Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2010 r., II SA/Po 77/10

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2010 r., II SA/Po 77/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E.D. i K. D. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przetargu ograniczonego na dzierżawę nieruchomości; postanawia odrzucić skargę. /-/ E.Brychcy

Uzasadnienie

2 W dniu 22 stycznia 2010 r. E. D. i K. D. wnieśli bezpośrednio do Sądu skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2010 r. o uznaniu skargi na przetarg ograniczony z dnia 23 grudnia 2009 r. na dzierżawę nieruchomości na okres dziesięciu lat stanowiących własność Gminy L. za niezasadną.

3 Zważywszy na wymóg określony w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu Sąd przekazał skargę organowi. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy L. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, nie uzasadniając swego stanowiska.

4 Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (§ 2 pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (§ 2 pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (§ 2 pkt 3), inne niż decyzje i postanowienia (określone w pkt 1-3) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 5), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (§ 2 pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (§ 2 pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (§ 2 pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (§ 2 pkt 7) lub bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

5 Przywołane przepisy jednoznacznie określają jakiego rodzaju działalność organów administracji publicznej może być objęta kontrolą sądowoadministracyjną. Mają zatem kluczowe znaczenie przy ustalaniu, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie może być uznana za dopuszczalną.

6 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność prawna dokonana przez Burmistrza L. na podstawie art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 11 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzenia przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz.U. Nr 207, poz. 2108 ze zm.). Powołane przepisy wprowadzają i regulują instytucję zaskarżania czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu na zbycie lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości publicznych. Stosownie do przepisu art. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami każdy uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki. W przypadku wniesienia skargi właściwy organ wstrzymuje czynności związane ze zbyciem nieruchomości (§ 11 ust. 2 rozporządzenia). W wyniku zaś rozpatrzenia skargi organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego może uznać skargę za zasadną i nakazać powtórzenie czynności przetargowych, przetarg unieważnić albo skargę uznać za niezasadną (§ 11 ust. 4).

7 Stwierdzić należy, iż aktualność zachowują poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi omawiane przepisy uruchamiają specjalny, wewnętrzny, integralnie związany z postępowaniem przetargowym, tryb unieważniania przetargu, który jednak w żaden sposób nie zamyka, ani nie uzależnia uruchomienia drogi kontroli sądowej dokonywanej po wytoczeniu powództwa na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i odpowiednich przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (E.Gniewek, Obrót nieruchomościami skarbowymi i samorządowymi, Zakamycze 1999, s. 137). Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu uchwały z dnia 13 lutego 2003 r. (sygn. IIICZP 93/02, ONSCP 2003, Nr 11, poz. 146) rozstrzygnięcie skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu zawarte w piśmie wojewody (organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego) jest jedynie deklaratywnym wyrazem przekonania organu administracji o wadliwości czynności postępowania przetargowego. Takie stanowisko nie jest więc władczym (administracyjnym), ani też jednostronnym (cywilnoprawnym) konstytutywnym rozstrzygnięciem, a może być uznane jedynie za cywilnoprawne oświadczenie Gminy, złożone przez organ działający jako statio fisci o nieprawidłowościach w dokonaniu czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu. W ocenie Sądu Najwyższego jeżeli osoba ustalona w protokole z przeprowadzonego przetargu jako nabywca nieruchomości nie podzieli zapatrywania wyrażonego w piśmie organu administracji, to przez wytoczenie stosownego powództwa uruchomi tryb postępowania, w którym sąd zobowiązany będzie całkowicie samodzielnie ocenić prawidłowość ogłoszenia, organizacji, jak również przeprowadzenia przetargu oraz określić skutki prawne będące bezpośrednim rezultatem dokonanej oceny.

8 Zdaniem tutejszego Sądu należy podzielić powyżej zaprezentowane stanowisko. Tym samym stanowisko wyrażane na skutek rozpatrzenia skargi składanej na czynności Burmistrza L. z dnia [...] stycznia 2010 r. związane z przeprowadzeniem przetargu uznać należy za element (część) postępowania przetargowego, którego wynikiem jest zawarcie umowy oddania w dzierżawę nieruchomości na okres dziesięciu lat. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarcie umowy dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. W ujęciu kodeksowym przetarg określany jest jako sposób zawierania umowy. Ten właśnie sposób zawierania umowy został zaś przyjęty jako zasada dzierżawy nieruchomości publicznych na okres dłuższy niż trzy lata w art. 37 ust. 4 powołanej ustawy.

9 Mając na względzie powyższe zaskarżone czynności nie mogą być zakwalifikowane do żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności czynności tej nie można kwalifikować jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyjmując bowiem, że stanowisko w sprawie skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu jest jedynie cywilnoprawnym oświadczeniem o wystąpieniu (lub niewystąpieniu) nieprawidłowości w czynnościach przetargowych i w istocie stanowi element procedury zawierania umowy cywilnoprawnej, niezależnie od tego w jakie formie stanowisko to zostanie wyrażone, nie może być ono zaliczone do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (vide: postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 591/07, dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl ).

10 Celem wyjaśnienia należy wskazać, że od rozstrzygnięcia o uznaniu skargi na czynności organu administracji za niezasadną nie przysługuje odwołanie. Niezadowolony z rozstrzygnięcia skargi uczestnik przetargu może jednak wnieść do sądu powszechnego np. powództwo o stwierdzenie nieważności zawartej umowy (art. 58 § 1 k.c.) albo – po wyłonieniu nabywcy, a przed zawarciem z nim umowy – o ustalenie nieistnienia obowiązku zawarcia umowy (vide: R. Padrak, Komentarz do § 11 rozporządzenia z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości, Lex).

11 Mając na względzie powyższe skargę E. i K. D. jako niedopuszczalna należało w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucić. Stąd orzeczono jak w sentencji postanowienia.

12 /-/ E.Brychcy