Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2005 r., II SA/Lu 723/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2005 r., II SA/Lu 723/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku - nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] znak : [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. stwierdził wykonanie obowiązku przez A. S., W.S., I. S., E. S. i A. S. współużytkowników wieczystych nieruchomości nr 2/9 położonej w P. przy ulicy B. G. i współwłaścicieli Zakładów S. O. " S. ‘’, nałożonego decyzją tego Inspektora z dnia [...] znak :[...]. Obowiązek określony wspomnianą decyzją miał polegać na przedłożeniu w terminie dwóch miesięcy od dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna , w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych przy remoncie nawierzchni terenu wewnątrzzakładowego na terenie opisanej nieruchomości, orzeczenia technicznego dotyczącego utwardzenia terenu wewnątrzzakładowego wraz z wykonaniem podjazdu, zawierającego ocenę wykonanych robót i potwierdzających przydatność obiektu do użytkowania oraz instalacji kanalizacji deszczowej z wykazaniem oddziaływania podwyższenia terenu na budynki sąsiednie. Decyzja ta została wydana na skutek interwencji M. i M. P., właścicieli sąsiedniej nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym. Uważali oni, że wykonane na terenie zakładu prace budowlane polegające na zmianie nawierzchni placu wewnątrz zakładu poprzez położenie kostki brukowej i wykonaniu podjazdu betonowego o długości 3,1 m i szerokości 5,15 m doprowadziły do jego podniesienia w stosunku do zajmowanej przez nich nieruchomości, przez co spływ wód opadowych następuje w kierunku domu mieszkalnego stwarzając realne niebezpieczeństwo jego uszkodzenia.

3 W uzasadnieniu decyzji podano, iż zobowiązani wymagane orzeczenie techniczne złożyli w dniu 17 marca 2004 r. Wynika z niego, iż samowolnie wykonana nawierzchnia placu na terenie zakładu prowadzonego przez zobowiązanych spełnia przepisy techniczno- budowlane określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ( w tym place ) i ich usytuowanie. W związku z tym plac może być wykorzystywany dla potrzeb prowadzenia produkcji i transportu sprzętu oświetleniowego. Orzeczenie techniczne stwierdza ponadto, że roboty nawierzchniowe oraz regulacja urządzeń kanalizacji deszczowej nie stanowi zagrożenia dla otoczenia , jak również nie mają negatywnego wpływu na budynki sąsiednie; spadki nawierzchni ukształtowano bowiem w kierunku wpustów kanalizacyjnych co zapewnia właściwe odprowadzenie wód opadowych.

4 Po rozpoznaniu odwołania M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał powyższą decyzje w mocy.

5 Organ odwoławczy ustalił, że decyzja z dnia [...] była konsekwencja uznania przez organ nadzoru budowlanego, iż roboty budowlane prowadzone przy drodze dojazdowej do nieruchomości 2/9 , podjeździe i odprowadzeniu wód opadowych nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie dokonania zgłoszenia w trybie art.30 ust.1 pkt.1 prawa budowlanego. Stąd też została wydana decyzja w trybie art.51 ust.1 pkt.2 prawa budowlanego, od której żadna ze stron nie wniosła odwołania, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna. W dniu 12 listopada 2004 r. zostało przedłożone uzupełnione orzeczenie techniczne o jakim była mowa w decyzji z dnia [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego co do poprawności wykonania technicznego nawierzchni placu oraz braku zagrożeń dla budynków sąsiednich związanych z odprowadzaniem z placu wód opadowych i uznał, że zobowiązani wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku.

6 Ustosunkowując się do zastrzeżenia wnoszącego odwołanie M.P., iż wykonane prace przy drodze dojazdowej do nieruchomości 2/9 uniemożliwiają mu dojazd do jego posesji na długości 21 m, a tym samym stanowi to naruszenie ustanowionej na rzecz jego nieruchomości służebności dojazdu, organ odwoławczy uznał, iż kwestie naruszenia prawa własności należą do kompetencji sądu powszechnego.

7 Decyzji organu odwoławczego nie zaaprobował M.P..

8 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art.3 pkt.1 lit.b i pkt.3, art.5 ust.1 pkt.2 lit.b, pkt.7 i 9 oraz art.51 ust.3 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art.7,8, 12 § 1,75,77§ 1 i 4 , a także art.107 § 1 i 3 kpa wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

9 Zdaniem skarżącego nie było podstaw do zastosowania w sprawie art.50 i 51 prawa budowlanego. Możliwość wykorzystania instytucji o jakiej mowa w tych przepisach zachodzi jedynie wówczas, gdy samowolnie wykonywane roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone, przy czym muszą to być przypadki inne niż określone w art.48 prawa budowlanego. Samo zaś zastosowanie art.51 musi być poprzedzone wstrzymaniem prowadzonych robót budowlanych na podstawie art.50 prawa budowlanego. Według skarżącego organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły dlaczego uznały, że w sprawie chodzi o inny przypadek niż określony w art.48 prawa budowlanego. Skarżący zauważył , że nigdy tez nie było wydawane postanowienie w wstrzymaniu robót budowlanych. Skutkuje to jego zdaniem naruszeniem nie tylko wspomnianych przepisów prawa budowlanego, ale także przepisów art.7,77§ 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

10 Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 3 pkt.1 lit.b prawa budowlanego skarżący argumentował , że organy nie ustaliły rodzaju samowolnie przeprowadzonych przez inwestora prac określając je jako " utwardzenie nawierzchni", "remont nawierzchni‘’, podczas , gdy w rzeczywistości inwestor samowolnie podniósł poziom nawierzchni o około 0,5 m. Brak jest ponadto odniesieni się do problemu odprowadzenia wód opadowych, a w szczególności do podnoszonego wielokrotnie zarzutu odprowadzania ich pozioma otwarta rurą o długości 3 m , na głębokości 0,5m , a więc narażona na przemarzanie , co miało już miejsce. Ponieważ zamieszkiwany przez niego budynek wpisany jest na listę zabytków. w poruszanej sprawie interweniował , bezskutecznie, Konserwator Zabytków.

11 Skarżący oznajmił, iż dostatecznie jasno wykazał uniemożliwienie korzystania z ustanowionej i wpisanej do księgi wieczystej służebności gruntowej. Jako osoba trzecia w oparciu o treść art.5 ust.1 pkt.9 prawa budowlanego ma prawo do żądania zarówno od inwestora, jak i organu administracji publicznej ochrony w zakresie prawa materialnego.

12 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wnosił o jej oddalenie.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

14 Przede wszystkim należy podkreślić błędne założenie jakie przyjął skarżący , upatrując wadliwości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a pośrednio także organu I instancji , w braku podstaw do zastosowania art.51 ust.1pkt.2 w sytuacji, gdy nie poprzedzała go procedura określona w art.50 tej ustawy, a także w błędnej , w jego mniemaniu , interpretacji zakresu wykonanych robót budowlanych przez współwłaścicieli Zakładów S. O. " S. ‘’. Okoliczności jakie towarzyszyły wszczęciu postępowania w sprawie omawianych wcześniej robót budowlanych zostały szczegółowo opisane w decyzji z dnia [...] znak [...]. Wynikające z niej konsekwencje w sposób jednoznaczny determinują rozpoznanie zarzutów podniesionych w rozpoznawanej skardze. Skoro wspomniana decyzja stała się ostateczna, to Sąd nie może pominąć jej treści , pozwalając na rozpoznanie zagadnień , które wprost odnoszą się do oceny jej legalności. Przypomnieć należy, iż według art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie związanie granicami skargi nie oznacza, iż sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty sprawy, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Przeciwnie, sąd zawsze jest związany granicami skargi w tym znaczeniu, że nie może swoimi ocenami wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej , która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów ( Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2004 str.197 ).Również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96 ( ONSA 1997 nr 3, poz.104) akcentował związanie sądu granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność , kwestionowana przez uprawniony podmiot.

15 Skoro zatem organy nadzoru przyjęły , w okolicznościach sprawy , zasadność zastosowania trybu określonego w art.51 ust.1 pkt.2 ustawy prawo budowlane, nie można skutecznie domagać się weryfikacji tego stanowiska w skardze dotyczącej decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku przedłożenia orzeczeń technicznych dotyczących wykonanych robót budowlanych. Uwaga ta obejmuje również kwestię ochrony konserwatorskiej , jaką objęty jest budynek skarżącego.

16 Za bezpodstawny uznać należy także zarzut naruszenia art.5 ust.1 pkt.7 prawa budowlanego. Działania określone w art.51 tej ustawy mają na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem administracyjnym, a nie cywilnym. W sprawie nie jest kwestionowane, ze na mocy aktu notarialnego sporządzonego w dniu 16 czerwca 2000 r. I. S. ,J. S., A. .S., A. S. i W. S. jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości oznaczonej nr 2/9 i współwłaściciele, stanowiących odrębną nieruchomość, budynków i budowli, ustanowili na rzecz każdorazowych właścicieli i posiadaczy działki nr 1/2 nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przechodu i przejazdu przez działkę nr 2/9 pasem o długości 21 m i szerokości 1,2 -1,3m . Jeśli korzystanie ze służebności zostaje zakłócone, uprawnionemu z tego tytułu przysługują środki ochrony określone w przepisach o ochronie własności ( art.251 kc ) i realizowane przed sądem powszechnym, a nie na drodze postępowania administracyjnego.

17 Nie można odmówić skardze zasadności w pozostałym zakresie.

18 Zasadniczym celem nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych o jakich mowa w art.51 ust.1 pkt.2 prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ich wykonanie powinno być zatem rzetelne i wyczerpujące. Warunku tego nie spełnia znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie techniczne dotyczące utwardzenia terenu działki 2/9. Lakoniczne i ogólnikowe , sprowadza się w istocie do stwierdzenia zgodności wykonanej samowolnie nawierzchni placu z przepisami techniczno –budowlanymi bez wskazywania konkretnych zapisów , które miałyby o tym przesądzać. W ogóle nie odniesiono się do zgłaszanego przez skarżącego problemu odprowadzania wód opadowych otwartą rurą , który jest jego zdaniem wadliwy, ograniczając się do stwierdzenia, że spadki nawierzchni ukształtowano w kierunku do istniejących wpustów kanalizacyjnych, zapewniając właściwe ich odprowadzenie. Nie wiadomo w tej sytuacji, czy całość wód opadowych odprowadzana jest do sieci kanalizacyjnej, czy tez częściowo także na nieruchomość sąsiednią, a jeśli tak, to w jaki sposób.. Należy podkreślić, iż orzeczenie techniczne podlega ocenie na równi z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie , zgodnie z zasadami logiki, wiedzy powszechnej i poziomu wiedzy osób taką opinię sporządzających. Zaniechanie tego obowiązku i bezkrytyczne przyjmowanie przedstawionego orzeczenia musi zostać uznane za naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy ( art.7 kpa ).

19 Wobec powyższego na podstawie art.145 §1 pkt.1lit.c) oraz art.135 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić.

20 O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152, a o kosztach w oparciu o art.200 powołanej ustawy.