Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2015 r., II SO/Łd 15/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2015 r., II SO/Łd 15/14

Sentencja

1 Dnia 17 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant referent stażysta Izabela Bielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 roku sprawy z wniosku P. K. o wymierzenie Wójtowi Gminy D. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek. LS

Uzasadnienie

2 P. K. złożył do sądu administracyjnego wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy D. za nieprzekazanie do sądu jego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

3 Skarżący wyjaśnił, że w dnia 23 sierpnia 2014r. wniósł (listem poleconym), za pośrednictwem Wójta Gminy D., skargę na bezczynność tegoż organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jednakże do dnia 12 listopada 2014r. nie odnotowano w urządzeniach ewidencyjnych sądu skargi P. K. w przedmiocie bezczynności Wójta Gminy D..

4 Zdaniem skarżącego nieprzekazanie ww. skargi jest skutkiem celowego działania i kontynuacją bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Praktyka ignorowania obowiązku przekazywania skarg w terminie nakazanym ustawą o dostępie do informacji publicznej świadczy o lekceważącym stosunku organu do sądu oraz do skarżącego i wynika ze złej woli funkcjonariuszy publicznych.

5 Skarżący podkreślił, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione - organ nie przekazał skargi w ustawowym terminie, a skarżący złożył stosowny wniosek.

6 Ponadto przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny, albowiem w każdej sytuacji organ powinien wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przyczyny nieprzekazania skargi mogą mieć jedynie wpływ na wymiar grzywny.

7 Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podkreślił, że wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną, zapobiegając naruszeniom prawa w przyszłości. Nieterminowe wypełnianie obowiązków przez organ nie tylko uniemożliwia sprawne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej, ale może również powodować brak wiary w efektywność sądowej kontroli administracji i spadek zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

8 W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy D. wskazał, że w dniu 31 lipca 2014 roku na skrzynkę pocztową Urzędu Gminy D. (adres: [...]) wpłynął e-mail z adresu [...].pl. W załączeniu do wiadomości znajdował się plik zawierający wniosek P. K. o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie organ administracji wyjaśnił, że brak udzielenia odpowiedzi na wniosek bądź wydania decyzji w zakresie odmowy udzielenia informacji P. K. wynikał ze zmian organizacyjnych w organach Gminy D.. W listopadzie 2013r wygasł bowiem mandat wójta i od tego czasu pełnił funkcję Wójta Gminy D. P. J. - wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej. Po wyborach w 2014r. oraz złożeniu ślubowania w dniu 1 grudnia 2014r. nowo wybrany wójt, podjął organizowanie kadry pracowniczej i załatwianie spraw, które w jakimś zakresie były niedopatrzone przez jego poprzednika. Po doręczeniu w dniu 15 stycznia 2015r. do Gminy D. zawiadomienia o rozprawie w niniejszej sprawie udzielono P. K. żądanych przez niego informacji i przesłano do sądu skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Wójta Gminy D..

9 W tej sytuacji, w ocenie organu, skoro skarżący uzyskał żądane informacje, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi jest bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu. Fakt udzielenia informacji i względy, które leżały u podstaw opóźnienia się z przesłaniem skargi i udzieleniem odpowiedzi skarżącemu, winny wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sądu i spowodować oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 §1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Natomiast w niniejszej sprawie termin przekazania sądowi skargi reguluje przepis szczególny, bowiem skarga P. K. dotyczyła informacji publicznej. Zatem termin ten wynosi piętnaście dni i liczy się go od dnia otrzymania skargi przez organ, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz.782 ze zm.).

12 Zgodnie natomiast z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

13 W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że P. K. w dniu 23 sierpnia 2014r. nadał w placówce pocztowej operatora publicznego skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z dnia 31 lipca 2014r. Skarga wspomniana wpłynęła do organu w dniu 27 sierpnia 2014r.

14 Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny nie została przekazana sądowi. Wpłynęła bowiem dopiero w dniu 26 stycznia 2015r.

15 Zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny potwierdza wprawdzie, że organ nie dochował terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże Sąd uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy D. należy oddalić.

16 Podkreślić bowiem należy, że wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy. (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2012r., sygn. akt II OZ 907/12 oraz z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1013/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podzielając w pełni przedstawione stanowisko judykatury, odnieść je należy również do grzywny wskutek uchybienia terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

17 Niewątpliwie też Sąd orzekając o wymierzeniu grzywny, o której mowa w art. 55 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi mieć na względzie cel jej nałożenia.

18 Trzeba bowiem dodać, że ratio legis normy z art. 55 jest dyscyplinowanie organów administracji, a wiec przede wszystkim realizacja funkcji prewencyjnej. Rolą grzywny jest również ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania, a więc realizacja funkcji represyjnej (por. R. Hauser. M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 302 i podane tam orzecznictwo).

19 W rozpoznawanej sprawie Sąd, rozpatrując wniosek P. K. o wymierzenie grzywny uwzględnił okoliczność, że Wójt Gminy D. ostatecznie po otrzymaniu odpisu wniosku przekazał skargę sądowi, stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. Faktem jest, że uczynił to z uchybieniem ustawowemu terminowi, blisko 5 miesięcy po jej wpływie do organu, wskazując na problemy organizacyjne związane z wygaśnięciem mandatu Wójta. Okoliczność wspomniana, nie usprawiedliwia wprawdzie opóźnienia w przekazaniu dokumentów (w tym skargi i odpowiedzi na nią), jednakże, zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jej charakter, w szczególności zaś posiadana z urzędu wiedza o stosowanej przez wnioskodawcę na terenie całego kraju praktyce występowania do rozmaitych organów z licznymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznych dotyczących obsługi prawnej, następnie zaś skargami na bezczynność w przypadku nieznacznego nawet uchybienia terminu do jej udostępnienia, pozwala w niniejszej sprawie uznać, że brak jest podstaw do uwzględniania wniosku P. K.. Skarga wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy zostały przez organ ostatecznie przekazane sądowi. Nałożenie grzywny w sprawie niniejszej nie miałoby znaczenia dla utrzymania autorytetu sądu i postrzegania przez organ jego obowiązków, związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Nadto nie można także uznać, aby takie opóźnienie mogło spowodować negatywne konsekwencje dla skarżącego, a przynajmniej o konsekwencjach takich skarżący nie wspomniał. Zawarta w skardze konstatacja o "celowym działaniu" organu i "złej woli funkcjonariuszy", nie została poparta żadną argumentacją.

20 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że mimo uchybienia dyspozycji art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nałożenie na Wójta Gminy D. grzywny jest niecelowe i na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

21 LS