Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2024 r., II SO/Łd 4/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2024 r., II SO/Łd 4/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w Parcicach grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w Parcicach grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach na rzecz wnioskodawcy F. S. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał

Uzasadnienie

2 F. S., działając w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", pismem z 1 lipca 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w Parcicach za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Do wniosku dołączono dokumenty na potwierdzenie stawianych tez.

3 W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że 24 lutego 2024 r. skierował do Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach wniosek o udostępnienie statutu szkoły oraz protokołu z zebrania rady pedagogicznej. Wniosek ten wysłano na adres poczty elektronicznej organu wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej: [...]. Następnie F. S. 10 kwietnia 2024 r. złożył za pośrednictwem ePUAP skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jak wynika z przedstawionego urzędowego poświadczenia przedłożenia skarga została doręczona do organu 10 kwietnia 2024 r. F. S. wskazał, że do dnia złożenia niniejszego wniosku nie została ona jednak przekazana do Sądu.

4 Odpis wniosku F. S. wraz z załącznikami doręczono organowi za pośrednictwem ePUAP 11 lipca 2024 r. jednocześnie wzywając do zajęcia stanowiska w terminie 7 dni.

5 W dniu 31 lipca 2024 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach, w którym organ wskazuje, iż niedochowanie ustawowego terminu przekazania wniesionej skargi wynikało z wadliwej interpretacji wniesionego przez stronę skarżącą w dniu 10 kwietnia 2024 r. pisma. Organ założył, iż pismo to stanowi jedynie pismo informacyjne o wniesieniu skargi do sądu, a sama skarga została wniesiona przez skarżącego bezpośrednio do sądu. Stąd też pozostając w nieświadomości procedur postępowania w takich sprawach, nie podejmowano żadnych działań, oczekując na korespondencję z sądu. Odnośnie wskazywanego w skardze wniosku o udzieleni informacji publicznej z dnia 24 lutego 2024 r. Dyrektor wskazała, iż wniosek ten został przeoczony, prawdopodobnie z uwagi na jego umieszczenie przez dostawcę poczty elektronicznej w folderze SPAM. Natomiast, co do niezachowania 7 dniowego terminu do zajęcia stanowiska w przedmiocie przedmiotowego wniosku o wymierzenie grzywny organowi, Dyrektor wskazywała, na swoją nieobecność spowodowaną urlopem wypoczynkowym. Oświadczyła również, że skarga z dnia 10 kwietnia 2024 r. została przekazana do sądu w dniu 31 lipca 2024 r.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

7 Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny.

8 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.).

9 W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).

10 Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").

11 Godzi się jednocześnie zauważyć, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

12 Rozważając okoliczności niniejszej sprawy sąd uznał, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny.

13 Z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów bezspornie wynika, że 24 lutego 2024 r. skierował do Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach wniosek o udostępnienie statutu szkoły oraz protokołu z zebrania rady pedagogicznej. Następnie F. S. 10 kwietnia 2024 r. złożył za pośrednictwem ePUAP skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w Parcicach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnioskodawca wskazał, że do dnia złożenia niniejszego wniosku nie została ona jednak przekazana do Sądu, która to okoliczność jest również Sądowi znana z urzędu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że 15-dniowy termin na przekazanie omawianej skargi wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę bezskutecznie upłynął 25 kwietnia 2024 r. (czwartek).

14 Bez wpływu na zasadność zgłoszonego wniosku pozostają zdaniem Sądu wyjaśnienia organu zawarte w przesłanym do sądu w dniu 31 lipca 2024 r. piśmie procesowym. W tym zakresie wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Fakt, iż wniosek w postaci elektronicznej został w poczcie elektronicznej organu zakwalifikowany jako SPAM, nie zdejmuje odpowiedzialności z tego organu w zakresie jego odebrania i odczytania. Rzeczą powszechnie znaną jest bowiem fakt, że niektóre emaile są w skrzynkach pocztowych kwalifikowane przez system jako SPAM. Zatem pracownik obsługujący ten system winien przeglądać całość otrzymywanej przez organ poczty elektronicznej, również tej zakwalifikowanej jako SPAM (por. postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15; z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15; z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14; wyrok WSA w Łodzi z 28 kwietnia 2020 r., II SAB/Łd 3/20; wyrok WSA w Białymstoku z 16 września 2021 r., II SAB/Bk 84/21; wyrok WSA w Szczecinie z 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 118/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

15 Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do jej wymierzenia. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy.

16 Warto ponadto wyjaśnić, że grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość.

17 Miarkując wysokość grzywny wymierzonej organowi w niniejszej sprawie, sąd miał na uwadze, że ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Kwota ta zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 7155,48 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. - M.P.2024, poz.110).

18 W konsekwencji Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ustawowego i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość.

19 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zasądzonych w pkt 2 postanowienia kosztach sądowych Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 art. 64 § 3 p.p.s.a.

20 P.K.