Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 marca 2010 r., II SAB/Lu 8/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 marca 2010 r., II SAB/Lu 8/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 W dniu 15 grudnia 2009 r. S. K., wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Starosty K., polegającą na nierozpatrzeniu przez ten organ jej wniosku z dnia 18 listopada 2005 r. o nieodpłatne przeniesienie prawa własności działki położonej w S. K. Małej o numerze 94/1.

3 Wskazała, że mimo iż postępowanie w tej sprawie toczy się od daty złożenia wniosku, dotychczas nie zostało merytorycznie ukończone. Postępowanie spadkowe po poprzednich właścicielach działki J. S., B. S. i T. S. zostało prawnie uregulowane, co oznacza, iż w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które uniemożliwiałyby rozpoznanie wniosku w rozsądnym terminie. Wskazała, iż sprawa była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., który to organ uchylał niekorzystne dla niej rozstrzygnięcia. W sprawie orzekał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. uchylił zaskarżone decyzje organów. W wyroku tym Sąd wskazał, iż decyzje organów zostały wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Jednakże pomimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku i blisko dwuletniego upływu czasu postępowanie administracyjne nie zostało zakończone. Organ zupełnie pomija wytyczne, jakie wynikają z pisemnego uzasadnienia wyroku, nie podejmując niezbędnych czynności. Z tych względów w ocenie skarżącej zarzut bezczynności jest uzasadniony.

4 W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, iż sprawa w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienie prawa własności nieruchomości prowadzona w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53) nie została zakończona z uwagi na fakt, iż niezbędnym do wydanie rozstrzygnięcia jest ustalenie kręgu osób uprawnionych do występowania w niniejszej sprawie (spadkobierców H. P., byłej właścicielki przedmiotowej działki), jak również ustalenie, czy pomiędzy nimi został dokonany dział spadku. Powyższy obowiązek wynika bowiem z zaleceń Sądu. Wykonując wyrok Sądu Starosta Krasnostawski w dniu 21 lipca 2009 r. i 30 grudnia 2009 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Krasnymstawie i Sądu Rejonowego w Chodzieży o stwierdzenie nabycia spadku po nieżyjących następcach prawnych H. P., będącej właścicielką działki, której dotyczy niniejsze postępowanie.

5 Zdaniem organu powyższe wskazuje, iż organ podejmował niezbędne czynności w celu załatwienia sprawy, wobec czego skarga na bezczynność organu jest nieuzasadniona.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skarga jest nieuzasadniona.

8 Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", zachodzi wówczas, gdy organ administracji nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

9 Wniosek skarżącej S. K. z dnia 18 listopada 2005 r. dotyczy nieodpłatnego przeniesienia - na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53) - własności nieruchomości położonej w S. K. Małej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 94/1. W świetle przepisu art. 6 powołanej ustawy o przeniesieniu własności działki gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu, na której wzniesione zostały budynki, orzeka organ administracji publicznej w drodze decyzji.

10 Jest okolicznością bezsporną, że postępowanie w tej sprawie toczy się od 2005 r. i nie zostało do chwili obecnej zakończone.

11 Terminy załatwiana spraw administracyjnych określają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jest to zasada ogólna, nakładająca na organy administracji obowiązek nadawania sprawom biegu i prowadzenia postępowania bez niepotrzebnej przewlekłości. Zasada ta oznacza, że organ rozpatrujący sprawę powinien przede wszystkim dochować terminów określonych w kodeksie. W miarę możliwości organ powinien też załatwiać sprawy w terminach krótszych.

12 Przepisy § 2 i 3 art. 35 precyzują terminy załatwiania spraw. Z treści § 2 wynika, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast stosownie do § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

13 Dodać należy, że do terminów określonych w § 2 i 3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

14 Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów, organ pierwszej instancji nie załatwił wprawdzie sprawy z wniosku skarżącej w terminach wskazanych w art. 35 § 2 i 3 k.p.a., jednak nie można mu na obecnym etapie postępowania zarzucić bezczynności.

15 Należy bowiem podkreślić, że organ związany jest wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zawartymi w wyroku z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie II SA/Lu 29/08. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 15 listopada 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. odmawiającą nieodpłatnego przeniesienia własności, wskazując, że w postępowaniu przed organem administracji winni brać udział wszyscy następcy prawni nieżyjącej H. P..

16 Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wymienionym wyroku są wiążące dla organu administracji (art. 153 ustawy). Organ ma zatem obowiązek ustalić w postępowaniu z wniosku skarżącej następców prawnych H. P., co wymaga przeprowadzenia kilku postępowań przed sądem powszechnym o stwierdzenie nabycia spadku. Jak wynika z akt sprawy, nie wszystkie postępowania spadkowe zostały już zakończone. W jednej ze spraw (I Ns 400/09), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Krasnymstawie, dokonane zostało wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie, które ukazało się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 17 listopada 2009 r. Termin zakreślony w ogłoszeniu jeszcze nie upłynął.

17 Nie ulega wątpliwości, że organ nie może zakończyć sprawy z wniosku S. K. o nieodpłatne przeniesienie prawa własności działki przed ustaleniem wszystkich następców prawnych byłej właścicielki tej działki.

18 Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność organu w sprawie z wniosku S. K. o nieodpłatne przeniesienie prawa własności działki i zobowiązania organu do wydania decyzji w tej sprawie.

19 Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z przepisem art. 149 ustawy, uwzględnienie skargi na bezczynność polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku, gdy sprawa załatwiana jest w drodze decyzji administracyjnej uwzględnienie skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania decyzji.

20 W rozpoznawanej Sąd nie może jednak zobowiązać organu do wydania decyzji w określonym terminie, skoro przed ustaleniem wszystkich następców prawnych organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę, a postępowanie zmierzające do ustalenia następców jeszcze się toczy. Podkreślić również należy, że organ podjął wszystkie czynności niezbędne do ustalenia, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, następców prawnych byłej właścicielki działki, wszczynając odpowiednie postępowania przed sądami powszechnymi. Termin zakończenia ostatniego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku nie jest zależny od organu i w chwili obecnej nie można go z całkowitą pewnością przewidzieć.

21 Organ powinien był wprawdzie rozważyć możliwość zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia przez Sąd powszechny kwestii spadkobrania, okoliczność ta nie daje jednak podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie.

22 Jakkolwiek zatem sprawa nie została załatwiona w terminach wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, brak podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność Starosty K.

23 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy.