Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., III SA/Po 573/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., III SA/Po 573/14
Sentencja
1 Dnia 5 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...], nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
2 W dniu [...] 2013 r. na drodze krajowej nr 10, w miejscowości Piła, funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (właścicielem ww. pojazdu jest J. C.) oraz przyczepy ciężarowej marki [...] o numerze [...] (właścicielem której jest W. N.), którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła 5500 kilogramów. Kierowcą tego ww. zestawu był M. M., który zeznał, iż jest osobą bezrobotną, a w dniu kontroli zawiózł towar w postaci osi do samochodów ciężarowych do odbiorcy - [...] T. T. [...]. Zgodnie z okazanym dokumentem - specyfikacja wysyłkowa [...] z dnia [...] 2013 r. Towar ten był własnością firmy [...] S.A. z siedzibą w miejscowości [...]. Natomiast fakturę nr [...] z dnia [...] 2013 r., za ww. usługę transportową, wystawiła firma [...] T. C. (zwany dalej skarżącym), na rzecz - [...] T. T. [...]. M. M. w dniu zdarzenia nie posiadał i nie okazał do kontroli wymaganego wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy dal przedsiębiorstwa [...] T. C., twierdząc, że wykonywał przewóz niezarobkowo, jako usługę koleżeńską. W odniesieniu do samego pojazdu kontrolujący stwierdzili, że nie był on wyposażony w urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy, długość przebytej drogi, czas jazdy oraz czas postoju.
3 Pismem z dnia [...] 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Pile poinformował skarżącego, o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z tytułu wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju oraz z naruszeniem ogólnych zasad wykonywania transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne. Jednocześnie wezwano stronę do złożenia stosownych wyjaśnień mogących przyczynić się do prawidłowego rozpatrzenia sprawy.
4 Pismem z dnia [...] 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Pile wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości.
5 Naczelnik Urzędu Celnego w Pile decyzją nr 392000-UPCR-6680-34/13/MS[...] z dnia [...] 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000,00 zł. Sankcja ta obejmowała: (a) naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (8.000,00 zł) oraz (b) naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (3.000,00 zł). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z wykonaniem transportu drogowego zestawem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg, na skarżącym ciążył obowiązek dysponowania licencją niezbędną do wykonywania tego rodzaju działalności oraz wymóg posiadania i stosowania w pojeździe urządzenia rejestrującego.
6 Pismem z dnia 13 listopada 2013 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. wnosząc o uwzględnienie odwołania jako uzasadnionego w całości lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji I instancji. Skarżący zarzucił decyzji:
7 - obrazę prawa materialnego - ustawy o drogach publicznych,
8 - wydanie decyzji z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP,
9 - nałożenie kary niewspółmiernej do popełnionego czynu,
10 - naruszenie prawa procesowego - art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 oraz art. 107 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
11 W uzasadnieniu skrzący podniósł, że decyzja została wydana z pominięciem przesłuchania skarżącego, jak również z pominięciem wniosków składanych przez pełnomocnika. Stwierdził ponadto, że decyzja ta nie zawierała stanowiska organu, podstawy prawnej oraz uzasadnienia, przez co sposób działania organu jest sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracyjnych.
12 Pismem z dnia [...] 2013 r. skarżący został poinformowany o przysługującym prawie do wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu prowadzonym w związku z wniesionym przez niego odwołaniem. Pełnomocnik skarżącego pismem wysłanym [...] 2013 r. wniósł o przesłuchanie skarżącego, ponieważ w jego ocenie decyzja została oparta jedynie na błędnych ustaleniach wynikających z przesłuchania świadka - kierowcy pojazdu.
13 Pismem z dnia [...] 2014 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, dokumentów oraz dokumentacji fotograficznej potwierdzających zaistnienie okoliczności występowania w kontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego nadesłał jedynie nieczytelne wydruki zdjęć wnętrza kabiny pojazdu i ponowił wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego.
14 Następnie, organ ponownie wezwał skarżącego do nadesłania czytelnej dokumentacji fotograficznej potwierdzające zaistnienie okoliczności występowania w pojeździe urządzenia rejestrującego. Jednocześnie wezwano skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień na okoliczność posiadania urządzenia rejestrującego oraz niewykonywania transportu drogowego bez licencji.
15 Skarżący w oświadczeniu z dnia [...] 2014 r. wskazał, że nie prowadzi i nie prowadził transportu drogowego bez wymaganej licencji, a w zakresie ww. kontroli wskazał, że samochód pożyczył koledze i nie wie w jaki sposób samochód ten był w tym czasie wykorzystywany. Skarżący nadmienił również, że jego zdaniem zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają wykonywania transportu drogowego przez jego osobę.
16 Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia [...] 2014 r. (nr [...]), uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące (3.000,00 zł) i orzekł karę pieniężną z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (5.000,00 zł), a w pozostałej części zaskarżoną decyzję pozostawił bez zmian.
17 W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że skarżący jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą T. C. [...], wykonywał zarobkowy przewóz drogowy rzeczy zestawem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg. Wynika to, zdaniem organu, z zabezpieczonych w dniu kontroli faktur za usługi transportowe oraz zeznań złożonych przez kierowcę wskazujących, że w dniu kontroli M. M. zawiózł towar w postaci osi do samochodów ciężarowych, będących własnością firmy [...] S.A. z siedzibą w miejscowości [...], do odbiorcy - [...] - T. T. [...]. Działanie tego rodzaju, zdaniem organu, bezspornie skutkowało koniecznością rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a odstąpienie od tego obowiązku stanowiło naruszenie ww. zasad i warunków wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące i wymogu użytkowania tego urządzenia. Dlatego w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego konieczne, zdaniem organu drugiej instancji, było dokonanie zmiany decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pile nr [...] z dnia [...] 2013 r. Zgodnie bowiem z pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, karze pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł podlega nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
18 Pismem z dnia [...] 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o wstrzymanie rygoru wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi. Ww. decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
19 - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa - poprzez wydanie z rażącym naruszeniem prawa, w oparciu o nieokreślony precyzyjnie, jednoznacznie i rzetelnie materiał dowodowy;
20 - art. 6-8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa - poprzez niepełne i niezrozumiałe uzasadnienie podstawy faktycznej dotyczącej braku oceny dopuszczenia dowodu z przesłuchania kierowcy i znaczenia tego dowodu dla rozstrzygnięcia; przeprowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy danych;
21 - art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który przewiduje zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków dla osiągnięcia zamierzonego celu;
22 - przepisów ustawy o transporcie drogowym.
23 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
25 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
26 Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
27 Rozpoznając przedmiotową sprawę administracyjną należy wskazać, że tutejszy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje zarówno organu administracji pierwszej, jak i drugiej instancji naruszają prawo. W konsekwencji powyższego skarga okazała się zasadna i podlegała uwzględnieniu.
28 Sąd dokonując analizy niniejszej sprawy wskazuje, że przedmiotem niniejszej sprawy jest naruszenie normatywnych reguł w obrębie wykonywania transportu drogowego.
29 Podstawą materialnoprawną wydanych przez organy administracji publicznej decyzji był art. 4 pkt 3, art. 4 pkt 22 lit. a) i h), art. 5 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 1265, z późn. zm.), oraz pkt 1.1., pkt 6.1.1., pkt 6.2.1., załącznika nr 3 do ww. ustawy, jak też art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r., str. 8; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 7, t. 1, str. 227), art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L 2006, nr 102, str. 1).
30 Podkreślić należy, że system prawny regulujący problematykę transportu drogowego normuje m.in. określone obowiązki przedsiębiorców. Przewiduje jednocześnie możliwość zastosowania środków sankcjonujących z tytułu zaniechania wywiązywania się z obowiązków normatywnych przez przedsiębiorców. Do środków sankcjonujących zaliczyć należy m.in. administracyjne kary pieniężne.
31 Na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 1265, z późn. zm. - określanej jako "ustawa"):
32 1. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
33 2. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.
34 3. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
35 1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
36 2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
37 3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
38 4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
39 5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
40 Podkreślić należy, że za kierowców, o których mowa w art. 92a ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz (art. 92a ust. 4 ustawy). Natomiast, gdy czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 5 ustawy). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy).
41 Przedmiotem kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie jest decyzja nr [...] z dnia [...] 2014 r. Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, jak również poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Pile nr [...] z dnia [...] 2013 r.
42 W ocenie Sądu decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem prawa procesowego poprzez naruszenie art. 15 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 j.t. z późn. zm.- określana jako "k.p.a."), zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza że każda sprawa może być dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta przez organy. Po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie przez organ II instancji. Zasada to oznacza, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu l instancji może złożyć środek zaskarżenia (odwołanie lub zażalenie) do organu wyższego rzędu. Odnosząc powyższą zasadę procedury administracyjnej do niniejszej sprawy należy wskazać, że w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznaje, że zaskarżona decyzja pierwszej instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, lub też wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ I instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) (por.wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r., II SA/Ke 272/14, LEX nr 1467825.). Tak więc w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdza, że zarzuty odwołania są zasadne, ale dostrzega inne okoliczności faktyczne, które nie były przedmiotem postępowania, a w konsekwencji także oceny organu pierwszej instancji, a które w jego ocenie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Strona ma bowiem prawo płynące właśnie z zasady dwuinstancyjności do dwukrotnego (najpierw w pierwszej instancji, a potem w instancji odwoławczej) rozstrzygnięcia tej samej okoliczności faktycznej jak i tego samego zagadnienia prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r., II SA/Sz 1472/13, LEX nr 1474255).
43 W przedmiotowej sprawie organ II instancji dokonał innych ustaleń faktycznych w porównaniu z ustaleniami faktycznymi organu pierwszej instancji i wydał w oparciu o tak ustalony stan faktyczny - w części - decyzję na innej podstawie materialnoprawnej. Wskazać należy, że na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 3.000,00 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem, który nie posiadał wyposażenia w postaci urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego i wydał nowe rozstrzygnięcie, w którym nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł z za zachowanie polegające na zaniechaniu rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W pozostałej części decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy ("pozostawiona bez zmian").
44 W ocenie Sądu takie działanie organu II instancji w rażący sposób narusza zasady procedury wyrażone m.in. w art. 15 Kpa.
45 Niezasadna jest bowiem argumentacja wskazana w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000,00 zł, w związku z czym zmiana dokonana na podstawie wskazanej decyzji nie stanowi zwiększenia obciążenia finansowego strony ponieważ wysokość administracyjnej kary pieniężnej nie uległa zmianie.
46 W ww. aspekcie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie kwestia wysokości administracyjnej kary pieniężnej jest tylko - i to w aspekcie materialnoprawnym - konsekwencją ilości i rodzajów naruszeń przepisów prawa. Natomiast, art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wskazuje wyłącznie maksymalny wymiar administracyjnej kary pieniężnej. Na podstawie tego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych za poszczególne naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Podkreślić należy, że organ II instancji zastosował – w trybie postępowania odwoławczego - inne przesłanki o charakterze materialnoprawnym – stanowiące podstawę wydania decyzji, naruszając w ten sposób ww. dyrektywy postępowania administracyjnego. Jest to niezwykle istotna okoliczność, która wywołuje skutek negatywny dla oceny prawidłowości postępowania administracyjnego. Powołać należy w tym miejscu zgodne poglądy zarówno przedstawicieli doktryny, jak i organów ochrony prawnej w zakresie istnienia kilku naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz konsekwencji prawnych tychże naruszeń. W sytuacji, gdy w wyniku kontroli organy administracji publicznej - zgodnie z dyrektywami postępowania administracyjnego – stwierdzą istnienie dwu lub więcej przypadków naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego wówczas okoliczność ta powoduje powstanie więcej niż jednej sprawy administracyjnej i w konsekwencji także konieczność nałożenia dwóch lub więcej administracyjnych kar pieniężnych. Naruszenia te wymagają przeprowadzenia odrębnych postępowań wyjaśniających. Należy podkreślić, że w przypadku kontroli zakończonej stwierdzeniem kilku naruszeń, mimo wydania jednej decyzji administracyjnej, nie mamy do czynienia z jedną, tożsamą w znaczeniu materialnym, sprawą administracyjną, lecz z kilkoma odrębnymi sprawami, które łączy element podmiotowy (por. R. Stachowska, Komentarz do art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, Lex). Bez znaczenia pozostaje fakt, czy organ administracji publicznej będzie rozstrzygał jedną decyzją kilka spraw, czy uczyni to w jednym rozstrzygnięciu, wymieniając odrębnie każdą z nakładanych kar pieniężnych, bowiem pierwotnym źródłem ustaleń w zakresie naruszeń obowiązującego prawa pozostaje kontrola (drogowa lub w siedzibie przedsiębiorcy), przywołana w uzasadnieniu do decyzji, a potwierdzona protokołem kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., II GSK 55/08, LEX nr 469471).
47 Sąd uznał za niezasadny zarzut podniesiony przez skarżącego, a dotyczący naruszenia przez organ art. 6 ust 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U.UE C z dnia 29 września 2011 r.), zgodnie z którym: "W toku podejmowania decyzji urzędnik dopilnuje, aby podjęte działania były proporcjonalne do wyznaczonego celu. Urzędnik w szczególności unika ograniczania praw obywateli lub nakładania na nich obciążeń, jeśli ograniczenia te bądź obciążenia byłyby niewspółmierne do celu prowadzonych działań." Powyższa regulacja wskazuje zasadę proporcjonalności działania organów administracji publicznej i stosowania adekwatnych do naruszeń prawa administracyjnego środków prawnych. Jednakże ww. akt dotyczy stosowania prawa administracyjnego przez organy i prawa obywateli Unii Europejskiej do tzw. "dobrej administracji", natomiast w przypadku administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych za naruszenie reguł transportu drogowego problem podnoszony przez skarżącego (w zakresie wysokości środków prawnych nakładanych na stronę) dotyczy nie stosowania, a stanowienia prawa. Tak więc w odniesieniu do argumentu strony dotyczącego nałożenia niewspółmiernie wysokiej do naruszenia kary pieniężnej za zachowania określone w pkt 1.1., pkt. 6.1.1. i pkt 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym Sąd zwraca uwagę na fakt, że wskazane kary pieniężne za naruszenia unormowane na podstawie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób ścisły i precyzyjny. Ten sposób regulacji powoduje, że organy administracji publicznej stosujące tę ustawę nie posiadają kompetencji do skorzystania z tzw. uznania administracyjnego w zakresie określenia wysokości administracyjnych kar pieniężnych. Wysokość tychże kar jest wyłącznie uzależniona od rodzajów naruszeń i została określona w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca poprzez sformułowanie "...podlega karze pieniężnej..." nie przewidział więc możliwości jakiegokolwiek miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności np. od możliwości finansowych adresata kary pieniężnej.
48 Zaznaczyć także należy, że Sąd w pkt I sentencji nie tylko uchylił decyzję organu II instancji ale także i I instancji. Sąd orzekł tak dlatego, że organ I instancji w toku postępowania nie przeprowadził postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia czy w danym pojeździe znajdowało się urządzenie rejestrujące. Natomiast, na tę okoliczność – niezwykle istotną z perspektywy adresata decyzji sankcjonującej – wskazał organ II instancji, podnosząc, że "w konfrontacji z dotychczas posiadaną dokumentacją fotograficzną, wprowadzają co najmniej wątpliwość, czy przypadkiem jednak przedmiotowy samochód posiadał tachograf analogowy, a wręcz pozwalają dać wiarę wyjaśnieniom pełnomocnika strony, iż kontrolowany samochód posiada urządzenia rejestrujące, które zostało zamontowane w nim fabrycznie." Dlatego też organ administracji II instancji zmienił decyzję w tym zakresie. Ta okoliczność świadczy o tym, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w tym zakresie, a w konsekwencji powyższego wydał - na podstawie tak wadliwie ustalonego stanu faktycznego - decyzję administracyjną na podstawie której nałożył na adresata administracyjną karę pieniężną. Tym zachowaniem naruszył ogólne zasady procedury administracyjnej m.in. art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa.
49 Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
50 O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
51 Zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł, jak w pkt III sentencji wyroku stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1, § 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 4
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 5
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92a