Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., I SA/Kr 1193/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., I SA/Kr 1193/10

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 1193/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r., sprawy ze skargi A.K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 czerwca 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001r., - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 216 i art. 165a Ordynacji podatkowej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok (wniosek z dnia 10.11.2009r.) z uwagi na fakt, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu podatkowego z dnia 6.12.2007r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania, a postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone.

3 Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A.K. zarzucając negowanie przez organ podatkowy praw strony do przedawnienia jako instytucji prawa podatkowego oraz błędne traktowanie instytucji przedawnienia jako prekluzji (terminu zawitego). W obszernym uzasadnieniu przedstawiono wykładnię przepisów k.p.c. w zakresie prekluzji dowodowej jako instytucji postępowania cywilnego, gospodarczego i podatkowego, przedawnienia jako jednego ze sposobów wygaśnięcia zobowiązań (instytucji materialnego prawa podatkowego), oraz powołano orzeczenia sądów. Przedstawiono przebieg postępowania podatkowego przeprowadzonego przez organ I instancji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 oraz postępowania odwoławczego. W oparciu o powyższe wniesiono o zwrot "różnicy wynikającej z pomniejszenia kwoty 149.354,00 nienależnego podatku o kwotę podatku należnego tj. o kwotę 73.411,00 jako kwotę podatku dochodowego wynikającą ze złożonego przez A.K. zeznania podatkowego w podatku dochodowym PIT-36 za 2001 rok, wraz z odsetkami na dzień zwrotu".

4 Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, w tym postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 na podstawie art. 165 a §1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie nie może zostać wszczęte, gdyż w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 05.09.2008r. Nr [...] A.K. w dniu 09.10.2008r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 04.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W dniu 01.04.2009r. od w/w wyroku A.K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powyższe oznacza, że skarga na przedmiotową decyzję została wniesiona przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. W ocenie organu odwoławczego w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie postępowanie sądowo-administracyjne nie uległo zakończeniu i trwa nadal do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w tej sprawie. Do tego momentu "gospodarzem" jest Sąd. Jedną z konsekwencji prawnych wszczęcia postępowania sądowo - administracyjnego jest wyłączenie możliwości uruchomienia przez organ administracji publicznej procedur wewnątrz - administracyjnego nadzwyczajnego postępowania kontrolnego w stosunku do zaskarżonego aktu lub czynności. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 oznaczałoby wkroczenie przez organ administracji w sferę, która poprzez złożenie skargi kasacyjnej i nieprawomocność wyroku sądu I instancji, oddana jest wyłącznej dyspozycji sądu - w tym przypadku sądu II instancji. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził zatem, że od momentu złożeniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia przez organy podatkowe postępowania w celu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001.

5 Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.K., przywołując zarzuty zawarte w zażaleniu składanym od postanowienia organu I instancji. Ponadto zarzucił naruszenie:

6 1. zasady nakazującej organom podatkowym (ze względu na tworzenie racjonalnie nieuzasadnionych ciężarów dla strony jako obywatela), wydawanie aktów prawnych zgodnych z żądaniem podatnika w sytuacji oczywistej bezzasadności stanowiska fiskusa lub przedawnienia jego praw, wynikających z zaskarżonych decyzji podatkowych (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 125 Ordynacji podatkowej) ;

7 2. postulatu orzekania w razie wątpliwości na dobro podatnika (in dubio pro tributario), jeśli procesowe prawo podatkowe milczy w sprawach zakazu lub nakazu wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu istnienia nadpłaty wynikającej z upływu terminu przedawnienia do wydania decyzji (art. 8 w zw. z art. 42 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP);

8 3. zasady praworządności (legalności), nakazującą organom podatkowym orzekanie z duchem i literą prawa (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej).

9 4. zasady zaufania obywatela do organów państwa, nakazującą organom podatkowym orzekanie zgodnie z prawem bez oglądania się na doraźne korzyści dla fiskusa (art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej);

10 5. zasady prawdy obiektywnej (przewagi formy aktu administracyjnego nad treścią sprawy będącej przedmiotem decyzji administracyjnej lub wniosku strony postępowania administracji zakładającą, iż dla strony jako obywatela liczy się tylko wyjaśnienie prawdy w jego sprawie (art. 8 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 122 Ordynacji podatkowej).

11 W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz z poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

12 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

14 Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. , natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

15 Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie jest obarczone naruszeniami prawa, które mogłyby skutkować jego uchyleniem. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że w realiach okoliczności sprawy zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W pierwszej kolejności, należy wskazać, że istotą rzeczy w niniejszej sprawie, wszczętej wszak z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, była ocena , czy zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia tego postępowania w kontekście będącego w toku postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za tenże 2001 rok. Okresem poddanym analizie tj. jakim objęto postępowanie zarówno w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, był rok 2001. Ponadto we wniosku z dnia 9.11.2009r. o stwierdzenie nadpłaty, skarżący A.K .wskazuje wprost na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 149.354,00 zł, podając przy tym że wniosek o stwierdzenie nadpłaty dotyczy w/w decyzji w tej części, w jakiej ustala ona zobowiązanie podatkowe w kwocie przekraczającej 73.411,00 zł. Istotny z tej perspektywy jest również fakt, iż w/w postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. jest w toku i nie zakończyło się ostateczną decyzją administracyjną, ponieważ decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08, ale następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 2010r. uchylił wyrok sądu I instancji, przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Powyższe oznacza zatem , iż nadal w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] określająca względem A.K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 149.354,00 zł. Ocenę implikować musi także okoliczność , iż przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty skarżący A.K. złożył w dniu 9.11.2009r., a więc w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] określająca względem A. K,. zobowiązanie podatkowe, ponieważ pomimo jej uchylenia wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08, wyrok ten nie był prawomocny w konsekwencji jego zaskarżenia do sądu wyższej instancji przez samego skarżącego.

16 Zatem wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opisanych powyżej okolicznościach uniemożliwia wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty, dopóki ta decyzja nie zostanie usunięta z obrotu prawnego. Dopóki więc wyeliminowanie wadliwej w ocenie skarżącego decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest prawnie dopuszczalne w trybie już uruchomionych procedur, w tym przypadku - procedury sądowej kontroli decyzji administracyjnych, to z punktu widzenia ekonomii procesowej nie ma możliwości wszczynania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące braku podstaw do orzekania o odmowie wszczęcia postępowania.

17 Nie zasługują na uwzględnienie również artykułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego. Zarzuty te w istocie zmierzają do wykazania , że w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zarzut ten nie może zostać rozpoznany w niniejszym postępowaniu sądowym, które dotyczy oceny podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. Może on zostać zbadany w odrębnym postępowaniu w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego, które obecnie się toczy. Ponadto organy w kontrolowanej sprawie przeprowadziły postępowanie, w sposób prawidłowy, czyniąc zadość wymogom art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim organy podatkowe podejmowały działania zmierzające do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Również uzasadnienia zaskarżonych postanowień spełniają wymogi zawarte w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Brak również podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady praworządności (legalności), nakazującej organom podatkowym orzekanie z duchem i literą prawa (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady zaufania obywatela do organów państwa, obligującej organy podatkowe do orzekanie zgodnie z prawem bez oglądania się na doraźne korzyści dla fiskusa (art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej) , czy zasady prawdy obiektywnej.

18 Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.