Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., II SA/Po 338/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., II SA/Po 338/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przyznania świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 J. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przyznania świadczenia wychowawczego.

3 W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że złożyła odwołanie od decyzji ale niestety ZUS nie uznał tego odwołania z powodu niewniesienia wniosku o przywrócenie terminu na jego złożenie. Skarżąca wskazała, iż nie złożyła wniosku w terminie nie dlatego, że była nieświadoma jego istnienia, lecz z powodu braku wskazówek ze strony pracownika ZUS co do konieczności tego kroku.

4 Skarżąca w związku z powyższym wniosła o "anulowanie decyzji o zwrocie świadczeń oraz przywrócenie wypłat".

5 Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. Sąd wezwał Skarżącą do sprecyzowania czy skarga dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...] czy też postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 kwietnia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pod rygorem uznania, iż przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., co skutkować w dalszej kolejności będzie odrzuceniem skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).

8 Należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

9 Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (postanowienie WSA w Krakowie z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 424/19).

10 W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono decyzję z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...] wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako organ I instancji, od której to decyzji zgodnie z przepisami prawa oraz zgodnie z pouczeniem w niej zawartym przysługiwało odwołanie do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

11 W związku z powyższym złożenie do Sądu skargi na decyzję organu I instancji nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji pierwszej instancji.

12 Na marginesie Sąd wskazuje, iż z akt sprawy wynika, że Skarżąca skorzystała z przysługującego środka zaskarżenia i wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odwołanie to zostało rozpoznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

13 W tym miejscu warto wskazać należy, iż wobec postawionych w uzasadnieniu skargi zarzutów Sąd pomimo jednoznacznego wskazania przedmiotu zaskarżenia wezwał Skarżącą do sprecyzowania w terminie 7 dni czy skarga dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...] czy też postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 kwietnia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pod rygorem uznania, iż przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., co skutkować w dalszej kolejności będzie odrzuceniem skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.

14 Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie doręczono Skarżącej w dniu 19 czerwca 2024 r. (k. 41 akt sądowych). Tym samym termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie upływał z dniem 26 czerwca 2024 r. W wyznaczonym terminie Skarżąca nie sprecyzowała skargi z tych też względów Sąd uznał, iż skarga dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r., nr [...], co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi z wyżej wskazanych powodów, o czym Skarżaca została przez Sąd pouczona.

15 W tym miejscu odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 27 czerwca 2024 r., oświadczenia o cofnięciu skargi wyjaśnić należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 60 p.p.s.a., skarżący może skutecznie cofnąć skargę i oświadczenie to jest wiążące dla sądu. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zastosowanie powyższego przepisu, prowadzące do merytorycznego rozpoznania wniosku o cofnięcie skargi i umorzenie postępowania sądowego (art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wszczyna skutecznie postępowanie administracyjne, które będzie prowadzące do merytorycznego rozpoznania skargi.

16 Oświadczenie o cofnięciu skargi, złożone przez Skarżącą, nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca nadanie biegu przedmiotowej skardze, albowiem skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.

17 W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę należało odrzucić.