Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 października 2018 r., II SAB/Op 62/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 października 2018 r., II SAB/Op 62/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] na bezczynność Starosty Namysłowskiego w przedmiocie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu usunięcia odpadów postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] (zwana dalej "skarżącą" lub "Spółką"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Starosty Namysłowskiego, polegającą na niepodjęciu żadnych czynności zmierzających do zastępczego wykonania środków egzekucyjnych w stosunku do B Sp. z o.o., która uchyla się od wykonania obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działek o numerach: a, b i c. Skarżąca wskazała, że bierność Starosty Namysłowskiego zmusiła ją do złożenia skargi na jego czynność w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r. uznało skargę za uzasadnioną, jednak ze względu na brak kompetencji nie mogło "przymusić" Starosty Nyskiego do podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania.

3 Odpowiadając na skargę, Starosta Namysłowski wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 5 października 2016 r. wystosował do Spółki B upomnienie, żądając wykonania obowiązku usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności na koszt własny, w związku z ostatecznością decyzji z dnia 5 grudnia 2013 r., nr [...]. Później - postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. - nałożył na tę spółkę grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku i w dniu 16 stycznia 2017 r. przekazał je wraz z tytułem wykonawczym do organu egzekucyjnego. Następnie pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. organ zwrócił się do organu egzekucyjnego w sprawie informacji na temat sprawy. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. organ ponownie wystosował pismo do Urzędu Skarbowego w [...], prosząc o wskazanie etapu postępowania, a potem w dniu 7 maja 2018 r. wysłał wymagane dokumenty do organu egzekucyjnego, w tym tytuł wykonawczy. Organ stwierdził, opisując przebieg podjętych działań, że nie pozostaje w zarzucanej bezczynności.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

5 Skargę należało odrzucić.

6 Na wstępie wskazać należy, że przed dokonaniem oceny merytorycznej zasadności skargi sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. W tym zakresie ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a.

7 Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą na bezczynność organu, wyrażającą się w braku podjęcia przez ten organ, będący wierzycielem, czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu usunięcia odpadów. Zdaniem Sądu, tak zakreślony przedmiot sprawy powoduje, że brak jest podstaw do jej zaliczenia do katalogu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania określonego w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., które można zaskarżyć do sądu administracyjnego.

8 Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

9 1) decyzje administracyjne;

10 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

11 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

12 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

13 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

14 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

15 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

16 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

17 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

18 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

19 Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.), a także rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 P.p.s.a.). Z kolei art. 5 P.p.s.a. określa katalog spraw, w których właściwość sądów administracyjnych została wyłączona.

20 Z przytoczonych regulacji wynika, że skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje wówczas, gdy organ zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę administracyjną w jednej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. form, a także gdy organ zobowiązany jest dokonać innej niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 P.p.s.a. czynności lub aktu z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej, albo postępowania, do którego mają zastosowanie przepisy tychże ustaw.

21 Wobec powyższego należy przede wszystkim stwierdzić, że przepisy P.p.s.a. przewidują skargę na bezczynność, jednak - mając na uwadze przedmiot skargi - trzeba uwzględnić i to, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na dzień składania skargi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.; obecnie - Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.), zwana dalej "u.p.e.a.", posiada własne rozwiązania prawne regulujące kwestie bezczynności wierzyciela (w niniejszym przypadku jednocześnie organu egzekucyjnego). Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast wedle art. 6 § 1a u.p.e.a., na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Skarga ta powinna być rozpatrzona w drodze postanowienia przez organ wyższego stopnia, a w sytuacji jej oddalenia, zainteresowanemu przysługuje zażalenie, zaś w dalszej kolejności, gdy organ drugiej instancji nie uwzględni zażalenia, może się ono stać przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Wyjaśnić jeszcze trzeba, że skargę na bezczynność wierzyciela rozpoznaje i rozstrzyga postanowieniem organ wyższego stopnia w stosunku do wierzyciela, a nie do organu egzekucyjnego.

22 W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że z uwagi na szczególny charakter art. 6 § 1a u.p.e.a., który wyłącza możliwość wniesienia skargi na ogólnych zasadach (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność wierzyciela, polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1018/14, a także postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 235/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 5/14, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

23 W okolicznościach sprawy skarga na bezczynność Starosty Namysłowskiego w przedmiocie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu usunięcia odpadów nie należy zatem do właściwości sądów administracyjnych. W świetle poczynionych wyżej rozważań trzeba wskazać, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 6 § 1a u.p.e.a. droga sądowoadministracyjna w przedmiocie skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest dopuszczalna wyłącznie w sytuacji, gdy organ wyższego stopnia postanowieniem oddalił skargę, a organ drugiej instancji nie uwzględnił zażalenia na to postanowienie. Zaskarżeniu wówczas podlega postanowienie organu, który rozpatrywał zażalenie. Poza tym podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. służy skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi. W sytuacji natomiast, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - skarga złożona w trybie art. 6 § 1a ustawy u.p.e.a. do organu wyższego stopnia nad wierzycielem, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu została uwzględniona postanowieniem tego organu z dnia 25 kwietnia 2018 r., czyli skarga na bezczynność została uwzględniona przez organ wyższego stopnia, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność wierzyciela jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

24 Z tych wszystkich względów Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.