Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2020 r., II SA/Po 570/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2020 r., II SA/Po 570/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody Wielopolskiego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. dalej "k.p.a"), po rozpatrzeniu odwołań Pana K. K., Pana R. B., Pani W. B., Pana S. S., Pani M. S., Pani A. S.. Pana R. S.. Pana A. F., Pani J. F., Pani H. G.. Pana J. G., Pana K. I., Pani M. K., Pana J. K., Pana M. W., Pani W. W.. Pani E. M., Pani E. Z.. Pana M. Z., Pana J. Z., Pani M. Z., Pana S. B., Pana J. Z., Pani J. W., Pana P. W., Pani E. M., Pana S. B., Pani I. R., Pana M. A., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] na działkach nr [...], obr[...] gm. [...].
3 Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
4 Dnia [...] kwietnia 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek w sprawie wydania pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] na działkach nr [...], obr. [...], gm. [...].
5 Pismem z dnia [...] maja 2016 r. organ I instancji powiadomił strony o wszczętym postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo mieszkańców wsi [...], w którym wyrazili swój sprzeciw wobec planowanej inwestycji. W związku z powyższym organ przekazał kopię wspomnianego pisma inwestorowi celem zajęcia stanowiska. Wyjaśnienia inwestora wpłynęły [...] lipca 2016 r.
6 Z uwagi na zgon niektórych ze stron postępowania organ w okresie od [...] czerwca 2016 r. podejmował czynności mające na celu ustalenie spadkobierców i tym samym nowych stron postępowania. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ ponownie powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
7 Postanowieniem z tego samego dnia Starosta [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Starosta [...] podjął postępowanie z uwagi na ustąpienie przyczyny zawieszenia.
8 Następnie organ ponownie podejmował próby ustalenia spadkobierców zmarłych stron postępowania. Pismami z dnia [...] maja 2018 r. i [...] maja 2018 r. organ powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi do organu wpłynęły liczne pisma mieszkańców okolicznych miejscowości wyrażające sprzeciw wobec planowanej inwestycji.
9 Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowany i udzielił pozwolenia na budowę, obejmującego budowę elektrowni wiatrowej [...]. Starosta wskazał, że projekt budowlany spełnia wymogi wskazane w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2017 poz. 1257, dalej pr.bud.)- jest zgody z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, zgodny z decyzją Burmistrza [...] o warunkach zabudowy z [...] marca 2013 r. nr [...] (oraz przenoszącą nr [...] z [...] marca 2015 r.), zgodny z decyzją Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach [...] z [...] listopada 2012 r. Starosta wskazał, że projekt budowlany jest kompletny, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz posiada wymagane przepisami opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia.
10 Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie w ustawowym terminie wnieśli Pan K. K., Pan R. B., Pani W. B., Pan S. S., Pani M. S., Pani A. S., Pan R. S., Pan A. F., Pani J. F., Pani H. G., Pan J. G., Pan K. I., Pani M. K., Pan J. K., Pan M. W., Pani W. W., Pani E. M., Pani E. Z., Pan M. Z., Pan J. Z., Pani M. Z., Pan S. B., Pan J. Z., Pani J. W., Pan P. W., Pani E. M., Pan S. B., Pani I. R., Pan M. A..
11 W odwołaniach podniesiono sprzeciw co do inwestycji zatwierdzonej pozwoleniem na budowę, część osób poczuła się pominięta w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, zarzucono zmniejszenie się atrakcyjności nieruchomości mieszkalnych z uwagi na sąsiedztwo elektrowni wiatrowej, naruszenie postanowień Studium Gminy [...], nieuwzględnienie protestów społecznych przeciwko inwestycji, naruszenie art. 7 k.p.a. 8 k.p.a. nieprzeanalizowanie przez organ rentowności inwestycji oraz jej skutków dla zdrowia mieszkańców.
12 W odwołaniach zawarto wniosek o uchylenie decyzji przez organ II instancji. Z uwagi na fakt, iż część ww. osób nie złożyła podpisów pod złożonymi odwołaniami oraz nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji i nie otrzymała decyzji, organ odwoławczy wezwaniami z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz [...] lutego 2019 r. zobowiązał strony do uzupełnienia odwołań i złożenia wyjaśnień, zawiadamiając jednocześnie pismami z dnia [...] marca 2019 r. i [...] kwietnia 2019 r. o konieczności ustalenia nowego terminu rozpatrzenia sprawy z uwagi na trwające czynności wyjaśniające.
13 Wojewoda, po rozpoznaniu odwołań, wydał opisaną we wstępie decyzję z [...] kwietnia 2019 r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
14 Wojewoda wskazał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawiając bądź wydając pozwolenie na budowę określonej inwestycji winien kierować się ściśle określonymi w przepisach prawa wytycznymi, badając czy spełnione zostały przesłanki z artykułu 35 ust. 1 pr. bud.
15 Wojewoda wskazał, że na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w związku z czym inwestor dla planowanego przedsięwzięcia uzyskał decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. (znak: [...]). przeniesioną na rzecz inwestora decyzją Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę infrastruktury technicznej, w skład której wchodzą: budowa elektrowni wiatrowej składającej się z jednej turbiny o mocy do 5 MW, zainstalowanej na maszcie rurowym o całkowitej wysokości do 200 m; stacja SN/nn; drogi i place manewrowe; przyłącze energetyczne itp., planowanej na terenie złożonym z działek o nr ewid.[...] i [...], obr. [...]. Zgodnie z pkt 1.2 ww. decyzji maksymalna powierzchnia zabudowy na terenie nieruchomości może wynieść do 10 %, minimalna powierzchnia biologicznie czynna - 80 % powierzchni nieruchomości, a wysokość całkowita projektowanej elektrowni może wynieść maksymalnie 200 m. Ponadto wskazano, iż inwestycja winna zostać przygotowana i prowadzona zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji Burmistrza [...], znak: [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
16 Ze względu na fakt, iż budowa elektrowni wiatrowych została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) - dla elektrowni o mocy nominalnej powyżej 100 MW oraz lokalizowanych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, oraz § 3 ust. 1 pkt. 6 - dla elektrowni lokalizowanych na obszarach objętych formami ochrony przyrody i o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) zaszła konieczność uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 z późn. zm.) - planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została przeprowadzona w ramach postępowania prowadzonego przez Burmistrza [...], które zakończyło się wydaniem dnia [...] listopada 2012 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (znak: [...]) polegającego na budowie do 4 sztuk elektrowni wiatrowych o mocy do 5 MW każda oraz wysokości całkowitej konstrukcji do 200 m w Gminie [...] (w obrębach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], która została przeniesiona na rzecz inwestora decyzją Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] Wojewoda wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania przeanalizowano dopuszczalność realizacji zamierzenia pod względem wymogów środowiskowych i określono warunki jakie należy spełnić przy projektowaniu inwestycji: eksploatację przedsięwzięcia prowadzić z użyciem nie więcej niż czterech siłowni wiatrowych o nominalnej mocy elektrycznej pojedynczego urządzenia nie przekraczającej 5 MW, średnicy wirnika w zakresie od 100 m do 140 m, całkowitej wysokości przy maksymalnie wzniesionym skrzydle nie przekraczającej 200 m n. p. t. oraz poziomie mocy akustycznej każdej siłowni nie wyższym niż 107,8 dBA. Wojewoda podkreślił, iż Burmistrz [...] nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykonania kompensacji przyrodniczej, ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, czy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Dla planowanego przedsięwzięcia Burmistrz [...] wydał także decyzję nr [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] zmieniającą na wniosek inwestora decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. w zakresie rezygnacji z dwóch siłowni wiatrowych (EW2 i EW3), stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w ww. zakresie. Decyzja ta została przeniesiona na obecnego inwestora decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Analizując przedłożony przez inwestora projekt organ stwierdził, że zaprojektowane przedsięwzięcie mieści się w parametrach wskazanych zarówno w decyzji o warunkach zabudowy jak i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i nie narusza zawartych w nich wytycznych. Nadto inwestor uzyskał inne wymagane opinie Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
17 Reasumując Wojewoda wskazał, że zasadnie organ I instancji stwierdził spełnienie przesłanek z art. 35 pr. bud. do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W sytuacji spełnienia ww. przesłanek organ był obowiązany do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
18 Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniesionych odwołaniach (co do zbyt małej odległości nieruchomości odwołujących od planowanej inwestycji) organ wyjaśnił, iż dnia [...] lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 654 z późn. zm.) regulująca m. in. minimalne odległości jakie należy zachować projektując elektrownie wiatrowe w odniesieniu do zabudowy mieszkaniowej lub z funkcją mieszkalną oraz wspomnianych budynków od elektrowni wiatrowych. Zgodnie z przepisami przejściowymi wskazanej ustawy, w szczególności z art. 13 ust. 3 ustawy "postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych". Organ wskazał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę zostało wszczęte wnioskiem inwestora złożonym w Starostwie Powiatowym w [...] dnia [...] kwietnia 2016 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Wobec tego organy prowadziły postępowanie w oparciu o przepisy dotychczasowe, a przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w tym kwestie dotyczące minimalnych odległości od zabudowań mieszkalnych nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie i możliwe było zlokalizowanie elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż przewidziana w ustawie. Wojewoda podkreślił, że nie ma przy tym znaczenia dla sprawy długość prowadzonego przez Starostę [...] postępowania i wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dopiero po ponad dwóch i pół roku od wszczęcia postępowania. Jest to bowiem kwestia mająca znaczenie w postępowaniu, którego przedmiotem byłaby przewlekłość prowadzenia postępowania.
19 Dalej organ wyjaśnił, iż nieodłączną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę jest projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją, a zawierający wszystkie parametry planowanej inwestycji, organ nie ma zatem obowiązku wymienienia wszystkich parametrów planowanej inwestycji w treści decyzji. Znajdujący się w aktach sprawy projekt budowlany jest kompletny i dokładnie opisuje parametry planowanej inwestycji.
20 W stosunku do zarzutów dotyczących obniżenia wartości nieruchomości poprzez realizację planowanej inwestycji oraz brak możliwości zabudowy nieruchomości sąsiednich budynkami mieszkalnymi lub o funkcji mieszkalnej w przyszłości, organ wyjaśnił, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". Nie chodzi jednak o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2003 r., 11 SA/Ka 1563/02). Kwestie dotyczące obniżenia wartości nieruchomości mieszczą się w granicach kompetencji sądów powszechnych, rodzą ewentualne roszczenia cywilnoprawne i nie mogą być przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ dodał, iż ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikają z ograniczeń ustawowych i ewentualnie z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a nie z decyzji o pozwoleniu na budowę.
21 Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odległość, o której mowa w ust. 1, czyli dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej, nie jest wymagana przy przebudowie, nadbudowie, rozbudowie, remoncie, montażu lub odbudowie budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, w związku z czym prowadzenie prac przy budynkach już istniejących będzie w dalszym ciągu możliwe.
22 Organ wskazał, że wspomniane ustawowe ograniczenie możliwości zagospodarowania terenów położonych w sąsiedztwie elektrowni wiatrowej nie pozostają jednak bez znaczenia dla ustalenia kręgu stron postępowania. Zgodnie z art. 28 ust. 2 pr. bud., będący lex specialis (przepisem szczególnym) w stosunku do art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ dodał, iż tylko posiadanie interesu prawnego po stronie osób zainteresowanych uczestnictwem w postępowaniu uprawnia do przyznania przymiotu strony postępowania. Wobec powyższego Wojewoda przyjął, iż wszystkie osoby odwołujące, czy to informowane przez organ I instancji w toku postępowania czy też nie, ale które złożyły odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu i jednocześnie odpowiedziały na wezwanie organu odwoławczego wskazując nieruchomości pozostające w promieniu ok. 2 km od miejsca planowanej inwestycji, w stosunku do których posiadają tytuł prawny, zostały uznane przez organ odwoławczy za strony postępowania. Organ podkreślił, że w ustaleniu odległości od planowanej inwestycji nie miały znaczenia przepisy ustawy o inwestycjach wiatrowych, więc za strony postępowania uznano tylko osoby znajdujące się w obszarze inwestycji (do 2km od planowanych elektrowni wiatrowych).
23 Podsumowując, organ wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor wywiązał się z obowiązków wynikających z przepisów w zakresie prawa budowlanego. Inwestycja została zaprojektowana zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz przepisami technicznymi. Mając to na uwadze Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
24 Ponadto Wojewoda wydał [...] kwietnia 2019 r. decyzję nr [...] o umorzeniu spraw z odwołania: Pana G. B., Pani C. B., Pani M. G., Pana D. G., Pani T. G., Pana I. G., Pani J. G., Pana P. G., Pana A. G., Pana B. I., Pana K. K., Pani B. K., Pana D. K., Pani A. M., Pana J. M., Pana A. S., Pani E. S., Pani A. S., Pana P. S., Pani B. Ś., Pani D. Ś., Pani T. Ś., Pana R. Ś., Pana K. Ś., Pana M. Ś., Pana J. ha, Pani M. W., Pana J. W. i Pana J. W.. Wojewoda stwierdził, że odwołujący nie wykazali na podstawie przepisów prawa materialnego, aby decyzja naruszała ich interes prawny o którym mowa w art. 28 k.p.a., wobec czego w niniejszej sprawie nie posiadają przymiotu strony w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
25 W skardze do WSA A. F. (dalej jako strona lub skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył decyzję Wojewody w całości, wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze podniesiono następujące zarzuty:
26 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. :
27 a) art. 5 §1 pkt 9 pr. bud. poprzez zaakceptowanie błędnej wykładni, w/w przepisu przyjętego przez Organ I instancji polegającego na przyjęciu, że udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nie będzie naruszało słusznych interesów osób trzecich, tj. właścicieli gruntów znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, pomimo pozbawienia ich możliwości zabudowy nieruchomości budynkami mieszkalnymi lub o funkcji mieszkalnej;
28 b) art. 34 ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 35 ust 1 pkt 3 pr. bud. poprzez akceptację wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji gdy obszar oddziaływania obiektu został wskazany wadliwie, wbrew art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. z 2016; poz. 961 ze zm. dalej jako "ustawa wiatrakowa");
29 c) art. 28 §2 pr. bud. poprzez błędną wykładnię pojęcia obszaru oddziaływania obiektu polegającą na utożsamieniu obszaru oddziaływania obiektu wskazanego w projekcie budowlanym z obszarem oddziaływania obiektu wynikającym z przepisów prawa budowlanego zamiast przytoczonego w uzasadnieniu decyzji organu II instancji obszaru 10-krotniości wysokości wiatraka — a w konsekwencji na błędne określenie katalogu stron w postępowaniu zakończonym wydaniem skarżonej decyzji;
30 d) art. 62 ust. 3 Konstytucji RP w skutek udzielenia pozwolenia na budowę, w zakresie w jakim decyzja ta narusza istotę prawa własności, tj. swobodę zabudowania gruntu budynkami mieszkalnymi lub o funkcji mieszkalnej;
31 2. naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania, przejawiające się w zaakceptowaniu błędnego ustalenia przez Organ I instancji katalogu podmiotów mających status strony postępowania administracyjnego w zgodzie z obszarem oddziaływania inwestycji budowlanej wskazanym w projekcie budowlanym a nie w zgodzie z obszarem oddziaływania obiektu wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych a w konsekwencji pominięcie w postępowaniu znacznej liczby osób, którym faktycznie przysługiwał status strony postępowania administracyjnego.
32 3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7b kpa poprzez zaniechanie ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się prawem własności nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, pomimo możliwości ustalenia ich z urzędu a zamiast tego wzywania skarżących decyzję do okazania się prawem własności, tj. naruszenie zasady współdziałania organów administracji publicznej.
33 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019r. WSA w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji. NSA postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. oddalił zażalenie ta w/w postanowienie. M. G. z uwagi na zmiane miejsca zamieszkania i brak wykazaniu w związku z tym interesu prawnego została skreślona z listy uczestników.
34 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
35 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
36 Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
37 Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody, którą organ utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] na działkach nr [...], obr. [...] w gminie [...].
38 Zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego ramy zostały zakreślone przez art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2020r. pozycja 1333, powoływanej w tekście jako pr. bud.), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ sprawdza:
39 1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
40 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
41 3) kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
42 4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
43 W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 pr. bud.). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 pr. bud.).
44 W cytowanym przepisie art. 35 ustawy Prawo budowlane został określony zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Warto zwrócić również uwagę, że właściwy organ pozbawiony jest możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu - ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanymi (np. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane), a także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe (w rozumieniu przepisów rozdziału 2 ustawy) uprawnienia budowlane.
45 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Wojewoda prawidłowo sprawdził i ocenił spełnienie wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1-4 pr. bud. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy z [...] marca 2013 r. nr [...] (oraz przenoszącą nr [...] z [...] marca 2015 r.), jak i z decyzją Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach [...] z [...] listopada 2012 r. Zdaniem Sądu organ II instancji zasadnie stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz posiada wszystkie, wymagane przepisami opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (w tym opinie Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz Urzędu Lotnictwa Cywilnego). Projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane (por. str. 1 decyzji nr [...]). Słusznie Wojewoda zwrócił uwagę, ze konkretne parametry inwestycji określone zostały w projekcie budowlanym, wobec czego organ nie miał obowiązku "przepisywać" ich do decyzji.
46 Nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja w zakresie budowy elektrowni wiatrowych zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla planowanej inwestycji wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (znak: [...] z [...] listopada 2012 r.) która została następnie przeniesiona na rzecz inwestora (decyzja Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...]). Jak wynika z akt sprawy w trakcie prowadzonego postępowania przeanalizowano dopuszczalność realizacji zamierzenia pod względem wymogów środowiskowych i określono warunki jakie należy spełnić przy projektowaniu inwestycji, wyznaczając maksymalną moc urządzeń siłowni wiatrowych, parametry wiernika, maksymalnej wysokości i poziom mocy akustycznej każdej siłowni. Należy wskazać, że mimo zmniejszenia zakresu inwestycji do 2 siłowni wiatrowych nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykonania kompensacji przyrodniczej, ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, czy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Zdaniem Sądu przedłożony przez inwestora projekt jest zgodny z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto z akt sprawy wynika, że zmniejszenie rozmiaru inwestycji do dwóch siłowni wiatrowych (turbiny EW1 i EW4) pozwoli na ograniczenie hałasu (w porze nocnej do 102 dB dla EW1), jak i emisji substancji i energii do środowiska). Normy te są dopuszczalne w świetle przepisów środowiskowych, przy uwzględnieniu faktu, że najbliższa zabudowa zagrodowa znajduje się w odległości 450 m od planowanej inwestycji. W obecnym zakresie inwestycja jest więc zdecydowanie mniej uciążliwa dla środowiska, niż pierwotnie zakładał inwestor.
47 W ocenie Sądu Wojewoda prawidłowo uznał, że z uwagi na fakt iż wniosek o pozwolenie na budowę złożony został [...] kwietnia 2016 r. w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (por. art. 13 ust. 3 powołanej ustawy). Jest to istotne z punktu widzenia zarzutów powołanych w skardze, gdzie zakwestionowano sposób wyznaczenia odległości od elektrowni – mniejszy niż wynika to z powołanej ustawy, co przełożyło się zdaniem skarżącego na nieprawidłowe ustalenie przez organ stron postępowania.
48 Zgodnie z wyrokiem NSA z 17 lipca 2020 r. sygn. II OSK 487/20 (CBOSA) unormowane w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych kryterium odległościowe lokalizacji elektrowni wiatrowych (tj. minimalna odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego, albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa), nie ma zastosowania do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tej ustawy, o jakich mowa w art. 13 ust. 3 tej ustawy. NSA wskazał, że z art. 13 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wynika, iż do postępowań w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zastosowanie mają wszystkie te przepisy, które do dnia wejścia w życie tej ustawy regulowały materię, którą następnie unormowano w ustawie z dnia 20 maja 2016 r. Chodzi tu o zagadnienia stricte merytoryczne, podlegające dotychczas regulacjom ustawy - Prawo budowlane np. warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych czy warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej (por. wyroki NSA: z dnia 25 lipca 2019r., sygn. akt II OSK 1923/18; z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 106/18 – publik. CBOSA).
49 Odnosząc się do zarzutów związanych z ograniczeniem prawa zabudowy skarżącemu należy podkreślić, że ograniczenia te istnieją aczkolwiek maja charakter legalny, w ramach obowiązujących przepisów. Należy wyjaśnić, że sytuacje związane z ograniczeniami są sytuacjami typowymi w prawie budowlanym i zdarzają się np. przy budowie wysokich budynków. Budowa obiektów na działkach sąsiednich wiąże się z ograniczeniami, które, jak w niniejszej sprawie wynikają z ustaw i są legalne. Inwestor miał prawo zabudować nieruchomość zgodnie z zaskarżoną decyzją, która spełniała warunki przewidziane w w/w przepisach. Zarzuty związane z pozbawieniem skarżącego możliwości zabudowy nieruchomości budynkami mieszkalnymi nie znajdowały uzasadnienia z uwagi na fakt, że w tym zakresie przepisy ustawy z 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 3 tej ustawy, nie znajdowały zastosowania i inwestor nie był zobligowany do zachowania wskazanych w nim odległości.
50 Czym innym jest kwestia wyznaczenia obszaru oddziaływania mająca wpływ na ustalenie kręgu zainteresowanych. Obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony winien być w promieniu 2 km (por. art. 3 pkt 20 pr. bud. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych). Strona skarżąca doszukuje się podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na pominięcie wszystkich stron postępowania z uwagi na nieprawidłowe wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji. Przede wszystkim taki zarzut czynić może jedynie strona pominięta, a skarżący był stroną postępowania administracyjnego. Skarżący może bowiem podnosić zarzuty jedynie w ramach własnego interesu prawnego Skarga wniesiona przez A. F. nie może zastępować skarg innych osób. Nie ma podstaw aby uznać, iż występuje on jako pełnomocnik/ przedstawiciel innych osób. Tym bardziej wniesiona skarga nie może prowadzić do badania prawidłowości decyzji umarzającej postępowanie - jeżeli strony tej decyzji były niezadowolone z rozstrzygnięcia miały możliwość odwołania się od ww. decyzji. Z powyższych względów Sąd nie podziela zarzutu opartego o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a
51 Z wyżej omówionych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi.
52 Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
53 Na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7b
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Prawo budowlane, art. 28
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, art. 4