Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2005 r., II SA/Lu 236/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2005 r., II SA/Lu 236/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi F.D. na postanowienie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oraz odmówił przyznania F.D. uprawnień kombatanckich.

3 W świetle uzasadnienia decyzji, F.D. nie może się ubiegać o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w Z.. W ocenie organu, pobyt ciężarnej matki wnioskodawcy w takim obozie nie stanowił represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zatem brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich z tego tytułu.

4 Organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie zaskarżenia decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

5 Powyższą decyzję doręczono F.D. w dniu 18 listopada 2003 r.

6 Pismem datowanym 18 listopada 2003 r. F.D. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie pismem z dnia 4 lutego 2004 r. wystąpił do organu z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego nie otrzymał informacji na temat sposobu załatwienia jego wniosku.

7 Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 i 234 § 1 kpa, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności stronie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 15 kpa). Jednakże wyczerpanie możliwości dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej powoduje niedopuszczalność odwołania, którą organ odwoławczy stwierdza na podstawie art. 134 kpa.

8 Organ zwrócił także uwagę, że strona złożyła odwołanie od decyzji zamiast wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

9 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, F.D. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi, że to postanowienie zamyka mu drogę do dochodzenia należnych mu roszczeń w postępowaniu administracyjnym. Zwrócił jednocześnie uwagę, że postanowienie "chroni" decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ dokonał zawężającej interpretacji pojęcia osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

10 Skarżący zarzucił, że jego pismo powinno być przez organ potraktowane stosownie do art. 222 kpa – jako skarga i przesłane do Sądu, gdyż taki tryb postępowania przewiduje art. 65 kpa.

11 W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia.

12 Odnosząc się do zarzutów skarżącego, twierdzącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18 listopada 2003 r. jako złożony w ustawowym terminie do wniesienia skargi, powinien być przesłany do Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, iż zgodnie z art. 222 kpa – o tym czy pismo jest skargą lub wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna. Przepis art. 222 kpa należy rozpatrywać łącznie z art. 233-235 i art. 240 kpa. Dlatego pismo wpływające do organu jest oceniane biorąc pod uwagę głównie sprawę, której dotyczy.

13 Ze względu na treść pisma zostało ono prawidłowo zakwalifikowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

16 Z akt sprawy wynikało, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dwukrotnie rozpatrywał sprawę przyznania F.D. uprawnień kombatanckich.

17 Rozpatrując sprawę po raz pierwszy, organ uznał, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, co skutkowało wydaniem w dniu [...] października 2002 r. decyzji Nr [...] o umorzeniu postępowania. Sprawa była rozpoznawana po raz drugi, z uwagi na złożone przez skarżącego pismo z dnia 8 listopada 2002 r. zawierające "prośbę o wznowienie postępowania".

18 Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem organu z dnia [...] grudnia 2002 r.

19 W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 658) stwierdzającym niezgodność art. 22 ust. 3 cyt. ustawy z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił wcześniejszą decyzję umarzającą postępowanie oraz odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich.

20 Stosownie do art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takim przypadku do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

21 W myśl art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

22 Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został utworzony jako centralny organ administracji państwowej.

23 Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kieruje Kierownik tego Urzędu (art. 7 ust. 3 cyt. ustawy).

24 W myśl art. 5 § 2 pkt 4 kpa, ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach – rozumie się przez to kierowników centralnych urzędów administracji rządowej, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.

25 Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 kpa).

26 W świetle przedstawionych wyżej uregulowań, decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2002 r. była decyzją, od której stosownie do art. 127 § 3 kpa, nie służyło stronie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek taki został zawarty w piśmie F.D. z dnia 8 listopada 2002 r. Zatem decyzja organu z dnia 31 października 2003 r. była decyzją ostateczną.

27 Skarżący został pouczony o prawie wniesienia skargi na powyższą decyzję. Skargi do Sądu jednak nie wniósł. Złożył natomiast już drugi z kolei wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ.

28 W sytuacji, kiedy skarżący wyczerpał już przysługujące mu w trakcie postępowania administracyjnego środki zaskarżenia niekorzystnej dla niego decyzji, rozstrzygnięcie – w postaci postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania – było, zdaniem Sądu, rozstrzygnięciem prawidłowym.

29 Stosownie do art. 134 kpa, normującego postępowanie wstępne przed organem odwoławczym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a wydane w tej sprawie postanowienie jest ostateczne.

30 W ocenie Sądu, sugestie skarżącego twierdzącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być zakwalifikowany jako skarga i przekazany przez organ do Sądu (z uwagi na zachowany termin do wniesienia skargi) – nie były zasadne.

31 Należy wyjaśnić, iż powoływany przez skarżącego przepis art. 65 § 1 kpa, reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, niezwłocznie przekazuje to podanie do organu właściwego. Przepis ten stanowi o przekazaniu podania do "właściwego organu", a nie do Sądu. Zdaniem składu orzekającego, organ prawidłowo zakwalifikował pismo strony z dnia 18 listopada 2003 r. jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Omawiane pismo skarżącego zawierało bowiem wyraźny wniosek w tej kwestii.

32 Z tego powodu zarzut nie przekazania wniosku do Sądu nie mógł być uznany za słuszny.

33 Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).