy E. i R. Ł. nabyli w 1998 r. działkę nr (...) położoną w G. przy ul. (...), na której to działce poprzedni właściciel rozpoczął budowę domu jednorodzinnego z garażem na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 1998 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Nabywcy nieruchomości – legitymujący się tą decyzją, opatrzoną urzędową adnotacją "Przepisane" - kontynuując rozpoczętą budowę - dopuścili się odstępstw od zatwierdzonego projektu, polegających na zmianie gabarytów garażu. W efekcie, zamiast garażu o wymiarach 6, 25 x 3,00 m postawili garaż o wymiarach 5, 40 x 9,55 m i to w granicy z działkami o numerach (...) i (...), należącymi do skarżących. Zmiany te w trakcie budowy zostały naniesione na dokumentacji projektowej poprzez poczynienie poprawek opatrzonych (bez daty) nieczytelnym podpisem ówczesnego Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego, co inwestorzy uznali za urzędowe zatwierdzenie odstępstw i podstawę do prowadzenia dalszych robót zgodnie z poprawioną dokumentacją. Poprawioną w tym trybie dokumentację wraz ze sporządzoną po zakończeniu budowy mapą powykonawczą inwentaryzacji budynku, odzwierciedlającą dokonane zmiany i lokalizację garażu przy granicy sąsiednich działek, inwestorzy dołączyli do zawiadomienia z dnia (...) lipca 2000 r. o zakończeniu budowy, od którego Starosta G. nie wniósł sprzeciwu.

5 W ocenie organu orzekającego oznaczało to, że garaż użytkowany jest legalnie, a w konsekwencji zbędne jest prowadzenie w tej sprawie postępowania naprawczego przy zastosowaniu przepisów rozdziału 5 Prawa budowlanego zatytułowanego "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych".

6 Stanowisko to podzielił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – rozpatrujący sprawę na skutek odwołania wniesionego przez właścicieli sąsiednich działek - i decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

7 Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M i R. P. oraz B. i M. S. – wnosząc o jej uchylenie, względnie stwierdzenie jej nieważności. Zgłosili też wniosek o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

8 Zdaniem skarżących, inwestorzy w trakcie budowy garażu dopuścili się samowolnie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Takie bowiem odstępstwa – według art. 36 a Prawa budowlanego, w brzmieniu wówczas obowiązującym – były możliwe do wprowadzenia dopiero po uprzednim uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W takim postępowaniu powinni brać udział właściciele sąsiednich działek i wyrazić zgodę na postawienie ściany garażu w ich granicy.

9 Pozwolenie na budowę z dnia (...) maja 1998 r., którym legitymują się inwestorzy – jako nie zawierające zgody na odstępstwa, nie uprawniało do budowy garażu o większych gabarytach i przy granicy zatem, jako nieważne, powinno być wyeliminowane z obrotu.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

11 Postanowieniem z dnia (...) października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę wniesioną przez M. i R. P., z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi oraz nieusunięcie jej braków formalnych.

12 Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

13 Skarga okazała się zasadna.

14 Nie może być wątpliwości co do tego, że dokonana przez inwestorów w trakcie budowy, zakończonej przed końcem lipca 2000 r., zmiana gabarytów i usytuowania garażu stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Według art. 36 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.( w brzmieniu wówczas i obecnie obowiązującym) istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Mają rację skarżący wywodząc, że tego rodzaju decyzji nie mogło zastąpić naniesienie, nie wiadomo nawet kiedy, poprawek do dokumentacji projektowej .

15 Przystąpienie inwestorów do użytkowania obiektu innego, niż wynikało to z pozwolenia na budowę, w trybie przepisów art. 54 Prawa budowlanego ( w brzmieniu wówczas obowiązującym) to znaczy po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i przy braku zgłoszenia przez właściwy organ sprzeciwu w drodze decyzji, nie nadaje – wbrew stanowisku organów obu instancji – uczynionym odstępstwom waloru legalności. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 października 2006 r., sygn. VII SA/Wa 1264/06 ( Lex nr 276509), iż prawnie skuteczne jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, czyli budowy prowadzonej legalnie. Oznacza to, że przyjęcie zawiadomienia nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego .

16 Sytuacja, w której dokonano istotnego odstępstwa bez dopełnienia procedury z art. 36 a wskazanej ustawy, stanowi jeden z rodzajów samowoli budowlanej.

17 W tej sytuacji zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego, należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 lit. a, c oraz art.135 p.p.s.a.

18 Umożliwi to organowi nadzoru budowlanego kontynuowanie postępowania administracyjnego – wszczętego w 2007 r. – w celu doprowadzenia tej samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem na podstawie obowiązujących przepisów art.51 ustawy prawo budowlane, w szczególności ust.1 pkt.3 ,ust.4. tego artykułu.

19 Orzeczenie o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania – na podstawie art.200 p.p.s.a.

20 /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska /-/ W. Batorowicz