Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2015 r., III SA/Po 448/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2015 r., III SA/Po 448/14

Sentencja

1 Dnia 28 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi P. spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w X. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia ... lutego 2014 r. nr ... w przedmiocie nadania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2004 roku rygoru natychmiastowej wykonalności 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia ... stycznia 2014 roku nr ..., 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Uzasadnienie

2 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w X. po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, wszczętego postanowieniem z dnia ...sierpnia 2009 r., w zakresie kontroli podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za lata 2004 – 2005 decyzją z dnia ...września 2013 r. nr ..., podatku określił P. sp. jawna w likwidacji zobowiązanie w podatku akcyzowym na łączną kwotę ....

3 Naczelnik Urzędu Celnego w X. postanowieniem z dnia ...stycznia 2014 r. nr ..., wydanym na podstawie art. 239 b § 1 pkt 4, § 2 § 3 i § 4 , art. 165 § 5 i art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nadał decyzji nieostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu nr ... z dnia... sierpnia 2009 r. rygor natychmiastowej wykonalności.

4 Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 239 b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uchwałami wspólników z dnia ...czerwca 2013 r. uzgodniono, że działalność spółki zostanie zakończona, a jej rozwiązanie nastąpi zgodnie z art. 58 pkt 3 K.s.h. Majątek spółki został wniesiony aportem, jako przedsiębiorstwo do spółki "X." sp. z o.o. Spółka nie posiada majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, zatem zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie wynikające z decyzji UKS z dnia ... września 2013 r. nie zostanie wykonane.

5 P. jawna w likwidacji w zażaleniu wniesionym od wskazanego wyżej postanowienia zarzuciła naruszenie:

6 - art. 217 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne podanie nieadekwatnej podstawy prawnej postanowienia, tj. wskazanie w sentencji decyzji art. 239 b § 4 Ordynacji podatkowej

7 - art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia decyzji w zakresie podstawy prawnej i faktycznej

8 - art. 239b § 1 pkt 4 § 2 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez bezprawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej pomimo braku ziszczenia się przesłanek wskazanych w wymienionym przepisie.

9 Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu postanowieniem z dnia ... lutego 2014 r. nr .. wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 239b § 1 pkt 2 i 3 oraz § 2 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

10 Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie prawidłowym było działanie organu pierwszej instancji polegające na nadaniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w X. z dnia z dnia ... sierpnia 2009 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, zaistniała bowiem w sprawie przesłanka z art. 239 b § 1 pkt 1jak i przesłanka z art. 239 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

11 Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego w X. wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki uprawdopodobniające, że zobowiązanie wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w X. nie zostanie wykonane.

12 P. sp. jawna w likwidacji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu i instancji zarzuciła:

13 - obrazę przepisów prawa mających istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia , tj. art. 145 § 2, art. 137§ 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 pkt 1 kpc i art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz pozostałych pism i postanowień wyłącznie stronie z pominięciem jej pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu , w sytuacji, gdy postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem prowadzonym w czasie i w trakcie trwania postępowania podatkowego, a więc jest postępowaniem w zakresie załatwianej sprawy podatkowej – incydentalnym, wpadkowym i podporządkowanym przedmiotowemu celowi postępowania podatkowego

14 - art. art. 217 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne podanie nieadekwatnej podstawy prawnej postanowienia, tj. wskazanie w sentencji decyzji art. 239 b § 4 Ordynacji podatkowej

15 - art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia decyzji w zakresie podstawy prawnej i faktycznej

16 - art. 239 b § 1 pkt 4 § 2 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez bezprawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej pomimo braku ziszczenia się przesłanek wskazanych w wymienionym przepisie.

17 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

18 Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku prawidłowego doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w X. z dnia ...stycznia 2014 r. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ uznał za niezasadne stanowisko strony, że ww. postanowienie należało kierować do pełnomocnika. W stanie faktycznym sprawy pełnomocnictwo nie zostało dołączone do akt postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przed wydaniem i doręczeniem postanowienia pełnomocnik nie wyraził też woli reprezentowania podatnika. Organ wskazał również, że zażalenie na to postanowienie złożyła w terminie sama strona, nie korzystając z pomocy pełnomocnika. Zdaniem organu, postępowanie, którego przedmiotem jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, zostało uznane przez ustawodawcę za odrębne postępowanie.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

20 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

21 Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia.. lutego 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w X. z dnia ...stycznia 2014 r. nadające decyzji nieostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w X. nr .. z dnia ... sierpnia 2009 r. rygor natychmiastowej wykonalności.

22 W skardze do sądu administracyjnego skarżąca, m.in., podniosła, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalność zostało błędnie doręczone i w związku z tym należy uznać, że nie nastąpił skutek doręczenia. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest, że postanowienie z dnia ...grudnia 2013 r. o rygorze natychmiastowej wykonalności zostało doręczone stronie w dniu ... stycznia 2014 r. Niesporne jest także, że postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia ... września 2013 r. określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym strona ustanowiła pełnomocnika w osobie adwokata Dawida Korczyńskiego.

23 Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji błędnie dokonał doręczenia, kierując postanowienie do strony, zamiast do ustanowionego przez nią w postępowaniu podatkowym pełnomocnika.

24 W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie, z którym pełnomocnik strony postępowania w sprawie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu o nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba, że treść udzielonego pełnomocnictwa możliwość taką wyłącza (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., II FSK 718/13, z dnia 2 lutego 2014 r., I FSK 197/14 z dnia 12 lutego 2014 II FSK 1281/13, z dnia15 lipca 2014. I GSK 4/13 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 165 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w części ab initio, stanowi o postępowaniu w przedmiocie, którym jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie jest to natomiast sprawa podatkowa w rozumieniu sprawy załatwianej w postępowaniu podatkowym, o którym mowa w art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że przepisów dotyczących formy oraz daty wszczęcia postępowania podatkowego (art. 165 § 2 i art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej) nie stosuje się do wszczęcia postępowania dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 165 § 5 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Odmiennie normując w zakresie przywoływanych postępowań ustawodawca niewątpliwie je odróżnia oraz ich nie utożsamia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności toczy się jednak w ramach sprawy podatkowej, w której wydano decyzję, jakiej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, w tym sensie jest to szczególne – wpadkowe – postępowanie w obszarze postępowania podatkowego prowadzonego w indywidualnej sprawie podatkowej(...). W przypadku złożenia pełnomocnictwa do sprawy podatkowej – do akt postępowania podatkowego, będzie miało ono znaczenie procesowo – prawne również w prowadzonym, jako postępowania wpadkowe ( w czasie i w ramach postępowania podatkowego) postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z tych powodów doręczenie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego i zgłoszonego w postępowaniu podatkowym, chyba, że pełnomocnictwo to wyłącza udział wskazanego w nim pełnomocnika w ostatnim z wymienionych postępowań.

25 Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą we wskazanych wyżej wyrokach.

26 Jednocześnie, należy wskazać, że konsekwencje pominięcia ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w szczególności w zakresie doręczania pism, traktuje się tak samo jak pominięcie strony, które stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, s. 917, a także S. Babiarz,. B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006, s. 692 ).

27 Wobec powyższego, należy stwierdzić, że pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej zasadniczo skuteczne będzie również w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygory natychmiastowej wykonalności, chyba, że konkretna treść pełnomocnictwa złożonego do akt sprawy podatkowej jednoznacznie stanowić będzie inaczej.

28 Jednocześnie, w ocenie Sądu, z uwagi na charakter stwierdzonego naruszenia prawa procesowego, przedwczesnym byłoby rozpoznawanie pozostałych podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów.

29 Ponownie rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności organy uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną dokonają analizy przedłożonego do sprawy podatkowej pełnomocnictwa w zakresie wyżej wskazanym. Poczynione w tym zakresie ustalenia i ocena zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę złożoną w przedmiotowej sprawie, pozostają bez wpływu na rozstrzygniecie Sądu.

30 Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b , art. 135, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.