Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2018 r., II SA/Lu 1118/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2018 r., II SA/Lu 1118/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi L. S. i S. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej zwanej k.p.a.), Prezydent Miasta L. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie [...] J. Z. pozwolenia na budowę budynku zamieszkania zbiorowego (domu studenckiego) z garażem podziemnym, zjazdem, murem oporowym i wewnętrznymi instalacjami, połączonego z istniejącym budynkiem usługowym przez projektowany łącznik oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej i deszczowej, zabezpieczenie istniejącego kolektora sanitarnego oraz rozwiązanie kolizji uzbrojenia wodociągowego i kanalizacji sanitarnej na działce nr [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w L..

3 Decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania L. i S. S., Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

4 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w tej sprawie została wydana decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] J. Z. pozwolenia na realizację wskazanej na wstępie inwestycji. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] Następnie skargę L. i S. S. na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 170/14. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1629/15. W tym samym wyroku NSA uchylił również decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę.

5 Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę organ pierwszej instancji ustalił, że budynek objęty tym wnioskiem został już zrealizowany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] organ nadzoru budowlanego udzielił pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z tym organ uznał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu.

6 Organ drugiej instancji podkreślił, że skoro w dacie ponownego rozpatrywania przez organ pierwszej instancji wniosku [...] J. Z. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, budynek, którego dotyczy ten wniosek, był już objęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, to nie było podstaw do merytorycznej oceny wniosku o pozwolenie na budowę.

7 W odniesieniu do zarzutu, że organ pierwszej instancji nie rozważył rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1529 ze zm.), wojewoda zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 83 ust. 1 tej ustawy, zadania i kompetencje w zakresie objętym tymi przepisami należą do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, nie zaś do organu administracji architektoniczno-budowlanej.

8 W skardze na powyższą decyzję L. i S. S. zarzucili:

9 1) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. przez błędną interpretację pojęcia "bezprzedmiotowości" w sytuacji, gdy w stanie faktycznym istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. wydania odpowiednich decyzji mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w konsekwencji usankcjonowanie wadliwych decyzji administracyjnych i wyroku WSA w Lublinie, uchylonych wyrokiem NSA;

10 2) naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że skoro "zadania i kompetencje" w zakresie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego należą do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, to postępowanie w niniejszej sprawie należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

11 W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

12 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

14 Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

15 W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest umorzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji - budynku zamieszkania zbiorowego (domu studenckiego) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w L..

16 Sprawa ta była rozpatrywana ponownie przez organ pierwszej instancji na skutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2017 r. zarówno wyroku sądu pierwszej instancji, jak i decyzji organów obu instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wyżej wskazanej inwestycji.

17 W powołanym wyroku NSA nakazał organowi pierwszej instancji rozważyć kwestię ochrony interesu skarżących w kontekście zgłaszanych przez nich planów inwestycyjnych, wymagających zbadania wzajemnego usytuowania budynków na przedmiotowych nieruchomościach; w szczególności wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla oceny legalności tego zamierzenia budowlanego, zwłaszcza w zakresie zarzutów zgłaszanych przez właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a więc podmioty, które z mocy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego korzystają ze statusu strony postępowania.

18 NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że powyższą ocenę prawną organ pierwszej instancji ma obowiązek uwzględnić na zasadzie art. 153 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.).

19 Reguła ta nie obowiązuje jednak w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku przez sąd nastąpią istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy (por. zamiast wielu: wyrok NSA z 29 lipca 1999 r. IV SA 1177/97, Lex nr 47301, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 477).

20 Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

21 W toku postępowania w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę ujawniła się nowa, istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie fakt istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] października 2015 r. o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę.

22 Istnienie w obrocie prawnym tej decyzji czyniło niedopuszczalnym rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę, wskutek czego zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny.

23 Organy obu instancji zasadnie uznały, że skoro realizacja przedmiotowego obiektu została już zakończona, to merytoryczne rozstrzyganie w zakresie wniosku o pozwolenie na jej realizację jest niedopuszczalne. Niemożliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, który zrealizowany został w całości na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek jej uchylenia i to bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Nie jest bowiem celem decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. Ponadto, niedopuszczalne jest rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy dla objętej nim inwestycji zostało wydane pozwolenie na użytkowanie. Ewentualna odmowa udzielenia pozwolenia na budowę skutkowałaby bowiem powstaniem niedopuszczalnej z punktu widzenia państwa prawnego sprzeczności polegającej na funkcjonowaniu w obrocie dwóch wykluczających się wzajemnie decyzji: odmowy udzielenia zgody na realizację inwestycji oraz pozwolenia na jej użytkowanie.

24 Umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę było zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowe.

25 Odnosząc się do zarzutu nieprzekazania organowi nadzoru budowlanego zawartego w odwołaniu wniosku o zbadanie legalności obiektu budowlanego w świetle art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organ odwoławczy powinien był, na zasadzie art. 65 § 1 k.p.a., przekazać sprawę organowi nadzoru budowlanego jako organowi właściwemu.

26 W kontekście okoliczności rozpoznawanej sprawy uchybienie to nie ma jednak żadnego wpływu na jej wynik.

27 Nie ma żadnych przeszkód prawnych, by sprawę zbadania legalności przedmiotowego budynku przekazać organowi nadzoru budowlanego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Nie ma również wątpliwości co do tego, że w stosunku do inwestora, który rozpoczął inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jedynym trybem umożliwiającym doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, jest tzw. postępowanie naprawcze uregulowane w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Powyższego stanowiska sąd nie kwestionuje.

28 Trzeba mieć jednak na uwadze, że inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy została objęta ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, co stanowi przeszkodę dla uruchomienia trybu naprawczego. Jego wdrożenie jest możliwie dopiero po uprzednim wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w jednym z kodeksowych trybów nadzwyczajnych.

29 Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy roboty budowlane zostały zrealizowane, a następnie uzyskano pozwolenie na użytkowanie, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest bowiem swoistym potwierdzeniem legalności realizacji obiektu budowlanego (tak m. in. wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 2370/11, Lex nr 1337347, z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 1958/11, LEX nr 1358478, z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, LEX nr 992654, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r., II SA/Gl 1430/12, LEX nr 1320781).

30 Zatem, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jedynym rozstrzygnięciem, które mógłby wydać organ nadzoru budowlanego, byłoby umorzenie postępowania w sprawie.

31 Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.