Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2005 r., II SA/Lu 142/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2005 r., II SA/Lu 142/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca ), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. L. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] orzekającej o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

3 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją organu I instancji z dnia [...] przyznany został W. L. zasiłek rodzinny na dzieci M. i P. L. na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem (córką P.) w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od 1 maja do 10 maja 2004 r.

4 Pismem z dnia 18 sierpnia 2004 r. poinformowano W. L., iż pomyłkowo wypłacono jej dodatek do zasiłku rodzinnego za okres od 11 maja 2004 r. do 31 lipca 2004 r.

5 W. L. zwróciła się do GOPS o umorzenie jej nienależnie wypłaconych świadczeń rodzinnych ale wniosku tego organ nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] zobowiązał W. L. do zwrotu kwoty 1066,70 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż ze względu na nielegalnie pobrane świadczenia wstrzymano wypłatę dwóch zasiłków rodzinnych oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka D. L., które będą potrącane do czasu pokrycia nadpłaconych zasiłków. Odwołująca się pobrała świadczenie nienależne w sytuacji, gdy prawidłowo przyznano jej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem do dnia 10 maja 2004 r., ale omyłkowo wypłacono ten dodatek za okres do 31 lipca 2004 r.

6 Pismo organu z dnia 18 sierpnia 2004 r. pouczające W. L. o braku prawa do pobierania świadczenia w okresie po 10 maja 2004 r. wypełniło dyspozycję przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

7 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

8 Podniosła w skardze, że ubiegając się o przyznanie świadczeń rodzinnych nie wprowadziła nikogo w błąd. Decyzja z dnia [...] nie została jej doręczona, a o tym, że wypłacono jej zawyżone świadczenie dowiedziała się dopiero z pisma z 18 sierpnia 2004 r. Mimo, że w odwołaniu wyjaśniała, iż żadna inna decyzja poza decyzją z [...] nie została jej doręczona a zatem nie znała czasokresu i wysokości przyznanych jej świadczeń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło tej okoliczności pod uwagę. Pobrane świadczenia zużyła na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i nie jest w stanie zwrócić żądanej kwoty.

9 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że przy rozstrzyganiu sprawy Sąd ma prawo i obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

12 W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tzn. bez podstawy prawnej.

13 Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2, art. 3 ust. 11) uprawniając go do pisemnego upoważnienia innych wskazanych w ustawie osób do wydania decyzji (art. 20 ust. 3).

14 Nie ulega wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie, to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia lecz inny organ wskazany w ustawie (art. 127 § 2 kpa).

15 Organem tym jest sąd rejonowy, co wynika z art. 4778 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 34 ust. 2 lit. a powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

16 Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało bez podstawy prawnej odwołanie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji - zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny, podzielając pogląd wyrażony w wyroku sygn. akt IV SA 217/94 z dnia 12 maja 1995 r. (ONSA 2/96 poz. 91) obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.