Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 442/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 442/12

Sentencja

1 Dnia 2 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), art. 3 pkt 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 6, art. 8, art. 11a, art. 14, art. 15a, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm., powoływana także jako ustawa), § 3a Uchwały Nr LXXII/1370/06 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 12 lipca 2006r. w sprawie podniesienia kwot niektórych dodatków do zasiłku rodzinnego (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2006r., nr 306, poz. 2368 ze zm.), a także Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. nr 129, poz. 1058), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą M. N. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jak również dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 w okresie od 1 listopada 2011r.

3 W toku postępowania ustalono, iż organ I instancji ustalił, iż w 2010 roku, tj. kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy 2011/2012, uzyskano dochód w rodzinie w wysokości 12164,76 zł, co w przeliczeniu dało 506,87 zł miesięcznie na osobę i przekroczyło ustawowy próg dochodowy o 2,87 zł.

4 Następnie organ I instancji stwierdził, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekroczył wysokości kryterium powiększonego o kwotę równą najniższemu zasiłkowi w rodzinie, tj. kwoty 572,00 zł, jednakże z uwagi na fakt, iż w poprzednim okresie zasiłkowym M. N. nie miała ustalonego prawa do świadczeń rodzinnych, wnioskowane świadczenie na okres zasiłkowy 2011/2012 nie przysługuje. Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy, określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego, zatem brak uprawnień do zasiłku rodzinnego powoduje brak prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego.

5 Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. N., która oświadczyła, iż razem z synem utrzymują się z jego renty rodzinnej, która stanowy ich jedyne źródło dochodu. W jej ocenie organ I instancji błędnie obliczył dochód w rodzinie uzyskany.

6 Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Kolegium, wymienioną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

7 W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji oraz stwierdził, iż ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczeń rodzinnych, zasady ich wypłaty oraz wysokość, wobec tego organ I instancji i organ odwoławczy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy orzec o przyznaniu stronie zasiłku rodzinnego, oraz dodatków jeśli to nie wynika z przepisów prawa. W ocenie Kolegium organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie wydał decyzję o odmowie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, która zdaniem organu odwoławczego była prawidłowa, odpowiednia do treści wszystkich dokumentów zebranych w aktach sprawy i unormowań prawnych dotyczących świadczeń rodzinnych.

8 Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wniosła M. N. podnosząc, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, w jaki sposób organ I instancji dokonał obliczenia dochodu w rodzinie.

9 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skargę należało uwzględnić, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesionych.

12 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

13 W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

14 Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem w ocenie Sądu organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

15 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 127 § 1 K.p.a. skuteczne wniesienie odwołania wszczyna postępowanie odwoławcze. Termin do wniesienia odwołania zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a. wynosi 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność tej czynności, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania jest zatem należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o czym stanowi art. 134 K.p.a., chyba że strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania na podstawie art. 58 K.p.a.

16 Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli organ II instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., bez jego wcześniejszego przywrócenia, dopuszcza się rażącego naruszenia określonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Z powołanego przepisu wynika bowiem, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, natomiast uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzja organu I instancji uzyskuje walor decyzji ostatecznej w momencie bezskutecznego upływu terminu do jej zaskarżenia. Dokonanie w związku z tym przez organ odwoławczy weryfikacji decyzji ostatecznej organu I instancji, korzystającej z ochrony trwałości, skutkuje rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z naruszeniem art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyroki: NSA z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt I OSK 755/12; NSA z dnia 15 lipca 2009r., sygn. akt II GSK 1116/08; WSA w Ł. z dnia 30 marca 2012r., sygn. akt II SA/Łd 136/12; WSA w Kielcach z dnia 29 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Ke 821/11; WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 760/11; WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 85/09; WSA w Kielcach z dnia 25 września 2008r., sygn. akt II SA/Ke 375/08 – wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

17 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 27 grudnia 2011r., co dokumentuje znajdująca się w aktach administracyjnych koperta, zawierająca stosowne oznaczenia dotyczące dat

18 i awizacji. Wobec tego termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 10 stycznia 2012r. Tym czasem skarżąca wniosła odwołanie w dniu 10 lutego 2012r., na co wskazuje nie tylko data sporządzenia odwołania, jak również data jego wpływu do organu I instancji. W treści odwołania skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego złożenia, zatem organ odwoławczy był zobligowany do zastosowania powołanego wyżej przepisu art. 134 K.p.a. Jednakże pomimo uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu I instancji organ odwoławczy merytorycznie rozpoznał odwołanie.

19 W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

20 B.C.

21 -----------------------

22 4