Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2020 r., II SA/Po 61/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2020 r., II SA/Po 61/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi B. D., J. S., B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], odmówił nałożenia na U. i M. małż. K. , obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w związku z dokonaną przebudową korytarza na I piętrze od strony północnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na dz. nr [...], przy placu H. S. w T. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

3 W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że z analizy materiału dowodowego wynika, że robót budowlanych dokonano w obrębie lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] (fotografia nr 1 z protokołu czynności kontrolnych z dnia [...] sierpnia 2017 r.) użytkowanych obecnie przez Państwa U. i M. małż. K. . Lokal ten mieści się na piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego obecnie numerem porządkowym [...] [...] w [...]. Geodezyjne oznaczenie tej części obiektu zostało opisane numeracją działek jako [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym [...], w jednostce ewidencyjnej "miasto [...]". Z tym, że część lokalu mieszkalnego (przedpokój), w której dokonano robót budowlanych polegających na postawieniu ścianki gazobetonowej oraz montażu płyty wiórowej MDF w miejscu naświetla w istniejącej ściance drewnianej znajduje się na działce nr [...], a pozostała część lokalu mieszkalnego znajduje się na działce nr [...]. Stosunki własnościowe, co do współwłasności działki nr [...] przedstawiają, że prawa strony posiadają Państwo U. i M. małż. K. oraz Pani A. R., natomiast w stosunku do działki nr [...] prawa strony posiadają Państwo U. i M. małż. K. Pani A. R., Pani B. D. i Państwo J. i B. S..

4 Organ wyjaśnił, że pomimo rozdziału oznaczenia nieruchomości jako [...] i [...] mamy do czynienia z jednym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z częścią handlowo-usługową. Inwestorzy Państwo U. i M. małż. K. uzyskali decyzję o pozwoleniu na budowę Starosty [...] [...] w dniu [...] października 2010 r. (znak sprawy [...]) obejmującą roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania części parteru budynku mieszkalnego na lokal handlowo-usługowy w mieście [...] [...], obręb [...], działka Nr [...]. W ocenie organu decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła tylko parteru budynku i tylko lokalu mieszczącego się na nieruchomości nr [...]. Wykonanie robót wskazanych w sentencji niniejszej decyzji nie miało miejsca w oparciu o wydaną decyzję o pozwoleniu na budowę. Nie może być także mowy o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro roboty wykonywane były w innym lokalu niż w lokalu, który objęty był zatwierdzonym projektem budowlanym.

5 Organ, cytując pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Po 178/15 wskazał, że "Wątpliwości może bowiem budzić dokonana przez organy administracji publicznej kwalifikacja omawianych prac budowlanych. Nie ulega w tej mierze wątpliwości, że przedmiotowe zamierzenie budowlane zostało zrealizowane na korytarzu, a zatem w części wspólnej nieruchomości, dostępnej dla wszystkich współwłaścicieli. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika zarazem, że w okresie poprzedzającym wykonanie omawianego przedsięwzięcia korytarz przedzielony był drzwiami, przez które - przynajmniej potencjalnie - można było dostać się na balkon od strony [...] (protokół z dokonanych czynności kontrolnych z dnia [...] września 2011 r, [...] stycznia 2014 r. - k. 56-59, 147-150 akt adm. organu I instancji oraz dokumentacji fotograficznej - k. 6-9 akt adm. organu II instancji). W wyniku przedmiotowych robót budowlanych dostęp do tej części korytarza i balkonu został natomiast definitywnie zamknięty. Tym samym, wbrew twierdzeniom organów administracji publicznej, należy zdaniem Sądu przyjąć, że omawiane prace budowlane doprowadziły do zmiany dotychczasowego układu funkcjonalnego części obiektu budowlanego. Ścianka z elementów gazobetonowych wykonana w korytarzu zagrodziła bowiem ostatecznie, a nie tylko przejściowo, dostęp do balkonu od strony [...]. W powyższym zakresie wywody organów nadzoru budowlanego okazały się zatem nieprzekonujące" doszło do przebudowy budynku wielorodzinnego. Prawomocny wyrok w tym zakresie i wyrażony powyżej pogląd zwalnia tutejszy organ nadzoru budowlanego w przeprowadzenia kwalifikacji, czy doszło do przebudowy obiektu budowlanego, skoro w ocenie Sądu "organy administracji publicznej nietrafnie przyjęły, że wykonane prace budowlane wykonane przez inwestorów nie spowodowały zmiany dotychczasowego układu funkcjonalnego korytarza". Pogląd ten jednoznacznie wynika również z decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o znaku [...]

6 Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz.1186 ze zmianami) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z analizy treści art. 29-31 jednoznacznie wynika, że przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie została zwolniona z tego obowiązku. Tym samym inwestorzy - Państwo U. i M. małż. K. dokonując przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w 2011 r. winni legitymować się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Obszerny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że inwestorzy nie posiadają takowej decyzji. Fakt ten, nie był kwestionowany przez strony niniejszego postępowania.

7 Zdaniem tutejszego organu nadzoru budowlanego zaistniałe okoliczności kwalifikują sprawę do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przy uwzględnieniu, że przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego została już zakończona co znajduje odzwierciedlenie w treści art. 51 ust. 7 tej samej ustawy.

8 Organ wyjaśnił, że aby zobowiązać inwestora do wykonania określonych czynności polegających czy to na dokonaniu rozbiórki (w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), czy też wykonania określonych czynności jest niezbędne stwierdzenie, że istniejący stan rzeczy narusza obowiązujący porządek prawny. Organ wskazał, że wielokrotnie przeprowadzał czynności kontrolne dotyczące wskazanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Podczas tych czynności nie wskazano, aby wykonanie przebudowy budynku wielorodzinnego wzbudziło uzasadnione wątpliwości organu tutejszego organu nadzoru budowlanego, co do jakości wykonania robót budowlanych, czy też stanu technicznego wykonanej przebudowy.

9 W świetle tak zebranego materiału dowodowego organ uznał, że nie ma podstaw do zastosowania wprost przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie wykazano, aby inwestycja spowodowała naruszenie przepisów prawa. Aby zobowiązać inwestora do wykonania określonych czynności polegających czy to na dokonaniu rozbiórki (w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), czy też wykonania określonych czynności jest niezbędne stwierdzenie, że istniejący stan rzeczy narusza obowiązujący porządek prawny. Organ w tym znaczeniu nie wykazał niezgodności z prawem wykonanej inwestycji (roboty budowlane zostały wykonane w sposób prawidłowy).

10 Organ wskazał również, że w toku niniejszego postępowania zbadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analizując treść art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, należy przyjąć, że organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do żądania przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane, jak to jest w przypadku prowadzenia postępowań administracyjnych w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego. Ewentualne spory w tym zakresie można rozstrzygać jedynie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego przed właściwym Sądem Rejonowym, gdyż celem przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wykonanej przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na gruncie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W zakresie korzystania z nieruchomości stanowisko zajął już Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. (sygnatura akt I C 558/14), a także Sądu Okręgowego w [...] w wyroku z dnia [...] grudnia 2015 r. (sygnatura akt II Ca 341/15).

11 Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] października 2019 r., odwołanie złożyli B. D., J. S. i B. S. (dalej: skarżący), zarzucając jej naruszenie:

12 1) przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i odmowę nałożenia na Państwa U. i M. małż. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w związku z dokonaną przebudową korytarza na I piętrze od strony północnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] przy [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę,

13 2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez organ I instancji niezbędnych czynności, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, skutkujące odmową nakazania demontażu bezprawnie wykonanej ścianki murowanej na I piętrze budynku mieszkalnego przy [...] w [...].

14 Pismem z dnia [...] października 2019 r., odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła również A. R., wskazując na pozbawienie jej dostępu do balkonu.

15 Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: Prawo budowlane) orzekł o odstąpieniu od nałożenia na Państwa U. i M. K., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, związanych z dokonaną przebudowa korytarza na I piętrze od strony północnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na dz. nr [...], przy [...] w [...].

16 W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu ścianki działowej na trwałe likwidującej przejście i włączenie tej przestrzeni bezpośrednio do lokalu mieszkalnego (obecnie mieszkanie Państwa K. na piętrze, dostępne jest jedynie przez nowo wykonaną klatkę schodową wykonaną wewnątrz lokalu mieszkalnego) - stanowi przebudowę budynku. Organ zaznaczył, że roboty budowlane wykonywane wewnątrz budynku (nieingerujące w wygląd zewnętrzny budynku) zlokalizowanego w obszarze chronionym układu urbanistycznego miasta [...], nie muszą być uzgadniane z Konserwatorem Zabytków.

17 W ocenie organu odwoławczego, zasadne było wdrożenie przez PINB postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. PINB był wobec tego zobowiązany ocenić czy prowadzone roboty wymagały przeprowadzenia dodatkowych czynności, które miałyby na celu doprowadzenie prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym PINB prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające ustalił, iż roboty zostały wykonane zgodnie ze standardami i nie wymagają żadnych innych czynności, czy też robót budowlanych.

18 Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku prac, które były prowadzone bez wymaganego zgłoszenia, ale już zakończone oraz które zostały poprawnie wykonane organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, w której odstępuje od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

19 W odniesieniu do zarzutu podniesionego przez skarżących, dotyczącego niezbadania przez organ powiatowy prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. I C 558/14 (dotyczącym przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń przez U. i M. małżonkowie K.), jednoznacznie stwierdził - "przy istnieniu współwłasności rzeczy regułą powinno być współposiadanie rzeczy wspólnej. Często jednak wspólne korzystanie z rzeczy jest niemożliwe. (...) Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że współwłaściciele przedmiotowych nieruchomości: obecnie [...], [...] i [...], poprzednio [...], a wcześniej ich poprzednicy prawni dokonali podziału quoad usum na części, z których każdy z nich mógł korzystać z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Co najmniej od okresu powojennego (od 1945 r.), czyli przez kilkadziesiąt lat pomiędzy współwłaścicielami istniał niekwestionowany umowny podział quoad usum. Budynek na spornej nieruchomości został bowiem podzielony do korzystania na części wschodnią i zachodnią. W każdej z tych części istniały odrębne lokale: dwa na parterze i dwa na piętrze w części wschodniej oraz dwa na parterze i dwa na piętrze w części zachodniej. Korytarz i podwórko pozostały do wspólnego korzystania. Do każdego lokalu prowadziło odrębne wejście. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również z zeznań powodów i powołanych na ich wniosek świadków wynika, że od czasów powojennych do lokalu położonego po zachodniej stronie domu, na piętrze od strony północnej ([...]) prowadziły drzwi z korytarza, drewniane, z szybą u góry. Drzwi te zagradzały część korytarza. Tak, że ta część korytarza wyłączona była ze wspólnego korzystania. (...) Za drzwiami tego lokalu znajdował się mały przedsionek, wchodzący w skład tego lokalu. (...) W kontekście tych ustaleń niezasadne jest twierdzenie powodów, ze na skutek postawienia ściany za drewnianymi drzwiami przez pozwanych zostali pozbawieni korzystania z części korytarza i balkonu, albowiem odkąd powodowie zamieszkali na spornej nieruchomości tych części nie posiadali w ramach utrwalonego podziału quoad usum. Postawienie muru przez pozwanych nie wpłynęło na sposób korzystania z korytarza. (...). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że w zakresie istniejącego podziału quoad usum pozwani U. i M. małżonkowie K. mogli dokonywać remontów na zajmowanej przez siebie części, w tym dostawić ściankę z cegły i nie naruszyli poprzez to prawa własności powodów". Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. II Ca 341/15 oddalił apelację od ww. wyroku.

20 Organ odwoławczy stwierdził więc, że w świetle ww. wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. I C 558/14, Państwo U. i M. K. mogli dokonać przebudowy korytarza, poprzez postawienie ścianki od strony części korytarza zajmowanej przez siebie.

21 Organ odwoławczy podkreślił również, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. W ocenie organu, ww. wyrok jest dokumentem potwierdzającym prawo Państwa K. do postawienia ścianki a zatem przebudowy tej części korytarza.

22 Niepoprawne użycie przez PINB zwrotu o "odmowie nałożenia obowiązków" zamiast zwrotu o "odstąpieniu od nałożenia obowiązku" nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, dlatego [...]INB wyjaśnił, że skorzystał z kompetencji reformacyjnych i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., doprecyzowując ten zwrot.

23 Skarżący, pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie:

24 1) przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i odmowę nałożenia na Państwa U. i M. małż. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w związku z dokonaną przebudową korytarza na I piętrze od strony północnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] przy [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę,

25 2) przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez organ II instancji niezbędnych czynności, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, skutkujące odmową nakazania demontażu bezprawnie tj. bez pozwolenia na budowę, wykonanej ścianki murowanej na I piętrze budynku mieszkalnego na działce [...] przy [...] w [...], art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 i art. 127 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez organ II instancji do zarzutów skarżących oraz brak odniesienia się do błędnych interpretacji organu I instancji dotyczących okoliczności wskazywanych przez skarżących,

26 3) art. 139 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji na niekorzyść skarżących z powodu innych okoliczności, aniżeli przyjął organ I instancji w swojej decyzji.

27 Skarżący przedłożyli do akt sprawy również pismo A. R. wskazujące, że A. R. nie sprzedała Państwu U. i M. K. części korytarza, który oni bezprawnie zamurowali, zawłaszczając tylko dla siebie część wspólnej nieruchomości i czyniąc sobie zawłaszczoną część korytarza jako integralną część własnego mieszkania. Ponadto jak wynika z tego pisma, nigdy nie było wyjścia na balkon z mieszkania na I piętrze, lecz wyłącznie ze wspólnego korytarza znajdującego się na działce [...], co oznacza że z korytarza zawsze można było przejść do balkonu od strony [...]

28 Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., swoje stanowisko w sprawie przedstawili U. i M. K.. Uczestnicy odnieśli się do zarzutów skargi, wnosząc o jej oddalenie.

29 Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.

30 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

31 Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.

32 W rozpoznawanej sprawie, kontroli Sądu poddane zostały rozstrzygnięcia dotyczące pobudowania przez uczestników postępowania – U. i M. K. ścianki z elementów gazobetonowych. Kwestia ta była już przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu.

33 Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Po 178/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylił postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r.

34 Sąd, w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że organy nadzoru budowlanego przeoczyły zupełnie fakt wydania przez Starostę [...] decyzji nr [...] z dnia [...] października 2010 r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. i M. K. pozwolenia na budowę obejmującego roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania części parteru budynku mieszkalnego na lokal handlowo-usługowy (k. 122-123 akt adm. organu I instancji). Kwestionowana ścianka została wykonana w 2011 r. w ramach robót budowlanych wykonywanych na podstawie wymienionego wyżej pozwolenia na budowę. Konsekwentnie zatem organy nadzoru budowlanego powinny były w pierwszej kolejności rozważyć, czy wspomniana zmiana układu funkcjonalnego w przedmiotowym budynku nie stanowiła odstępstwa od wymienionego pozwolenia na budowę. Konkluzję tę potwierdza wpis z dnia [...] kwietnia 2011 r. w dzienniku budowy nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., stwierdzający, że "w celu uniknięcia konfliktów sąsiedzkich zamurowano otwór drzwiowy na korytarzu wspólnym oraz wykonano schody wewnętrzne na piętro lokalu własnego inwestora" (k. 126-136 akt adm. organu I instancji).

35 Sąd stwierdził, że powyższa kwestia nie została jednak rozważona przez organy administracji publicznej. Tymczasem ustawodawca przewiduje w art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. szczególny tryb postępowania w razie wykrycia omawianej nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadkach innych niż: (1) budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, (2) budowa obiektu budowlanego bez dokonania zgłoszenia albo mimo wniesienia sprzeciwu, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Jednocześnie organy administracji publicznej powinny w takim wypadku dokonać oceny istotności stwierdzonego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, mając na uwadze art. 36a ust. 5 pr. bud. Na obecnym etapie postępowania trudno jest bowiem w szczególności jednoznacznie stwierdzić, czy wykonane prace budowlane wpłynęły na warunki niezbędne do korzystania z przedmiotowego budynku przez osoby niepełnosprawne. Nie można poza tym ustalić, czy w wyniku tych prac nie zachodzi potrzeba uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i ich dokumentów, wymaganych przepisami odrębnymi, w tym także przepisami o ochronie przeciwpożarowej. Opisane wyżej działania nie zostały podjęte przez organy administracji publicznej, w konsekwencji czego wydane przez nie rozstrzygnięcia okazały się wadliwe.

36 Powyższe wskazania, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), są dla organu wiążące.

37 Organ, jak zwrócił na to uwagę Sąd w wyroku z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt: II SAB/Po 117/16, wydzielił kilka spraw dotyczących wniosku skarżącej i w istocie nie wie, jak zakończyć wydzielone sprawy. W ocenie Sądu, PINB skomplikował stan faktyczny sprawy utrudniając załatwienie wniosku skarżącej z [...] stycznia 2014 r.

38 Mimo powyższych uwag przywołanych za wyrokiem wydanym w sprawie bezczynności organu, zauważyć należy, że odnośnie kwestii pobudowania przez uczestników postępowania – U. i M. K. ścianki z elementów gazobetonowych, organ posiada jasne, wiążące wytyczne zawarte w wyroku z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Po 178/15, wskazujące właściwy kierunek postępowania. Mimo powyższego, organ II instancji nie odniósł się do tych wytycznych i w prowadzonym postępowaniu rozważał tylko możliwość zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, całkowicie pomijając możliwości jakie posiada na podstawie pkt 3 wskazanego przepisu.

39 Nadmienić tylko należy, że na stronie 3 decyzji organu I instancji znalazło się stwierdzenie, które może wskazywać na to, że organ dostrzegł wskazania Sądu ze sprawy II SA/Po 178/15. Organ I instancji wskazał bowiem jedynie lakonicznie, że wykonanie robót wskazanych w sentencji niniejszej decyzji nie miało miejsca w oparciu o wydaną decyzję o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu I instancji, nie może być także mowy o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro roboty wykonywane były w innym lokalu niż w lokalu, który objęty był zatwierdzonym projektem budowlanym.

40 Powyższe stwierdzenie organu I instancji, niezależnie od oceny jego trafności nie może zostać uznane za wystarczające. Wskazać bowiem należy, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Kwestia odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego powinna więc zostać zweryfikowana przez organy obu instancji, we właściwym trybie i w sposób należyty uzasadniona.

41 Podnoszone w sprawie przez strony zarzuty i argumenty, wobec pominięcia przez organ wskazań zawartych we wskazanym wyżej wyroku, pozostają bez wpływu na wynik sprawy.

42 Z uwagi na powyższe, wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organy wykonają wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Po 178/15. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.