Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2018 r., I SA/Ol 242/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2018 r., I SA/Ol 242/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]",
3 wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 § 1 i art. 239 ustawy
4 z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej
5 O.p.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia
6 P. J. (dalej skarżący, pełnomocnik beneficjenta, pełnomocnik) na
7 własne postanowienie z dnia "[...]" nr "[...]"
8 o nałożeniu kary porządkowej w kwocie 2.000 zł za niezastosowanie się do wezwania
9 w celu udostępnienia dokumentów - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne
10 rozstrzygnięcie.
11 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej również DIAS, organ
12 podatkowy) wydał w dniu 24.08.2017r. upoważnienie do przeprowadzenia audytu
13 wobec J. J. (dalej beneficjent, osoba audytowana), w zakresie oceny
14 gospodarowania środkami publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z Urzędu Miasta
15 w "[...]" na 2014r., doręczone w dniu 25.08.2017r. (karta nr 1 akt organu).
16 Jednocześnie w dniu wszczęcia audytu doręczono osobie audytowanej pismo z dnia
17 25.08.2017r. wzywające do udostępnienia w zakresie przedmiotowego audytu pełnej
18 dokumentacji finansowo - księgowej, szczegółowo wymienionej w piśmie, zarówno
19 inicjującej otrzymanie dotacji, jak i umożliwiającej zweryfikowanie prawidłowości jej
20 wykonania, wyznaczając 14 dni na jej dostarczenie (k. 2). Wezwano do przedłożenia
21 m.in.: dokumentów założycielskich i organizacyjnych, zawartych umów, wniosków
22 o udzielenie dotacji oraz rozliczeń otrzymanej dotacji, historii rachunku bankowego
23 wskazanego do rozliczania dotacji, dokumentacji przebiegu nauczania.
24 Dokumenty jednak nie zostały udostępnione. Natomiast w dniu 11.09.2017r.
25 złożono pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania beneficjenta, upoważniające
26 skarżącego do działania w sprawie audytu w zakresie oceny gospodarowania środkami
27 publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z Urzędu Miasta w "[...]" na 2014r.
28 Również w dniu 11.09.2017r. wpłynęło pismo skarżącego w związku z ww. wezwaniem
29 do dostarczenia dokumentów z 25.08.2017r., w którym zwrócono się m.in. o wskazanie
30 podstawy prawnej, w oparciu o którą ma być prowadzony audyt.
31 Po udzieleniu odpowiedzi w piśmie z dnia 15.09.2017r. organ wezwał w dniu
32 19.09.2017r. pełnomocnika do udostępnienia / dostarczenia w terminie 3 dni od dnia
33 otrzymania wezwania dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia audytu. Pismem
34 z 25.09.2017r. skarżący poinformował, że w piśmie z 11.09.2017r. zwrócił się o wskazanie podstawy prawnej, w oparciu o którą audyt ma być prowadzony oraz
35 badana będzie celowość wykorzystania środków zaliczanych do dochodów własnych
36 i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego. Dokumenty nadal jednak nie
37 zostały udostępnione.
38 Pismem z dnia 11.10.2017r. po raz kolejny wezwano pełnomocnika do
39 udostępnienia dokumentów z pouczeniem, że niezastosowanie się do wezwania może
40 spowodować nałożenie kary porządkowej w myśl art. 262 § 1 pkt 2a ustawy O.p.
41 Wezwanie odebrane 02.11.2017r. pozostało bez odpowiedzi.
42 Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji
43 Skarbowej, działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a i § 5 oraz art. 263 § 1 O.p. nałożył na pełnomocnika beneficjenta karę porządkową w kwocie 2.000 zł.
44 W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wskazał, że wydane
45 rozstrzygnięcie jest formą niesprawiedliwego ukarania pełnomocnika za jego działanie
46 w granicach prawa. Zaznaczył m.in., że prowadzenie audytu u osoby fizycznej jest
47 niedopuszczalne. Odpowiedzi uzyskane od organu o zasadność i umocowanie prawne
48 do przeprowadzenia audytu są lakoniczne i nie wyczerpują zadanych pytań. Natomiast
49 audytowanie osób fizycznych prowadzących przedszkola w zakresie gospodarowania
50 środkami z dotacji oświatowej jest niedopuszczalne.
51 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia
52 "[...]" wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej strona,
53 pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu
54 podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym
55 terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg
56 podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach,
57 mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł.
58 Wobec wymogu prawidłowego wezwania adresata, w przedmiotowej sprawie
59 DIAS wystosował do skarżącego dwa wezwania, które zostały skutecznie doręczone.
60 W wezwaniach jasno określono dokonania jakich czynności organ oczekuje od
61 pełnomocnika oraz zawarto pouczenie, mówiące o konsekwencjach niezastosowania
62 się do wezwania.
63 Odpowiadając na wezwania skarżący nie przedstawił jednak żądanych
64 dokumentów. Twierdził natomiast, że organ nie ma podstaw prawnych do
65 przeprowadzenia przedmiotowego audytu. Takie działania należało zakwalifikować jako bezzasadne odmowy wykonania wezwań.
66 Organ stwierdził, że skarżący występując jako pełnomocnik winien być świadomy
67 jaka spoczywa na nim odpowiedzialność w trakcie reprezentowania osoby audytowanej.
68 Pełnomocnik posiadając wiedzę o prowadzonym audycie i wielokrotnie wskazywanej
69 przez organ potrzebie przedstawienia dokumentacji lekceważy i ignoruje działania
70 organu, czym umyślnie utrudnia prowadzenie audytu.
71 Z kolei ustalając wysokość kary porządkowej organ uwzględnił sytuację
72 materialną pełnomocnika, zweryfikowaną na podstawie danych wynikających ze
73 złożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36L w roku podatkowym 2016, i wymierzył karę w kwocie, która nie stanowi obciążenia mogącego zagrażać egzystencji pełnomocnika, oraz wziął pod uwagę jej adekwatność
74 do stopnia zawinienia.
75 Organ w odniesieniu do argumentacji zażalenia wyjaśnił, że wykonuje audyt
76 stosownie do zapisów art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej
77 Administracji Skarbowej, w powiązaniu z art. 95 ust. 1 pkt 2-6 i art. 95 ust. 3 tej ustawy.
78 Odnosząc się do interpretacji skarżącego treści art. 95 ust. 1 pkt 2 organ zauważył, że
79 przedmiotowy audyt nie jest prowadzony w zakresie badania celowości wykorzystania
80 (przeznaczenia przez gminę na określony cel) środków zaliczanych do dochodów
81 własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego, ponieważ to nie
82 gmina podlega w tym przypadku audytowi, i nie ocenia się celowości wykorzystania
83 przez nią tych środków. Ocenie w toku audytu podlega jedynie zgodność z prawem
84 wykorzystania przez beneficjenta środków dotacji oświatowej przekazanych przez
85 gminę już na określony cel, a nie zaś sam cel (celowość) ich przekazania /
86 wykorzystania przez gminę. Zgodnie z obowiązującym w okresie objętym audytem art.
87 90 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004r. nr 256,
88 poz. 2572 ze zm.) niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe
89 i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych
90 specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych,
91 otrzymują dotacje z budżetu gminy. Właśnie gospodarowanie środkami dotacji przez
92 osobę audytowaną jest przedmiotem prowadzonego audytu, nie zaś celowość
93 wykorzystania subwencji ogólnej przez Gminę.
94 Natomiast katalog podmiotów podlegających audytowi zawiera art. 95 ust. 4
95 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, którego pkt 2 stanowi, że, audytowi
96 podlegają podmioty i jednostki organizacyjne wydatkujące, przekazujące i otrzymujące
97 środki publiczne. Przepis ten w żadnej mierze nie wyłącza możliwości audytowania
98 osób fizycznych.
99 W zakresie kwestionowanego rodzaju i zakresu żądanych dokumentów, który wg
100 pełnomocnika przekracza delegację ustawową, organ powołał się na art. 64 ust. 1 pkt 1,
101 w zw. z art. 98 pkt 1, art. 96 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 180§ 1 O.p. Podał, że w pismach kierowanych do pełnomocnika wskazywane były
102 podstawowe dokumenty niezbędne do przeprowadzenia audytu. Nie jest możliwe
103 dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny zgodności z prawem wykorzystania środków
104 dotacji przekazanych przez Gminę "[...]" - bez wglądu do dokumentacji źródłowej.
105 Organ podkreślił, że w rozpatrywanym zażaleniu pełnomocnik w dużej mierze
106 odnosi się do zakończonego już audytu przeprowadzonego w zakresie oceny
107 gospodarowania środkami publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z Urzędu Miasta
108 w "[...]" na 2015r. Natomiast nałożona kara dotyczy wyłącznie nieudostępnienia
109 przez pełnomocnika dokumentów źródłowych do przeprowadzenia audytu w zakresie
110 oceny gospodarowania środkami publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z Urzędu
111 Miasta w "[...]" na 2014r.
112 Przytoczone w rozpatrywanym zażaleniu zarzuty były już ponadto wielokrotnie
113 formułowane przez pełnomocnika w przeprowadzonym audycie za 2015r., a organ
114 wielokrotnie i wyczerpująco do nich się ustosunkowywał.
115 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł
116 o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego
117 w pierwszej instancji, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania,
118 według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie:
119 - art. 262 § 1 pkt 2a O.p. w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS poprzez ich
120 zastosowanie i błędną wykładnię oraz art. 7 Konstytucji RP, art. 120 i art. 121 O.p.
121 poprzez jego niezastosowanie, polegające na wystosowaniu do pełnomocnika
122 beneficjenta bezprawnego wezwania do udostępnienia dokumentacji dla celów audytu,
123 którego prowadzenie wobec osoby audytowanej jest prawnie niedopuszczalne
124 i w konsekwencji naruszenie konstytucyjnej zasady działania organów władzy
125 publicznej na podstawie i w granicach prawa, skutkujące bezprawnym nałożeniem na
126 pełnomocnika kary porządkowej,
127 - art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego zastosowanie oraz art. 233 § 1 pkt 2b O.p.
128 poprzez jego niezastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia
129 wydanego w pierwszej instancji pomimo, że zachodziły podstawy do jego uchylenia,
130 - art. 187 § 1 i art. 190 w zw. z art. 235 O.p. poprzez dokonanie oceny całości materiału
131 dowodowego sprawy z pominięciem wymogu wszechstronności, dokonanie oceny contra legem, a w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenia, iż nałożenie na pełnomocnika kary porządkowej jest zgodne z prawem, a postanowienie wydane w
132 pierwszej instancji - prawidłowe.
133 W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że od początku stoi na stanowisku, iż
134 prowadzenie audytu wobec osoby fizycznej, spoza sektora finansów publicznych, jest
135 działaniem niedopuszczalnym w świetle obowiązujących przepisów prawa. Organ
136 lakonicznie zbywał i ignorował jego zapytania.
137 Podał, że dotację otrzymuje przedszkole, a nie osoba je prowadząca, wynika to
138 z przepisu art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty.
139 Powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w "[...]" Wydział Gospodarczy
140 z dnia 04.11.2015r. sygn. akt "[...]", z powództwa beneficjenta przeciwko spółce
141 prawa handlowego. Sąd orzekł w uzasadnieniu, że "z chwilą gdy powódka otrzymała
142 dotację od jednostki samorządu terytorialnego kwota ta przestała być dotacją".
143 Powyższe stanowisko skarżący uznaje za wiążące dla beneficjenta.
144 Ponadto podał, że analizując przepisy dotyczące dotacji oraz określające katalog
145 środków publicznych, Główna Komisja Orzekająca (GKO) uznała, że wydatkowanie
146 środków publicznych na rzecz podmiotu spoza sektora finansów publicznych powoduje,
147 iż tracą one "status publiczności" (orzeczenie GKO z 14.09.2006r. nr DF/GKO-4900-
148 36/49/06/965 - Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny
149 Finansów Publicznych Biuletyn orzecznictwa w sprawach o naruszenie dyscypliny
150 finansów publicznych Nr 1/2007, str. 30, http://www.e-
151 clo.gov.pl/documents/764034/1002135/Biuletyn_1_2007 .pdf)
152 Z kolei literatura przedmiotu wskazuje, że wynikiem audytu jest ocena. Zatem
153 zdaniem skarżącego audyt sam w sobie nie stanowi kontroli, ma natomiast służyć
154 kierownikowi jednostki do podjęcia decyzji pod kątem usprawnienia pracy tejże
155 jednostki. Art. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych określa, że zasady kontroli
156 zarządczej i audytu wewnętrznego oraz koordynacja kontroli zarządczej i audytu
157 wewnętrznego prowadzona jest w jednostkach sektora finansów publicznych. Jednak
158 ani beneficjent, jako osoba fizyczna, ani prowadzone przez nią przedszkole nie zalicza
159 się do sektora finansów publicznych. Zgodnie z definicją audytu zawartą w ustawie
160 o finansach publicznych oraz literaturze przedmiotu, audyt jest niezależną oceną danej
161 organizacji, systemu, procesu, projektu lub produktu. Współcześnie audyt
162 przeprowadzany jest w sposób ukierunkowany na usprawnienie organizacji! a nie na
163 wskazanie nieprawidłowości. Badanie rozpoczyna się od analizy ryzyka, a podstawą
164 badania są systemy kontroli. W przedszkolu niepublicznym prowadzonym przez osobę
165 fizyczną nie stosuje się procedur związanych z kontrolą zarządczą. Dodatkowo – aby móc wykonać audyt, zgodnie z zapisami zawartymi w ustawie o finansach publicznych,
166 musi być sporządzone przez jednostkę sprawozdanie finansowe z wykonania budżetu.
167 Przedszkole prowadzone przez osobę fizyczną takiego sprawozdania nie sporządza.
168 Natomiast prowadzone przedszkole nie zalicza się do żadnego z wymienionych
169 w art. 274 ustawy o finansach publicznych podmiotów. Dlatego też w przedszkolu
170 niepublicznym prowadzonym przez osobę inną niż jednostka samorządu terytorialnego,
171 nie może być prowadzony audyt. Ustawa o finansach publicznych daje prawo
172 dotowania jednostek oświatowych prowadzonych przez osoby inne niż jednostka
173 samorządu terytorialnego, ale nie daje prawa audytowania jednostek spoza sektora
174 finansów publicznych.
175 Powołując się na art. 90 ustawy o systemie oświaty skarżący podał, że organ
176 stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania
177 dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania,
178 uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które
179 powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i rozliczeniu jej wykorzystania,
180 oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Uchwała dotacyjna jest badana w trybie
181 nadzorczym przez regionalne izby obrachunkowe (art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy
182 o Regionalnych Izbach Obrachunkowych).
183 W związku z powyższym za zasadne pełnomocnik uznał zadanie pytania, czy
184 audyt może być prowadzony wobec osoby fizycznej, prowadzącej niepubliczne
185 przedszkole, otrzymujące dotację podmiotową na podstawie art. 90 ust. 2b ustawy
186 o systemie oświaty?
187 Dodatkowo zauważył, że imiennie wymienione przez skarżącego osoby
188 wyznaczone do przeprowadzenia audytu nie są kompetentne do prowadzenia
189 czynności z tego zakresu, nie spełniają bowiem standardów wyszczególnionych
190 w Komunikacie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 grudnia 2016r. w sprawie
191 standardów audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych (Dz. Urz.
192 Min. Roz. i Fin. z 2016r., poz. 28).
193 Końcowo podkreślił, że organ żądał wielu dokumentów, w których posiadaniu już
194 jest m.in. dokumenty założycielskie, i organizacyjne, kserokopie zawartych umów,
195 zatwierdzenia rozliczenia dotacji dokonanej przez Prezydenta "[...]". Natomiast
196 część żądanych dokumentów zdecydowanie wykracza poza ramy audytu, jak chociażby
197 żądanie pełnej historii rachunku bankowego. Dokumentacja przebiegu nauczania
198 również nie dotyczy tematyki audytu. Dlatego niezrozumiałe jest dla skarżącego formułowanie wezwań i ponowne żądanie dokumentów, które DIAS posiada już
199 w związku z przeprowadzonym audytem za 2015r.
200 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje
201 dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że skarżący kwestionując kompetencje
202 pracowników organu do prowadzenia audytu zignorował kwestię wieloletniego
203 doświadczenia kontrolnego pracowników w kontroli skarbowej. Przy czym podkreślono,
204 że nie mają w tym zakresie zastosowania przepisy ustawy o finansach publicznych.
205 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
206 Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na
207 posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia
208 15 sierpnia 2015r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -
209 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302)
210 zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana
211 w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
212 w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące
213 postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz
214 postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które
215 służy zażalenie.
216 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów
217 administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują
218 wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod
219 względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest
220 zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa
221 materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa
222 procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej
223 przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może
224 nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy
225 ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym
226 w art. 145 § 1 p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub
227 naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
228 Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
229 podstawą prawną.
230 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozpoznania jest nałożenie kary
231 porządkowej. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy pełnomocnik bezzasadnie odmówił okazania lub nie przedstawił w wyznaczonym terminie dokumentów, których
232 obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów
233 księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach. Pełnomocnik J.
234 J. prowadzącej prywatne przedszkole kwestionował legalność prowadzenia
235 przez pracowników Izby Administracji Skarbowej audytu.
236 Audyt był prowadzony przez pracowników na podstawie upoważnienia Dyrektora
237 Izby Administracji Skarbowej. Zakres audytu dotyczył oceny gospodarowania środkami
238 publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z urzędu miasta "[...]" na rok 2014.
239 Sąd nie podziela zarzutów skargi. Kwestia dotacji oświatowych jest regulowana
240 w art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U.
241 z 2013r., poz. 885 ze zm.), a także art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z
242 2015r., poz. 2156). Według art. 252 ust.1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki
243 samorządu terytorialnego:1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane
244 nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi z budżetu wraz z
245 odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 15 dni od
246 dnia stwierdzenia okoliczności , o których mowa w pkt 1 lub pkt 2, przy czym, jak
247 stanowi ust. 6 pkt 1 i 2, w przypadku dotacji wykorzystanych niezgodnie z
248 przeznaczeniem- odsetki nalicza się począwszy od dnia przekazania dotacji z budżetu
249 j.s.t.
250 Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków
251 publicznych oraz ich rozdysponowywaniem (art. 3 pkt 1 u.f.p.), środkami publicznymi są
252 m.in. dochody publiczne (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), w katalogu których mieszczą się m.in.
253 daniny publiczne, do tych zaś zalicza się w pierwszej kolejności podatki (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p.).
254 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem jest wymierzenie kary porządkowej. Strona skarżąca kwestionuje zakres przedmiotowy i podmiotowy audytu. W
255 konsekwencji legalność postepowania Organu, który wymierzył grzywnę. Okoliczności
256 faktyczne są bezsporne.
257 Spór dotyczy możliwości prowadzenia audytu przez organ podatkowy w stosunku do osoby fizycznej, prowadzącej przedszkole prywatne, które korzysta z
258 dotacji pochodzących z budżetu państwa. Były one wypłacane przez Gminę "[...]".
259 Organ wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik
260 strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego
261 bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie
262 dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach,
263 mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł.
264 Wobec wymogu prawidłowego wezwania adresata, w przedmiotowej prawie
265 DIAS wystosował do skarżącego dwa wezwania, które zostały skutecznie doręczone.
266 W wezwaniach jasno określono dokonania jakich czynności organ oczekuje od
267 pełnomocnika oraz zawarto pouczenie, mówiące o konsekwencjach niezastosowania
268 się do wezwania.
269 Stosownie do treści na art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS (Dz.U.2018.508 t.j. ) audyt
270 obejmuje ocenę: gospodarowania środkami publicznymi innymi niż określone w pkt 1, z
271 wyłączeniem badania celowości wykorzystania środków zaliczanych do dochodów
272 własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego.
273 W konsekwencji należy uznać, że pełnomocnik bezpodstawnie odmówił okazania
274 żądanych dokumentów.
275 Przedmiotowy audyt nie jest prowadzony w zakresie badania celowości
276 wykorzystania (przeznaczenia przez gminę na określony cel) środków zaliczanych do
277 dochodów własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego, ponieważ
278 to nie gmina podlega w tym przypadku audytowi, i nie ocenia się celowości
279 wykorzystania przez nią tych środków. Ocenie w toku audytu podlega jedynie zgodność
280 z prawem wykorzystania przez beneficjenta środków dotacji oświatowej przekazanych
281 przez gminę już na określony cel, a nie zaś sam cel (celowość) ich przekazania /
282 wykorzystania przez gminę.
283 Zgodnie z obowiązującym w okresie objętym audytem art. 90 ust. 1 ustawy z
284 dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty niepubliczne przedszkola, w tym specjalne,
285 szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół
286 podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych
287 artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Właśnie gospodarowanie środkami
288 dotacji przez osobę audytowaną jest przedmiotem prowadzonego audytu, nie zaś
289 celowość wykorzystania subwencji ogólnej przez Gminę.
290 Natomiast katalog podmiotów podlegających audytowi zawiera art. 95 ust. 4
291 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, którego pkt 2 stanowi, że audytowi
292 podlegają podmioty i jednostki organizacyjne wydatkujące, przekazujące i otrzymujące
293 środki publiczne.
294 W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia
295 art. 262 § 1 pkt 2a O.p. w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS poprzez ich
296 zastosowanie i błędną wykładnię oraz art. 7 Konstytucji RP, art. 120 i art. 121 O.p. poprzez jego niezastosowanie. Sąd nie podzielił bowiem stanowiska skarżącego, że
297 pełnomocnik beneficjenta był bezprawnie wezwany do udostępnienia dokumentacji dla
298 celów audytu. Z przyczyn podanych wcześniej należy wskazać, że prowadzenie audytu
299 było prawnie dopuszczalne. W rezultacie Organ nie naruszył konstytucyjnej zasady
300 działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa. Istniały zatem
301 podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na pełnomocnika kary porządkowej.
302 Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego
303 zastosowanie oraz art. 233 § 1 pkt 2b O.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające
304 na utrzymaniu w mocy postanowienia wydanego w pierwszej instancji pomimo, że
305 zachodziły podstawy do jego uchylenia, art. 187 § 1 i art. 190 w zw. z art. 235 O.p.
306 poprzez dokonanie oceny całości materiału dowodowego sprawy z pominięciem
307 wymogu wszechstronności, dokonanie oceny contra legem, a w konsekwencji
308 dokonanie błędnego ustalenia, iż nałożenie na pełnomocnika kary porządkowej jest
309 zgodne z prawem, a postanowienie wydane w pierwszej instancji - prawidłowe.
310 Zarzuty skarżącego pozostają w oderwaniu od stanu prawnego wynikającego z
311 przedstawionych przepisów prawnych. Finanse publiczne obejmują procesy związane z
312 gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem (art. 3 pkt 1 u.f.p.).
313 A zatem dotacje mogą być przedmiotem audytu. Są one rozdzielane z Budżetu
314 Państwa przez j.s.t.. Organ podatkowy wydał w dniu 24.08.2017r. upoważnienie do
315 przeprowadzenia audytu wobec J. J. w zakresie oceny
316 gospodarowania środkami publicznymi otrzymanymi w formie dotacji z Urzędu Miasta
317 w "[...]" na 2014r. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że po przekazaniu dotacje
318 tracą swój status środków publicznych. Tracą one taki charakter po ich rozliczeniu.
319 Zgodnie z treścią art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu
320 terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie
321 lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi. Zasadne było zatem
322 przeprowadzenie audytu. Bezprawnie pełnomocnik beneficjenta uchylił się od
323 przedstawienia żądanych dokumentów.
324 A zatem istniały przesłanki faktyczne i prawne do wymierzenia mu kary porządkowej.
325 Po myśli art. 151 p.p.s.a. skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121
- Ordynacja podatkowa, art. 180 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 190
- Ordynacja podatkowa, art. 233 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 235
- Ordynacja podatkowa, art. 262 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 263 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o finansach publicznych, art. 3
- Ustawa o finansach publicznych, art. 252
- Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 95
- Ustawa o systemie oświaty, art. 90