Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., II SA/Lu 264/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., II SA/Lu 264/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 maja 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2007 r. nr [...], wymierzające karę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku inwentarskiego usytuowanego na działce nr ewid. 2878 w G. P., gmina G. - utrzymał to postanowienie w mocy.

3 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wymierzył Z. M. karę 5000 zł na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, za przystąpienie do użytkowania rozbudowanej części budynku inwentarskiego usytuowanego na działce nr ewid. 2878 w G. P., bez wymaganego prawem zawiadomienia o zakończeniu budowy.

4 Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu.

5 Z protokołu kontroli nr 1/07 z dnia 12 stycznia 2007 r. wynika, że roboty budowlane zostały w obiekcie zakończone i przystąpiono do jego użytkowania bez wymaganego prawem zawiadomienia o zakończeniu budowy. Obiekt jest użytkowany jako chlewnia, w której znajdują się 4 zagrody z 80 sztukami warchlaków. Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do ustalenia wysokości kary ma zastosowanie przepis art. 59f ust. 1 ustawy, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu zwiększeniu. Kara stanowi iloczyn dziesięciokrotnej stawki opłaty (s= 500 zł), współczynnika obiektu (k) i współczynnika kategorii obiektu (w). Wysokość kary w przedmiotowej sprawie wynosi zatem: 10 x 500 zł x 1 x 1 = 5000 zł.

6 Ustalenie tejże kary jest obowiązkiem organów nadzoru budowlanego i podnoszone przez Z. M. argumenty o przystąpieniu do użytkowania obiektu przed wstrzymaniem mu robót budowlanych i przed stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary.

7 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. M., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

8 Zarzucił, że postanowienie to zapadło z naruszeniem art. 9 k.p.a., bowiem nie został należycie poinformowany w decyzji o pozwoleniu na budowę o obowiązkach i skutkach wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, co z uwagi na jego młody wiek, niedoświadczenie i nieznajomość prawa naraziło go na znaczną szkodę.

9 Ponadto organy orzekające nie wyjaśniły należycie wszystkich okoliczności sprawy, przez co naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów, co skutkowało dowolnością ustaleń. Nie wzięły one w szczególności pod uwagę, że umieszczenie w obiekcie 80 sztuk warchlaków nie miało charakteru przystąpienia do trwałego użytkowania, tylko wynikało z sytuacji przymusowej, to jest dostarczenia wcześniej zakontraktowanych warchlaków. Wykonanie zaskarżonego postanowienia grozi niepowetowaną stratą, a i tak skarżący jest w ciężkiej sytuacji materialnej.

10 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

13 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach skargi, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę z urzędu również takie naruszenia prawa, które nie zostały objęte skargą.

14 Skarga jest zasadna z przyczyn innych niż w niej podniesione.

15 Organy administracji obu instancji uznały, że wobec stwierdzenia, iż skarżący przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), należało wymierzyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w myśl art. 57 ust. 7 tejże ustawy.

16 Rozważenia zatem wymaga, czy wymierzenie kary pieniężnej nastąpiło zgodnie ze wskazanymi przepisami prawa.

17 Z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane wynika, że karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierza się w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane.

18 Naruszenie tych przepisów warunkuje więc wymierzenie kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

19 Przedmiotowy budynek inwentarski realizowany był na podstawie decyzji Starosty z dnia 20 lipca 2006 r., nr [...].

20 Z przepisu art. 54 Prawa budowlanego wynika obowiązek zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy celem uzyskania dorozumianej zgody tego organu na przystąpienie do użytkowania obiektu, jeżeli organ ten nie wniesie sprzeciwu w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Brak takiego zawiadomienia oznacza naruszenie art. 54 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji wymierzenie kary w myśl art. 57 ust. 7 powołanej ustawy.

21 Nie oznacza to jednak, że w rozpatrywanej sprawie przepisy te zostały należycie zastosowane, mimo, że skarżący przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Należy bowiem mieć na względzie, że prawomocną decyzją Wojewody z dnia 8 stycznia 2007 r., nr [...], została stwierdzona nieważność decyzji Starosty z dnia 20 lipca 2006 r., udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku inwentarskiego. Utrata ważności tej decyzji nastąpiła ze skutkiem ex tunc, a więc od daty jej wydania, to jest od dnia 20 lipca 2006 r.

22 Skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to skarżący nie miał, określonego w art. 54 ustawy Prawo budowlane, obowiązku zawiadamiania właściwego organu o zakończeniu budowy.

23 Zarówno zaskarżone postanowienie, jaki i utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały już po stwierdzeniu przez Wojewodę nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została doręczona Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, a skarżący od tej decyzji nie wniósł odwołania.

24 W powyższych okolicznościach nie zaistniały zatem przesłanki do wymierzenia skarżącemu na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane kary z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Sprawdzenie przez organ, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę jest możliwe tylko wówczas, jeżeli w obrocie prawnym istnieje pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2002 r., IV SA 917/02, niepubl. oraz z dnia 6 kwietnia 2006 r., II OSK 1441/05, niepubl.).

25 W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy wydane zostały z naruszeniem art. 54 i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy przez to, że wymierzono karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, mimo braku ku temu podstaw.

26 Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

27 Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w myśl art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

28 Ze względu na rodzaj stwierdzonych uchybień i ich skutki zbędne było odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego.

29 Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni, stosownie do art. 153 p.p.s.a., powyższe uwagi, wskazania i wnioski, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Nadto rzeczą organu administracji będzie rozważenie, czy i jakie środki prawne, określone Prawem budowlanym, podjąć celem końcowego załatwienia sprawy dotyczącej przedmiotowego obiektu budowlanego.

30 Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.