Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2022 r., II SAB/Kr 64/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2022 r., II SAB/Kr 64/22

Sentencja

1 Dnia 2 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – P. B. w K. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Obrona Zwierząt z siedzibą w J. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Wójt Gminy R. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy R. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje Stowarzyszeniu Obrona Zwierząt z siedzibą w J. od Wójta Gminy R. sumę pieniężna w wysokości 500 (pięćset) złotych; V. zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz Stowarzyszenia Obrona Zwierząt z siedzibą w J. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Stowarzyszenie Obrona Zwierząt w J. pismem z dnia 16 lutego 2022r. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy R. w zakresie wniosku z 5.02.2021 r. złożonego drogą elektroniczną o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie’', przewidzianego ustawą z dnia 21.08.1997 r. o ochronie zwierząt.

3 W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż wiosek dotyczył informacji z kim gmina miała w 2020 r, umowy albo komu udzielała zleceń wyłapywania/odławiania bezdomnych zwierząt i co do zapewniania opieki tym zwierzętom, a także ilu zwierzętom zapewniono opiekę na koszt gminy w 2020 r., jaki był w 2020 r koszt realizacji całego zadania (wyłapywanie/odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne), w tym o udostępnienie treści i postaci umowy/umów (wraz z załącznikami). Ponieważ w terminie przewidzianym przez art. 13 u.d.i.p. podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie zrealizował wniosku, w dniu 26.08.2021 r. wnioskodawca drogą elektroniczną wystosował w tej sprawie monit. Wobec dalszego milczenia organu gminy, skarżący w dniu 26.09.2021 r. ponowił wniosek za pośrednictwem ePUAP. Doręczenie wniosku potwierdzone zostało Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia. Przedłużający się brak reakcji ze strony organu skutkował kolejnym ponowieniem wniosku w dniu 26.10.2021 r. którego złożenie również potwierdzone zostało Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia. Pomimo to, do dnia wniesienia skargi podmiot obowiązany nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, nie powiadomił wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej.

4 Podniesiono, iż organ dopuścił się rażącej bezczynności, dla której to kwalifikacji najistotniejsze znaczenie ma czas, jaki upłynął od dnia złożenia wniosku - ponad 12 miesięcy oraz fakt bezskutecznego kilkukrotnego monitowania i ponawiania wniosku przez skarżącego. W związku z wyjątkową obstrukcją przejawianą przez skarżony organ w udostępnianiu informacji na wniosek, na podstawie art 149 § 2 p.p.s.a. wniesiono o przyznanie od Wójta Gminy sumy pieniężnej. Służyć ona będzie zrekompensowaniu skarżącemu straty, jaką poniósł on na skutek uporczywej bezczynności organu.

5 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, iż z uwagi na fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej złożono na skrzynkę e-mail poza godzinami urzędowania (godz. 23:25), wniosek ten zarejestrowano z datą wpływu na 6 lutego 2021 r. i skierowano do procedowania w trybie wzmiankowanej ustawy. W dniu 26 września 2021 r., skarżącej, na jej ponaglenie, przesłano informację publiczną na adres poczty e-mail, z jakiego nadano wniosek o udzielenie przedmiotowej informacji. Wraz z wpływem odnośnej skargi ponowna analiza stanu faktycznego ujawniła, że adres poczty e-mail, z którego nadano wniosek o udzielenie informacji publicznej, z uwagi na ustawienia samego nadawcy, skarżącej, nie odbiera nadanych na nią wiadomości, o czym organ nie miał wiedzy w związku z natłokiem odbieranej korespondencji drogą elektroniczną. Celem uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, jak również zadośćuczynienia żądaniu skarżącej w dniu 24 marca 2022 r. przesłano pismo z informacją publiczną na żądany przez nią adres [...]. (k 17).

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.

8 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy w zakresie wniosku z 5.02.2021 r. złożonego drogą elektroniczną o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie’', przewidzianego ustawą z dnia 21.08.1997 r. o ochronie zwierząt. W kontrolowanej sprawie nie było kwestionowane, że organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, oraz iż żądanej takiej informacji dotyczy. Nadto żądaną informację organ po wniesieniu skargi do Sądu udzielił.

9 Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.

10 W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznało wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności. Sam organ również stwierdził, iż w wyniku przeoczenia nie wysłał informacji na prawidłowy adres wnioskodawcy. Jednocześnie jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz załączonych dokumentów, czego skarżący nie kwestionował, po wniesieniu skargi stowarzyszenie udzieliło odpowiedzi zawierającej żądane dane. Z powyższego wynika także w ocenie Sądu, iż skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji było wyjątkowo czasochłonne. Z uwagi na to w ocenie Sądu, organ zaniechał wypełnienia obowiązku udzielenia informacji i nie zachowało ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności.

11 Jednakże skoro po wniesieniu skargi udzielono informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność.

12 Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Organowi należy, w ocenie Sądu, zarzucić brak woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na zignorowanie wniosku i stowarzyszenia oraz nienależytą staranność w rozpoznaniu wniosku, co w efekcie spowodowało ponad roczną zwłokę w udzieleniu informacji publicznej. O ile błędne wysłanie we wrześniu 2021r. można byłoby tłumaczyć nieuwagą, to jednak do tego czasu upłynęło już 7 miesięcy od otrzymania wniosku, pomimo kierowanych do organu kilkakrotnych monitów. Również po wrześniu 2021r. ponownie błędnie wysyłano pocztę lekceważąc informacje przekazywane w monitach wnioskodawcy. Z okoliczności tych wynika, iż organ ewidentnie lekceważył skarżącego, a dopiero po wniesieniu przez niego skargi, próbował bronić się argumentami związanymi z nieuwagą. Oznacza to rażące naruszenie prawa wynikające ze znacznego naruszenia terminu, w którym ostatecznie żądane informacje trafiły do wnioskodawcy. Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu były znamiona lekceważenia wnioskodawcy.

13 W ocenie Sądu z powodu wyżej opisanego rażącego naruszenia prawa zachodzą podstawy do przyznania wnioskodawcy sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. O ile suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu, to przyznanie jej uzależnione jest od pewnych obiektywnych czynników np. od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącej. Suma pieniężna pełni także akcesoryjnie funkcję prewencyjno-represyjną względem organu. Stąd przyznana kwota [...]zł w ocenie Sądu w pewnym stopniu zrekompensuje uszczerbek stronie skarżącej tj. stratę jakiej doznała na skutek bezczynności organu administracji, kiedy nie mogła zrealizować swojego projektu związanego z pozyskanymi informacjami. Zwłoka i opieszałość organu mają charakter kwalifikowany, zatem poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu uszczerbku zainteresowanej stronie. Stąd orzeczono jak w pkt IV wyroku.

14 O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych.

15 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.