Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 stycznia 2024 r., I SA/Ol 383/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 stycznia 2024 r., I SA/Ol 383/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr Rep.1572/IN/21 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia 1) odrzucić skargę 2) zwrócić C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 6.138,00 zł (sześć tysięcy sto trzydzieści osiem) zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi

Uzasadnienie

2 Skarga C. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Elbląg (dalej: "organ I instancji") z 22 marca 2021 r. nr DSM-RB.3032.9.2021.DB, w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w łącznej kwocie 613.767,67 zł, podlegającej zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

4 Obecnie wydane postanowienie jest kolejnym, w którym tut. Sąd odrzucił skargę na ww. decyzję SKO z 16 sierpnia 2022 r. nr Rep. 1572/IN/21. Bowiem postanowieniem z 22 marca 2023 r. I SA/Ol 18/23 (Baza CBOSA) odrzucona została skarga na tę decyzję z uwagi na stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości dotyczące doręczenia decyzji, skutkujące niewprowadzeniem decyzji do obrotu prawnego, co wynikało z doręczenia skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP skanu decyzji w formacie PDF. Nieprawidłowości dotyczące doręczenia tej decyzji nadal istnieją, dlatego skarga po raz kolejny podlegała odrzuceniu.

5 Przyczyną odrzucenia skargi jest błędne doręczenie decyzji SKO jako przesyłki listowej poleconej (tradycyjną pocztą) na adres pełnomocnika, podczas gdy należało doręczyć ją elektronicznie, na adres ePUAP wskazany przez pełnomocnika w odwołaniu (akta odwoławcze K-30 i K-18) oraz w pismach procesowych.

6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "Kpa") przewiduje w art. 39 § 1 - § 3, że organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:

7 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo

8 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

9 W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma:

10 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), albo

11 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

12 Od przytoczonych wyżej zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym przewidziano w § 4 art. 39 Kpa wyjątki, które nie występowały w rozpoznawanej sprawie. Bowiem decyzja Kolegium nie była: decyzją, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzją podlegającą natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, decyzją w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (...).

13 Warunki doręczania pism drogą elektroniczną określa art. 391 Kpa, który przewiduje, że w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na:

14 1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwanej dalej "bazą adresów elektronicznych", a w przypadku pełnomocnika - na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu, albo

15 2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych.

16 Z akt sprawy wynika, że ustanowiony został pełnomocnik, który wskazał adres elektroniczny zarówno w postępowaniu przed organem odwoławczym, jak i w odwołaniu (akta odwoławcze K-30 i K-18), w którym pełnomocnik wskazał, że "mając na uwadze treść art. 391 § 1 ust. 2 k.p.a. wnoszę o doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Adres ePUAP do doręczeń [...]. Innego adresu do doręczeń pełnomocnik nie wskazał. Adres ten był powtarzany w postępowaniu odwoławczym w pismach pełnomocnika, przykładowo w piśmie z 11 października 2022 r. (akta odwoławcze K-200) stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu. Na ten adres kierowana była wcześniejsza korespondencja organu. W tej sytuacji nie było dopuszczalne doręczenie pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji 20 lipca 2023 r. w postaci papierowej, za pośrednictwem Poczty Polskiej, za potwierdzeniem odbioru (akta odwoławcze decyzja SKO: K-174-189, ZPO – karta nienumerowana).

17 W art. 14 § 1a Kpa przyjęto, że w postępowaniu administracyjnym sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji (§ 2).

18 Z powyższego wynika, że adres do doręczeń wskazuje strona postępowania (pełnomocnik), co wiąże organ. Wskazanie adresu do doręczeń elektronicznych wpływa na sposób utrwalania pism przez organ, a w tym skutkuje wymogiem opatrywania pism kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, o których mowa w przytoczonym wyżej art. 14 § 1a Kpa. Podpisem tradycyjnym, złożonym osobiście na dokumencie papierowym przez osobę upoważnioną powinno zostać opatrzone pismo organu w takim przypadku, gdy został wskazany przez stronę (pełnomocnika) adres do doręczeń tradycyjną pocztą.

19 Podsumowując powyższe, podpisem własnoręcznym powinna zostać podpisana decyzja wydana w postaci papierowej, zaś decyzja mająca postać elektroniczną powinna być podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wymogi dla tego podpisu określają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 257, str. 73).

20 W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, jak już wyżej wskazano, nie miał możliwości wyboru sposobu doręczenia decyzji, gdyż skarżąca (jej pełnomocnik) wskazała adres elektroniczny. Zaskarżona decyzja powinna więc zostać zaopatrzona w podpis elektroniczny i doręczona na adres elektroniczny wskazywany wielokrotnie przez pełnomocnika. W tej sytuacji zaskarżona decyzja Kolegium nie została skutecznie doręczona, z uwagi zastosowanie niewłaściwego trybu doręczenia. Nie wystąpiły więc skutki prawne związane z doręczeniem decyzji, w szczególności nie rozpoczął biegu termin do zaskarżenia decyzji do tut. Sądu. W art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "ppsa") przyjęto, że skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zaś z art. 53 § 1 tej ustawy wynika, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro, jak wyżej wyjaśniono, decyzja Kolegium nie została skutecznie doręczona, to złożenie skargi było przedwczesne i skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.

21 Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona, to i tak nie rozpocząłby biegu termin do złożenia skargi. Bowiem w aktach odwoławczych znajduje się postanowienie Kolegium z 25 października 2022 r. w sprawie uzupełnienia treści pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji (bez numeru karty). Zawiera ono pouczenie na podstawie art. 111 § 2 Kpa, z którego wynika, że skutkiem wydania omawianego postanowienia jest rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi na zaskarżoną decyzję od dnia doręczenia postanowienia. To postanowienie, podobnie jak zaskarżona decyzja, zostało wydane i podpisane w postaci papierowej i w tej postaci zostało doręczone pełnomocnikowi, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ZPO. Zatem postanowienie to obciążają te same wady, które dotyczą zaskarżonej decyzji. Prawidłowo podniesiono w skardze, że wniosek o uzupełnienie decyzji może zostać złożony dopiero po jej otrzymaniu przez stronę (pełnomocnika). Wniosek taki, jak wynika z akt sprawy, wpłynął do Kolegium 2 sierpnia 2023 r. i dopiero od tej daty biegnie dla organu termin do jego załatwienia. Wcześniej organ nie mógł go procedować i załatwić postanowieniem datowanym na 25 października 2022 r. Chociaż podstawą odrzucenia skargi są okoliczności dotyczące doręczenia zaskarżonej decyzji, Sąd poczuwa się do obowiązku zasygnalizowania, w sposób niewiążący, powyższych nieprawidłowości dotyczących ww. postanowienia.

22 Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa orzeczono o zwrocie z urzędu całego uiszczonego wpisu od skargi.