Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2021 r., III SA/Po 486/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2021 r., III SA/Po 486/20

Sentencja

1 Dnia 18 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.), art. art. 4 pkt 22, 39a ust. 1 pkt 3, 39j ust. 1-4, 39k ust. 1-3, 39m, 87 ust. 1 pkt 1, 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 06 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 – dalej: u.t.d.) i załącznika do u.t.d. nr 4 l.p. 1.2, 4.2 i 4.3. utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego z dnia [...] października 2019 roku o nałożeniu na M. S., jako osobę zrządzającą transportem w Spółce A w K. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

3 Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 W dniu [...] sierpnia 2019 r. w wyniku kontroli drogowej przy ul. [...] w K., samochodu osobowego marki [...] o nr. rejestracyjnym [...] kierowanego przez S. V. ustalono, iż kierowca odpłatnie przewoził pasażera z ul[...] na ul. [...] w K. w iy na ul. [...] w K. w umieniu i na rzecz Spółki A. Stwierdzono, że kierujący nie posiada na dzień kontroli ważnych orzeczeń: lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, psychologicznych o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca nie został wyposażony w wpis z licencji.

5 Kontrolna została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy – protokół kontroli, zeznania kierowcy, wydruk faktury nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. wystawionej przez Spółkę A. G. C. z usługę transportową pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że w dniu kontroli kierowca wykonywał na rzecz i w imieniu spółki okazjonalny zarobkowy przewóz osób, która go zatrudniała i nie został on wyposażony i nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego i dokumentu – wypisu z licencji.

6 Z pisma Powiatowego w G. z dnia [...] września 2019 r. wynika, że Spółka A na dzień kontroli posiadała licencję n [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie był M. S..

7 Organ podniósł, że zgodnie z art. 87 ust 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonujących transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d.)

8 Stosownie do art. 39j ust 1 u.t.d. i art. 39k u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega odpowiednio badaniom lekarskim przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i badaniom psychologicznym przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wymagania te stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m u.t.d.).

9 Stwierdzone naruszenia zdaniem organu dawały podstawę do nałożenia na osobę zarządzającą transportem kary pieniężnej określonej co do rodzaju naruszeń i wysokości w załącznika nr 4 do u.t.d. lp. 1.2., 4.2 i 4.3 co wynika z art. 92a ust. 2 u.t.d.

10 Organ wyjaśnił, że przepisy u.t.d. nie nakładają na organy administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego ze względu na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym obowiązku badania i ustalania na jakiej podstawie prawnej kierowca współpracował z przedsiębiorcą. Ustawa o transporcie drogowym nie zakazuje zatrudniania kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych.

11 W skardze o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucił naruszenie:

12 1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz zebranie i nierozparzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze Spółką A.; poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy, a współpracował z nim na podstawy umowy zlecenie;

13 2) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 39l ust. 1 pkt 1b u.t.d. poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w Spółce A., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych;

14 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

15 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;

16 5) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

17 Strona wniosła o zwrot kosztów postępowania.

18 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuję:

20 Skarga podlega oddaleniu.

21 Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z art. 39 a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. jeśli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań o wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Wykonując transport drogowy kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

22 W myśl artykułu 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o którym mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wraz z wagą naruszeń określa zał. 4 do u.t.d.. Stosownie do :

23 1) l.p. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. niewyposażenia kierowcy w wpis z licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł;

24 2) l.p. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kar pieniężnej w wysokości 1000 zł;

25 3) l.p. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 zł.

26 Analiza akt administracyjnych sprawy w ocenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że organ prawidłowo ustalił, iż w dniu [...] sierpnia 2019 roku kierowca S. V. wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób na rzecz i w imieniu Spółki A w K.. Przewóz osób odbywał się w ramach zamówienia złożonego przez pasażera za pośrednictwem aplikacji BOLT. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy: protokół kontroli drogowej nr [...] z [...] sierpnia 2019 roku, zeznania pasażera G. C., faktura z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] za wykonanie usługi transportowej, wydruki z aplikacji BOLT dotyczące kontrolowanego przewozu osób. Powyższa faktura oraz zeznania świadka G. C. jednoznacznie świadczą, że przewóz wykonywany przez kierowcę nie posiadającego w dniu kontroli wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, wypisu z licencji (co jest okolicznością bezsporną) był dokonywany w imieniu i na rzecz Spółki A w K., a osobą zarządzającą transportem w tym przedsiębiorstwie jest skarżący (pismo Starosty Powiatowego w G. z dnia [...].09.2019 roku).

27 Zasadnie organ przyjął, że w tych okolicznościach, kierowca korzystając z aplikacji BOLT przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione, ze jej pośrednictwem, zlecenie na przewóz osób na rzecz i w imieniu Spółki A. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo otrzymało wynagrodzenie za wykonany przewóz, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi transportowej, ale, że usługa ta została wykonana na rzecz i w imieniu przedsiębiorstwa. Tym samym to na Spółce A., a w tym przypadku na profesjonalnym zarządcy transportem spoczywała odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od podstawy prawnej zatrudnienia kierowcy.

28 Zdaniem Sądu, za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z Spółką A., błędne przyjęcie, że był zatrudniony w ramach umowy o pracę i nie wyjaśnienie tych zarzutów przez organ w zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił, że nie jest jego zadaniem w ramach kontroli spełniania wymogów nałożonych ustawą o transporcie drogowym w odniesieniu do stwierdzonych ustalanie na jakiej podstawie prawnej kierowca jest zatrudniony w przedsiębiorstwie .Sąd podziela stanowisko organu, że charakter umowy – umowa o pracę, umowa zlecenie, nie ma znaczenia dla przyjęcia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie za stwierdzone naruszenia. Bezspornie bowiem kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz wyżej wymienionego przedsiębiorcy.

29 Należy podkreślić, że celem przepisów nakładających na przedsiębiorcę obowiązku skierowania kierowcę na badania lekarskie i psychologiczne jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy. Wymogi stawiane przedsiębiorcy w odniesieniu do zatrudnianych kierowców wskazane w przepisie art. 39a ust. 1 pkt 3, 4 u.t.d. i art. 39l u.t.d. są jednoznaczne i konieczność ich spełnienia nie jest uzależnione od podstaw prawnych zatrudnienie kierowcy przez przedsiębiorcę. Fakt zatrudnienia kierowcy na podstawie umowy zlecenie, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie zwalniał przedsiębiorcy z obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne i wyposażenie w wypis licencji zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że to nie on powinien być adresatem zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wyjaśniono, to skarżący był osobą odpowiedzialną za organizację transportu w Spółce A., pełnił funkcję zarządzającego transportem. Skarżący był zobowiązany do podejmowania działań organizacyjnych i kontrolnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Jego zadaniem był dobór takiego kierowcy, który posiadał stosowne uprawnienia i orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Do jego obowiązku było wyposażenie kierowcy w wypis z licencji.

30 Sąd uznał zarzuty skargi za nie znajdujące podstaw prawnych w zakresie prawa materialnego i procesowego. Organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4, 39l, 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny. W zaskarżonej decyzji organ w sposób logiczny, pełny wyjaśnił podstawy swojego rozstrzygnięcia. Daje to podstawy do stwierdzenia, iż brak podstaw do uznania zarzutów naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

31 Wobec powyższego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325)