Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2005 r., II SA/Kr 572/01

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2005 r., II SA/Kr 572/01

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś / spr. / Sędziowie : AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Dorota Pędziwilk-Moskal / del. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. B. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Kr 572/01

3 Uzasadnienie

4 Decyzją z dnia 9.01.2001 r., znak: [...] , Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Z. B. i J. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] - miasta na prawach powiatu z [...] .10.2000 r., znak: [...] , orzekającej o odmowie zwrotu na rzecz odwołujących się działki nr [...] oraz części działek nr [...] i [...] - odpowiadających wywłaszczonej parceli gruntowej [...] , położonej w obrębie geodezyjnym [...] [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...].

5 W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził co następuje:

6 organ I instancji w toku prowadzonego postępowania ustalił, że parcela gruntowa [...] została nabyta przez Skarb Państwa od K. S. i J. S. umową sprzedaży z dnia [...] .12.1975 r. zawartą w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w celu zagospodarowania terenu Domu Studenckiego nr [...] w Miasteczku Studenckim [...] .

7 Jak wykazała dokumentacja geodezyjna dołączona do wniosku o zwrot nieruchomości oraz ustalenia poczynione przez Prezydenta Miasta [...] w toku postępowania w I instancji, działki nr [...] , [...] i [...] powstały w toku wielokrotnych podziałów działki ewidencyjnej nr [...], która z kolei powstała w wyniku podziału działki nr [...] na działkę nr [...] , [...] i przedmiotową działkę nr [...] . Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej Kw [...] , działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...]. Wpisu prawa użytkowania wieczystego dokonano w dniu [...].04.1995 r. na wniosek z dnia [...].11.1994 r. Umową przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z [...].06.2000 r.

8 Politechnika [...] przeniosła przysługujące jej prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] na rzecz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z powyższym nieuzasadnione są zarzuty podniesione w odwołaniu, że organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy przedmiotu postępowania oraz że w odniesieniu do działek objętych decyzją organu 1 instancji prawo użytkowania wieczystego nie istnieje, ponieważ zostało ono rozwiązane decyzją Kierownika Urzędu -Rejonowego w [...] z dnia [...] .12.1995 r., znak: [...] , utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] .04.1996 r., znak: [...] , w stosunku do której Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę wyrokiem z dnia 17.10.1997 r., sygn. akt II SA/Kr 1397/97. Przedmiotem powyższych decyzji była bowiem część działki nr [...] (działka nr [...] ), odpowiadająca części wywłaszczonych parcel gruntowych 1. kat. [...] i 1. kat. [...] (działka nr [...] ).

9 W związku z powyższymi ustaleniami - w ocenie Wojewody [...] -trafny jest pogląd wyrażony przez Prezydenta Miasta [...] w jego decyzji, iż zgodnie z postanowieniami art. 229 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewidziane w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a więc przed dniem 1.01.1998 r. na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustanowienie na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego uzasadnia konieczność odmowy zwrotu nieruchomości, co uczynił Prezydent Miasta [...] w swojej decyzji. Ustawodawca na podstawie art. 229, art. 136 ust. 3 i art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami utworzył normę prawną, zgodnie z którą poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o jej zwrot, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a więc przed dniem 1.01.1998 r. na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Politechnika [...] jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przysługujące jej prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej w dniu 26.04.1995 r.

10 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. B. i J. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] . Zarzuci-że w decyzji tej oraz w decyzji Prezydenta Miasta [...] nie została w sposób prawidłowy dokonana identyfikacja działek objętych postępowaniem o zwrot, co było niezbędne ze względu na brak stosownych aktualnych wpisów w księgach wieczystych dotyczących parceli gruntowej 1. kat. [...]. Ich zdaniem w stosunku do przedmiotowych działek w rezultacie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, sygn. akt II SA 1397/97 nastąpiło wygaszenie prawa użytkowania wieczystego.

11 Zarzuty skargi zostały rozszerzone i zmodyfikowane w piśmie uzupełniającym skargę przedłożonym przez pełnomocnika skarżących w dniu [...] .06.2001 r. W piśmie tym pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przedstawienie przez sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 2 Konstytucji.

12 Zdaniem pełnomocnika skarżących:

13 - art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może znaleźć zastosowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, ponieważ roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości przysługiwało skarżącemu na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) i roszczenie to było wówczas bezwarunkowe w tym sensie, ze ustawa ta nie przewidywała ograniczeń zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, które obecnie przewiduje art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek o zwrot nieruchomości J. S. złożył zaś w dniu [...] .12.1994 r. W ocenie pełnomocnika skarżących art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie wyłącznie do roszczeń z art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które powstały po wejściu jej w życie, tj. po dniu 31.12.1997 r. Z tą chwilą byt roszczeń powstałych przed tą datą, opartych na postanowieniach art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie uległ unicestwieniu, ponieważ ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera przepisu, który powodowałby ich wygaśnięcie. Dokonując wykładni przepisów ustawy późniejszej należy kierować się zasadą ochrony praw nabytych, które to prawa chroni art. 2 Konstytucji, statuujący zasadę demokratycznego państwa prawnego;

14 - na wypadek gdyby Sąd nie podzielił przedstawionego wyżej rozumowania pełnomocnik skarżących podniósł, że odmienna wykładnia art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych. Oznaczałaby bowiem, ustawodawca dopuścił sytuację, w której roszczenie powstałe na gruncie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości niezależnie od woli podmiotu uprawnionego, a jedynie zależnie od działań podmiotów trzecich zostałoby unicestwione. Oznaczałoby to, że w konsekwencji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, a zatem jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji. W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika skarżących w oparciu o art. 8 ust. 2 Konstytucji uzasadniony jest ewentualny wniosek o niestosowanie w niniejszej sprawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako sprzecznego z art. 2 Konstytucji. Dopuszczalność bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego;

15 - na wypadek, gdyby Sąd znalazł przeszkody w bezpośrednim zastosowaniu art. 2 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji, zdaniem pełnomocnika skarżących uzasadniony jest ewentualny wniosek o wystąpienie w oparciu o art. 8 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z pytaniem prawnym co do zgodności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją w zakresie jego zastosowania do roszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

16 W kolejnym piśmie uzupełniającym skargę z dnia 18.01.2005 r. pełnomocnik skarżących uzupełnił swoją argumentację w następującym zakresie:

17 - powołując się i cytując in extenso literaturę i orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że - na tle postanowień art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powstaje z chwilą, kiedy zaistnieje przesłanka przewidziana w tym przepisie, a więc gdy nieruchomość staje się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Jednocześnie uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mają charakter cywilnoprawny. W związku z powyższym nie ma znaczenia, kiedy zostanie złożony wniosek o zwrot nieruchomości, a mianowicie przed, czy też po wydaniu decyzji o jej "uwłaszczeniu". Nawiązując do orzeczeń Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że również złożenie wniosku o zwrot nieruchomości po 5 grudnia 1990 r. (lub 27.09.1990 r.; datą wejścia w życie ustawy o szkolnictwie wyższym) wyłącza możliwość uwłaszczenia nią określonych podmiotów i jeśli w tej dacie nieruchomość była zbędna na cel, na jaki ją wywłaszczono przekształcenie zarządu w prawo użytkowania wieczystego nie następowało.

18 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o je oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty podniesione skardze (w pierwszym piśmie wniesionym przez Z. B. i J. S.) wyjaśnił, że w sprawie niewątpliwie znajduje zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] .01.1998 r. istniało prawo użytkowania wieczystego a Politechnika [...] jest osoba trzecią w rozumieniu tego przepisu. W związku z powyższym nie zachodziła potrzeba badania, czy w sprawie zaistniały przesłanki do jej zwrotu określone w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie do zarzutu nieustalenia przedmiotu postępowania poprzez niewyjaśnienie, czy w odniesieniu do działki nr [...] oraz części działek nr [...] i [...] - odpowiadających wywłaszczonej parceli gruntowej [...] - nie nastąpiło w latach ubiegłych wygaszenie użytkowania wieczystego Wojewoda [...] podniósł, że w świetle wnikliwie przeprowadzonego przez organy administracji publicznej obu instancji postępowania wyjaśniającego nie budzi wątpliwości, że Politechnika [...] zachowała prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek, wywodzących się z parceli gruntowej 1. kat. 913/3.

19 Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

20 zarzuty podniesione w skardze oraz w pismach pełnomocnika skarżących uzupełniających skargę nie są zasadne i nie mogły być Sąd uwzględnione:

21 1. Przede wszystkim podnieść należy, że zarzuty podniesione w skardze w jej pierwotnym brzmieniu nadanym jej przez same strony postępowania administracyjnego (które nie znalazły następnie potwierdzenia w dwu pismach uzupełniających skargę pełnomocnika skarżących), iż organy administracji publicznej nie dokonały wystarczającej identyfikacji przedmiotu postępowania, a w odniesieniu do działek, w stosunku do których toczyło się postępowanie o ich zwrot zakończone zaskarżoną decyzją, przed dniem 1.01.1998 r. nastąpiło rozwiązanie prawa użytkowania wieczystego, nie znajdują potwierdzenia w świetle ustaleń poczynionych przez Prezydenta Miasta [...] orzekającego w I instancji (k. 126-127 akt sprawy administracyjnej) oraz w prowadzonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] dowodzie z dokumentów - odpisu z księgi wieczystej Nr [...] (vide odrębna teczka akt Dostępowania sądowego). W świetle tych ustaleń nie budzi wątpliwości, że działka nr [...] oraz części działek nr [...] i [...] , powstałe z wielokrotnych podziałów działki nr [...] , która to działka powstała z nabytej przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) parceli gruntowej 1. kat. [...] , w dniu wejścia w życie ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), tj. w dniu [...] .01.1998 r. pozostawały w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...] i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej. Prawo użytkowania wieczystego Politechnika [...] nabyła z mocy prawa na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym z dniem wejścia w życie tej ustawy, t.j. z dniem 27 września 1990 r., a prawo to zostało wpisane do prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej nr [...] w dniu [...] .04.1995 r. na wniosek z [...] .11.1994 r.(por. k. 126-127 akt postępowania administracyjnego i odpis z księgi wieczystej Nr [...] ; vide akta postępowania sądowego).

22 2. Zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.03.2000 r., sygn. akt I SA 603/99, LEX nr 54430, art. 182 ust.

23 1 w pkt 1 i 2 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że z dniem wejścia w życie tej ustawy grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki i urządzenia znajdujące się na tych gruntach stają się jej własnością. Według zaś ust. 2 tego artykułu, przepisy ust. 1 - przekształcenie zarządu w użytkowanie wieczyste - nie naruszają praw osób trzecich z wyłączeniem Skarbu Państwa. Przepisy tej ustawy ani żadnego innego aktu prawnego nie wymagają w tym przypadku potwierdzenia powstania tego prawa w postępowaniu administracyjnym kończonym decyzją o charakterze deklaratoryjnym, jak to miało na przykład miejsce w odniesieniu do uwłaszczenia państwowych osób prawnych na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a obecnie w oparciu o art. 200 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

24 Zgodnie z powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracyjny rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości, która pozostawała w dniu wejścia w życie ustawy o szkolnictwie wyższym w zarządzie uczelni, nie może w tej sprawie (zwrotu nieruchomości) wyrażać poglądów, czy uczelnia skutecznie nabyła prawo użytkowania wieczystego czy nie, ponieważ ustawa nie upoważniła go do tego, nie przewidując prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia przekształcenia prawa zarządu uczelni do gruntu w użytkowanie wieczyste.

25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody [...] wywody pełnomocnika skarżących zawarte w jego piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] .01.2005 r. Organy orzekające w sprawie zwrotu przedmiotowych działek obowiązane były respektować stan prawny nieruchomości, a więc fakt, że nieruchomość ta obciążona była w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w dniu [...] .01.1998 r. prawem użytkowania wieczystego.

26 3. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewidziane w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a więc przed dniem [...].01.1998 r. na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W świetle postanowień art. 229 tej ustawy fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego i wpisania go do księgi wieczystej powoduje, że roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie może być uwzględnione, stanowi więc bezwzględną negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości i wobec jej zaistnienia organy administracji publicznej są zobowiązane do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości niezależnie od tego, czy nieruchomość została wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona. Nie ma przy tym znaczenia że w świetle art. 182 ust. 1 ustawy z 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym przedmiotowa nieruchomość z dniem [...] .09.1990 r. (dniem wejścia w życie tej ustawy) "stalą się przedmiotem użytkowania wieczystego", a art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami formułujący negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości mówi, że "prawo to zostało na nieruchomości "stanowione". Niewątpliwie ratio tego ostatniego przepisu - niezależnie od tego w jakiej formie prawnej (umowy cywilnoprawnej, czy też decyzji administracyjnej, względnie wprost z mocy prawa; jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) nastąpiło nabycie prawa użytkowania wieczystego - jest niedopuszczalność zwrotu takiej, obciążonej tym prawem nieruchomości.

27 4. Nie można zaakceptować poglądów wyrażonych przez pełnomocnika skarżących w jego piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] .06.2001 r., jakoby art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdował zastosowanie wyłącznie do roszczeń z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które powstały po wejściu jej w życie, tj. po dniu 31.12.1997 r. i nie znajdował zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomość powstałych przed tą datą, opartych na postanowieniach art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ponieważ ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera przepisu, który powodowałby ich wygaśnięcie, i to z dwu względów:

28 - po pierwsze, jako całkowicie bezzasadne należy ocenić twierdzenie pełnomocnika skarżących, jakoby pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości przysługujące na podstawie art. 69 ust. 1 tej ustawy było bezwarunkowe w tym sensie, że ustawa ta nie przewidywała ograniczeń zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, które obecnie przewiduje art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Problem praw osób trzecich do wywłaszczonej nieruchomości jako ewentualna przeszkoda w jej zwrocie był w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dwukrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (w uchwałach z 23.09.1993 r., III AZP 13/93, niepubl. i z 22.12.1993 r., III AZP 24/93, PUG 7-8/1994, s. 32 i n.; porównaj również wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - OZ w Katowicach z 27.06.1991 r., SA/Ka 60/91, OSP 7-8/1993, póz. 147, w którym sąd ten brak "władania" nieruchomością wywłaszczoną uznał za przesłankę bezprzedmiotowości rozstrzygnięcia (negatywnego lub pozytywnego) ojej zwrocie). W uchwale z 23.09.1993 r. Sąd Najwyższy orzekł, że organ administracyjny może orzec o zwrocie zbędnej nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub gmina władają nieruchomością, zaś w uchwale z 22. 12. 1993 r. expressis verbis uznał, że nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli na nieruchomości tej ustanowione zostało użytkowanie wieczyste. Pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z 23.09.1993 i expressis verbis w uchwale z 22.12.1993 r., że nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, która okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, na której zostało ustanowione i istnieje w czasie orzekania o jej zwrocie prawo użytkowania wieczystego należy podzielić (jego krytyka w literaturze dotyczyła zupełnie innych kwestii, które nie pozostają w związku z rozpoznawaną sprawą; por. T. Woś: Wywłaszczenie nieruchomości i jej zwrot, Poznań-Kluczbork 1995, s. 182-183 i Z. Truszkiewicz [w:] Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości, Poznań-Kluczbork 1994, s. 273-274). Przyjęcie odmiennej konstrukcji prowadziłoby bowiem do sytuacji, że nieruchomość, która przestała być własnością Skarbu Państwa lub określonej jednostki samorządu terytorialnego, jest obciążony prawem użytkowania wieczystego, co w świetle postanowień art. 232 § 1 kodeksu cywilnego nie jest dopuszczalne. Oznacza to, że cała argumentacja pełnomocnika skarżących, jakoby pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości skarżący "nabyli prawo" do zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest chybiona, a cała dalsza jego argumentacja odwołująca się do konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych jest bezprzedmiotowa;

29 - po drugie, postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowych nieruchomości zostało wszczęte wskutek złożenia wniosku przez J. S. o zwrot między innymi parceli gruntowej 1. kat. [...] w dniu [...] .12.1994 r., a więc pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

30 Norma z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarta jest w dziale VII tej ustawy zatytułowanym: "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe". Z istoty przepisów przejściowych wynika, że dotyczą one regulacji spraw administracyjnych istniejących "na styku" obowiązywania dwu ustaw - w rozważanej sprawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym ustawodawca może przyjąć trzy możliwe rozwiązania normatywne. Może przyjąć, że postępowania toczące się w dniu wejścia w życie nowej ustawy będą kontynuowane na podstawie dotychczasowych przepisów aż do ich zakończenia ostateczną decyzją, albo (w przypadku, kiedy postępowanie w dniu wejścia w życie nowej ustawy toczy się przed organem I instancji) tylko do zakończenia postępowania w tej instancji. Może również wybrać rozwiązanie odmienne, a mianowicie postanowić, że sprawy wszczęte pod rządami starej ustawy, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów tej nowej ustawy. To ostatnie rozwiązanie expressis verbis wybrał ustawodawca w art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to - w połączeniu z normą zawartą w art. 229 tej ustawy -że ustawodawca sformułował następującą dyrektywę normatywną dla organów prowadzących postępowanie w sprawie o zwrot nieruchomości, które zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami: postępowania takie prowadzi się na podstawie przepisów tej ustawy, a więc również na podstawie art. 229, a ten zawiera unormowanie, zgodnie z którym ustanowienie na nieruchomości przed dniem [...] .01.1998 r. prawa użytkowania wieczystego i wpisanie go do księgi wieczystej powoduje, że roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie może być uwzględnione; stanowi bezwzględną negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości i wobec jej zaistnienia organy administracji publicznej są zobowiązane do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości niezależnie od tego, czy nieruchomość została wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona. Przyjęcie odmiennej - sugerowanej przez pełnomocnika skarżących - wykładni postanowień art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dałoby się pogodzić z ratio legis tego przepisu.

31 W związku powyższymi ustaleniami Sąd nie podziela poglądu pełnomocnika skarżących, by regulacja zawarta w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami -jeśli się uwzględni postanowienia jej art. 233 - stanowiła złamanie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, a zatem by była sprzeczna z art. 2 Konstytucji.

32 5. W konsekwencji powyższych ustaleń nie ma podstaw do przyjęcia, by organy administracyjne orzekające w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją miały prawo do jej rozstrzygnięcia z pominięciem postanowień art. 229 ustawy o gospodarce • ruchomościami, co wnioskuje pełnomocnik skarżących.

33 6. Z tych samych względów nie jest zasadny wniosek pełnomocnika skarżących, by sąd administracyjny wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem co do zgodności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami Konstytucją.

34 Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzekł jak w sentencji wyroku.