Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2005 r., II SA/Łd 840/03

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2005 r., II SA/Łd 840/03

Sentencja

1 Dnia 22 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 roku sprawy ze skargi A. D., A. D., B. D., J. D., M. D., D. M., K. M., Z. M., M. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania postanawia: - umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...], [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu podania o wznowienie postępowania T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M., Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną tegoż organu z dnia [...], Nr [...] na mocy, której ustalone zostały warunki, zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie składowiska odpadów komunalnych w Ł. przy ul. A 190-192/ B.

3 W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 28 października 2002r. T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. złożyli podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją, które uzasadnili tym, iż są właścicielami nieruchomości położonych w odległości 120 – 300 m od planowanego wysypiska zagrażającego zdrowiu i życiu wnioskodawców oraz mieszkańców N.. Jako podstawę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta Ł. podniósł również, iż wnioskodawcy podali, że o decyzji Nr [...] dowiedzieli się około 21 października 2002r. od Stowarzyszenia B, jednakże w ocenie organu I instancji powyższa data nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Prezydent Miasta Ł. podał także, iż nie dał wiary co do zachowania przez wnioskodawców terminu jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania wskazanego w art. 148 k.p.a. Ponadto, w ocenie organu I instancji, wnoszący podanie nie wykazali, że przedmiotowa decyzja naruszyła ich interes prawny, gdyż w uzasadnieniu podania wskazali jedynie ogólnie na zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców N. na skutek wydania decyzji, a tym samym nie został spełniony wymóg określony w art. 147 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konkluzji Prezydent Miasta Ł. stwierdził, iż wobec nie spełnienia wymogów formalnych, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne.

4 Od powyższej decyzji T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o jej zmianę poprzez wznowienie postępowania w sprawie.

5 W uzasadnieniu odwołujący się zarzucili organowi I instancji nieprawidłową wykładnię art. 148 § 2 k.p.a. podnosząc, iż bieg terminu wskazanego w tym przepisie wyznaczony jest przez zdarzenie faktyczne – powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a przepisy k.p.a. nie przewidują w tym zakresie domniemań takiego zdarzenia wynikających, np. z doręczenia czy ogłoszenia decyzji, co jest w pełni zrozumiałe zważywszy na fakt, że podstawa do wznowienia wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy strony, która w postępowaniu nie brała udziału. Zdaniem odwołujących się, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji o jakiej mowa w art. 148 § 2 k.p.a. należy zatem do sfery zdarzeń faktycznych, których nie można dowieść w inny sposób niż przez oświadczenia osób w tych zdarzeniach uczestniczących. Jednocześnie T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. podnieśli, że w postępowaniu przed organem I instancji złożyli oświadczenie, iż o decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domagają, dowiedzieli się około 21 października 2002r., co oznacza przedział czasowy między 19 a 22 października. Nadto podniesiono, iż w przepisach postępowania administracyjnego brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania prawdziwości twierdzeń wnioskodawców oraz do obalenia przedstawionej przez nich wersji w oparciu o jakiekolwiek domniemanie terminu dowiedzenia się o decyzji, gdyż domniemań takich nie przewiduje procedura. Dlatego też, zdaniem odwołujących się, stawianie im wymogu uprawdopodobnienia wskazanej daty, a w konsekwencji odmowa wznowienia postępowania jest całkowicie bezpodstawna i sprzeczna z art. 148 § 2 k.p.a.

6 Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 147 i art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł.

7 W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż Stowarzyszenie B w dniu 16 maja 2002r. złożyło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony jednocześnie wnosząc o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...], a do pisma z dnia 14 czerwca 2002r. załączyło informacje dotyczące m.in. aktualnego składu Zarządu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powtarzające się nazwiska działaczy Stowarzyszenia oraz odwołujących się od decyzji organu I instancji odmawiającej wznowienia postępowania, wskazują na to, że właściwą datą uzyskania informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] jest co najmniej 16 maja 2002r., tj. dzień złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, co uzasadnia uznanie za prawidłowe ustalenia organu I instancji w tej kwestii. Natomiast brak przymiotu strony odwołujących się, w ocenie organu odwoławczego, jest oczywisty, co wynika wprost z ich twierdzeń, gdyż interes prawny, na który się powołują, sprowadza się do ewentualnych negatywnych skutków inwestycji mogących ujemnie wpłynąć na standard życia mieszkańców tej części miasta, a poza tym nie są oni właścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, gdyż ich działki są od niej oddzielone innymi gruntami. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest niewątpliwie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości na terenie, której ma być realizowana inwestycja i za taką mogą być uznani właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich. "Mogą być" nie oznacza jednak, że w każdej sytuacji, bez względu na indywidualny charakter sprawy i rodzaj planowanej inwestycji, przymiot ten im przysługuje. W każdym bowiem przypadku kryterium oceny dopuszczalności udziału właściciela sąsiedniej nieruchomości do udziału na prawach strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, może stanowić jedynie wykazanie przesłanek z art. 28 k.p.a. Skoro więc właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może występować w charakterze strony postępowania, w ocenie organu odwoławczego, trudno przyjąć że taki przymiot przysługuje innym właścicielom nieruchomości, oddzielonych od terenu przewidzianego pod inwestycję innymi gruntami, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, a realizacja przedmiotowej inwestycji, pozostaje bez wpływu na sytuację prawną odwołujących się.

8 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., D. M., K. M., Z. M., W. M. i M. M. złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że dowiedzenie się pełnomocnika osoby prawnej o decyzji jest tożsame z wiedzą o decyzji osób fizycznych tworzących tę osobę prawną oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139) przez przyjęcie, że właściciele nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z planowanym wysypiskiem śmieci, nie są stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji, także wtedy, gdy nieruchomości te znajdują w obszarze szkodliwego oddziaływania wysypiska.

9 W uzasadnieniu podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania uznało, że skarżący uchybili terminowi z art. 148 § 2 k.p.a. a także, że nie mają oni przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji, także wtedy, gdy nieruchomości te znajdują w obszarze szkodliwego oddziaływania wysypiska. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu niekonsekwencję polegającą na przyjęciu, iż w procedurze administracyjnej brak jest jakichkolwiek podstaw do obalenia twierdzeń skarżących odnośnie wskazanego przez nich terminu, w którym dowiedzieli się o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o jakiekolwiek domniemanie przy jednoczesnym uznaniu, że wiedza pełnomocnika Stowarzyszenia o tejże decyzji jest równoznaczna z wiedzą osób fizycznych, które wchodzą w skład organów Stowarzyszenia lub są jego działaczami. Zdaniem strony, działania, zaniechanie, czy wiedza pełnomocnika Stowarzyszenia jako osoby prawnej wywołują bezpośrednie skutki prawne w sferze tej osoby prawnej, a nie w sferze osób fizycznych, które tę osobę prawną tworzą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło natomiast całkowicie nieuprawnione i dowolne domniemanie, że pełnomocnik swoją wiedzą podzielił się przynajmniej z jedną osobą fizyczną wchodzącą w skład organu osoby prawnej, a ta przekazała tę wiedzę skarżącym. Strona podniosła ponadto, iż pomimo tego, że w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich, Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje jednak możliwości przyjęcia, iż art. 42 ust 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych nawet nieco dalej, co zależy oczywiście od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na inne nieruchomości. Z istoty decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że określa ona w sposób wiążący m. in. dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji, a więc także inwestycji uciążliwej, obniżającej wartość nieruchomości, nie mówiąc o szerszym oddziaływaniu na degradację nieruchomości i środowiska, co wynika nie tylko z art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, lecz między innymi z art. 35 ust. l pkt 1 lit b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126) nakazującego właściwemu organowi badanie zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe zdaniem strony, oznacza, iż decyzja o warunkach zabudowy niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na której inwestycja jest planowana, jak i nieruchomości, na którą inwestycja może oddziaływać, a w każdym razie może wykraczać w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie przeczy temu treść art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego, że decyzja o warunkach zabudowy "nie narusza prawa własności". W podaniu o wznowienie postępowania skarżący powołali się na to, że jako właściciele nieruchomości sąsiednich, będą bezpośrednio narażeni na szkodliwe oddziaływanie planowanej inwestycji, a w takiej sytuacji interes prawny skarżących wynika z prawa rzeczowego i pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem zapadłym w takiej sprawie, odnoszącym się do nieruchomości sąsiedniej w rozumieniu tegoż prawa rzeczowego (wyrok NSA z dnia 8 maja 2003r., sygn. akt II SA/Łd 1632 – 1633/00, niepublikowany).

10 Postanowieniem z dnia 3 września 2003r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 839/03 i 841/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi odrzucił skargę T. S. z uwagi na nie uiszczenie wpisu stałego od skargi wniesionej przez pełnomocnika będącego adwokatem.

11 W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w sprawie.

12 W toku postępowania przed sądem podniesiono, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji w Ł. przy ul. A 190-192/ B został złożony w dniu 18.11.2003r. tj. w okresie ważności tejże decyzji, jednakże wobec braków formalnych, po uprzednim wezwaniu do ich usunięcia, został pozostawiony przez organ I instancji bez rozpoznania ( pismo SKO z dnia 26.01.2005r. wraz z załącznikami k. 66-68 ).

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

15 Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 ( skarżący cofa skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania) stało się bezprzedmiotowe.

16 Przesłankę bezprzedmiotowości rozumieć należy jako brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. Nie zawsze zachodzi konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji lub postanowienia. Przyczyną bezprzedmiotowości takiej oceny może być również zdarzenie prawne następujące w toku postępowania. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

17 Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną tegoż organu z dnia [...], Nr [...] na mocy, której ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie składowiska odpadów komunalnych w Ł. przy ul. A 190-192/ B.

18 W toku postępowania przed sądem ujawniono okoliczność, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji został złożony w dniu [...] tj. w okresie ważności tejże decyzji, jednakże wobec braków formalnych, po uprzednim wezwaniu do ich usunięcia, został pozostawiony przez organ I instancji bez rozpoznania.

19 Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma szczególny charakter. Swój byt prawny wywodzi ona z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 39 i nast.). W piśmiennictwie prawniczym (por. B. Hauser, E. Mzyk, Z. Niewiadomski, M. Rzążewski - Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z komentarzem i przepisami wykonawczymi, WP, W-wa 1995, str. 105) określa się ją jako promesę uprawniającą do uzyskania pozwolenia na budowę, na określonych w niej warunkach. Takim warunkiem m.in. jest określenie okresu ważności decyzji ( art. 42 ust. 2 pkt 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Po spełnieniu się tegoż warunku a wiec z upływem okresu ważności decyzji, o ile nie zostanie złożony skutecznie wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, traci ona byt prawny. Stosownie do utrwalonego orzecznictwa nie można mówić o skutecznym złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli w chwili złożenia był on niekompletny, a braki mimo wezwania do ich uzupełnienia nie zostały usunięte, co skutkowało pozostawieniem przez organ wniosku bez rozpoznania ( wyrok NSA z dnia 29.08.2002r. II SA/Kr 2616/98 niepubl.)

20 Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestor w okresie ważności decyzji, co do której wznowienia postępowania domagają się skarżący, nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i decyzja z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i a tym samym dalsze postępowanie również co do wznowienia postępowania dotyczącego tejże decyzji, wyeliminowanej z obrotu prawnego stało się bezprzedmiotowe.

21 Tym samym za zbędne uznać należało rozważania co do argumentów podniesionych w skardze.

22 Z wyżej przytoczonych względów, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.