Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2012 r., II SA/Łd 1209/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2012 r., II SA/Łd 1209/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylenia się od obowiązku wykonania rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nakazującą K.L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,5 x 5 m, wybudowanego w miejscowości G., gm. P., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1051/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję organu II instancji.

3 Wobec niewywiązania się zobowiązanego z nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. skierował w dniu 25 listopada 2010 r. do K.L. upomnienie, przypominające o obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając w dniu [...] tytuł wykonawczy Nr [...] oraz wydał w tym samym dniu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku nałożonego decyzją o rozbiórce obiektu.

4 Postanowieniem z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił ww. postanowienie organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

5 Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ponownie nałożył na K.L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 29 842,50 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

6 Na ww. postanowienie K.L. wniósł zażalenie, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

7 Postanowieniem z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił postanowienie organu I instancji w całości, nakładając jednocześnie na K.L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 28 477,50 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...], wzywając zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni. Organ odwoławczy nałożył także na stronę obowiązek wniesienia opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w wysokości 68 zł i wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 7 dni, informując, że w przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

8 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji zawierało wszystkie elementy określone w art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w szczególności wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

9 Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie z art. 121 § 4 ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, a stosownie do art. 121 § 5 stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku objętego przymusem rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych.

10 Rozpatrując zażalenie organ zobowiązany jest do uwzględnienia zmian zaistniałych w toku postępowania zażaleniowego. W dacie wydawania postanowienia organu I instancji obowiązywał komunikat Prezesa GUS z dnia 25 lutego 2011 r., w sprawie ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2010 r., w którym cenę 1 m² określono na 3979 zł. Natomiast w toku postępowania przed organem odwoławczym, tj. w dniu 27 maja 2011 r., ogłoszony został komunikat Prezesa GUS, w którym cenę 1 m² określono na 3797 zł. Dlatego też organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji w całości i orzekł o nałożeniu grzywny w wysokości uwzględniającej nową cenę 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Skoro zatem powierzchnia użytkowa przedmiotowego budynku wynosi 37,50 m² (5,00 m x 7,50 m), a cena 1 m² określona została na 3797 zł, prawidłowe obliczenie wymiaru grzywny winno mieć postać: 37,50 x 1/5 x 3797,00 zł = 28 477,50 zł.

11 Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył K.L., zarzucając mu naruszenie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego, mimo że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1051/10, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja, jest nieprawomocny.

12 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

14 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

15 W niniejszym postępowaniu Sąd ocenia legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Wymienionym wyżej aktem organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie organu I instancji o nałożeniu na K.L. grzywny w celu przymuszenia dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego i nałożył jednoczenie na zobowiązanego grzywnę w nowej wysokości. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego spowodowane było faktem, że po wydaniu postanowienia przez organ I instancji zmieniła się cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, podawana co kwartał przez Prezesa GUS, tak więc należało orzec grzywnę w innej wysokości, niż uczynił to organ I instancji. Poza tą okolicznością organ odwoławczy uznał, że zarówno wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, jak i zastosowany przez organ I instancji środek egzekucyjny (grzywna w celu przymuszenia), były prawidłowe.

16 Sąd w składzie niniejszym ocenę tę w pełni podziela.

17 Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Stosownie do treści art. 119 § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

18 W przedmiotowej sprawie, wobec niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu, organ egzekucyjny zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne, po uprzednim doręczeniu skarżącemu w dniu 29 listopada 2010 r. upomnienia, stosownie do postanowień art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Upomnienie zawierało między innymi wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niezastosowania się przez skarżącego do upomnienia i niewykonania obowiązku - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając skarżącemu tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] i nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia.

19 Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Stosownie do § 2 ww. art. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

20 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,

21 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

22 Postanowienie o nałożeniu grzywny zawierało wymienione wyżej elementy. Wraz z nim organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego; wezwał również stronę do wykonania wskazanego w nim obowiązku, z odpowiednim zagrożeniem wynikającym z treści pkt 2 § 2 art. 122.

23 Również tytuł wykonawczy zawierał wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 27 § 1 ustawy o powstępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej.

24 W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo określił także wysokość nałożonej grzywny. Zgodnie z art. 121 § 5 ustawy wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

25 W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia w czasie obowiązywania komunikatu Prezesa GUS z dnia 25 lutego 2011 r., w którym cena 1 m² ustalona została na kwotę 3979 zł. Organ odwoławczy z kolei wydał zaskarżone postanowienie przyjmując cenę 1 m² opublikowaną przez Prezesa GUS w komunikacie z dnia 27 maja 2011 r. (3797 zł). Sąd też zasadne było uchylenie postanowienia organu I instancji i nałożenie grzywny w wysokości uwzględniającej nową cenę 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

26 Prawidłowo została również określona opłata egzekucyjna w wysokości 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 64a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne - w tym za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.

27 W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym organy egzekucyjne w prawidłowy sposób wszczęły i prowadziły postępowanie egzekucyjne. Argumenty podnoszone przez K. L. w skardze nie mogły wpłynąć na inną ocenę Sądu. Przede wszystkim nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu argument, że skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1051/10, oddalającego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] o rozbiórce budynku będącego przedmiotem obecnego postępowania egzekucyjnego. Fakt, że wyrok Sądu I instancji jest nieprawomocny nie oznacza, że decyzja ostateczna, na którą skarga tym nieprawomocnym wyrokiem została oddalona, nie podlega wykonaniu. W myśl bowiem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu bądź czynności. Strona nie złożyła przy tym na etapie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1051/10 wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o rozbiórce. Skoro zatem decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu jest ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane w prawem przewidziany sposób, nie ma żadnych przeszkód, by na podstawie tej decyzji organy egzekucyjne wystawiły tytuł wykonawczy i prowadziły postępowanie egzekucyjne. Pamiętać przy tym należy, że w myśl art. 29 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

28 Nie można również przyznać racji skarżącemu, że postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone z uwagi na wciąż toczący się spór sądowy w przedmiocie legalności nakazu rozbiórki. Podkreślić należy, że sprawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego była już przedmiotem kontroli Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. oddalił skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tak więc obecnie kwestia ta, jako już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem sądowym, nie może być ponownie badana w niniejszej sprawie.

29 Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

30 lf