Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2008 r., II SA/Kr 419/08

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sygnatura
II SA/Kr 419/08
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Wywłaszczanie nieruchomości
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Piotr Głowacki (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. W., A. B., K. K., M. P., S. K., T. K. i W. K. na decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. umarza postępowanie sądowe ze skargi K. K. II. w pozostałym zakresie skargę oddala.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] roku, znak [...] Starosta na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...] i nr [...], objętych księgą wieczystą [...], położonych w M. gm. W., w granicach wywłaszczonej parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. M., na rzecz: W. K., D. W., A. B., M. P., T. K. i S. K. oraz K. K.

3 W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa parcela [...]. kat. [...] o pow. 0,7096 ha, objętą poprzednio wykazem hipotecznym [...] b. gm. kat. M. stanowiła własność R. z S., której następcami prawnymi są M. P., A. B., D. W., T. K., S. K. i W. K. - decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1968 r. Nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].08.1965r. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], przy czym parcela ta obecnie w ewidencji gruntów stanowi część działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w obrębie M. gm. W.

4 Organ podał, że nie odnaleziono w zbiorach archiwalnych załącznika graficznego do decyzji o lokalizacji szczegółowej, ani planu realizacyjnego inwestycji. Zgromadzono natomiast obszerny materiał dowodowy z okresu przed i po wywłaszczeniu, z którego wynika, że na początku lat 60 - tych, w zamian za przekazanie władzom cywilnym terenów [...], władze miejskie zaproponowały lokalizację nowych terenów dla potrzeb [...] obejmującą teren tzw. "P.", gdzie zamierzano zlokalizować: plac ćwiczeń, zespół dwóch strzelnic szkolnych, obiekty kubaturowe mające stanowić zaplecze w/w strzelnic. Z uwagi na fakt, iż wskazany teren nie zabezpieczał w całości potrzeb wojska, na cele magazynowe przewidziano odrębną lokalizację w rejonie miejscowości M. obejmującą teren o powierzchni ok. 30 ha, który stanowił własność osób fizycznych. W/w decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] dotyczyła magazynów na terenie położonym w M., którego granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny. W granicach obszaru znalazła się parcela [...] kat. [...]. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego nie odnaleziono w zbiorach archiwalnych załącznika graficznego bądź planu realizacyjnego inwestycji polegającej na budowie magazynów. Odnaleziono natomiast odrysy z mapy katastralnej z zaznaczonymi granicami nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie, na których zlokalizowana miała być inwestycja polegająca na budowie magazynów. Ponadto ustalono, iż decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 roku zmieniono za zgodą stron decyzje o lokalizacji szczegółowej: Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r - ustalającą lokalizację szczegółową terenów [...] na terenie tzw. "P." oraz Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. i orzeczono, iż prawa te przejmuje Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany w [...], a całość terenu objętego tymi decyzjami będzie użytkowana przez Wojsko Polskie. Zgromadzony materiał dowodowy zawiera dokumentację pochodzącą z lat 1971 - 1972 obejmującą rozliczenie wykonania zadania inwestycyjnego pod nazwą "[...] nr [...] w M.", z której wynika, że inwestycja została rozpoczęta w lipcu 1971 r., a oddana do użytku w kwietniu 1972 r., co potwierdza protokół Nr [...] spisany dnia [...] kwietnia 1972 r. Z kolei protokół zdawczo - odbiorczy z [...] lutego 1975 r. szczegółowo opisuje części składowe kompleksu magazynowego. Załącznikiem do w/w protokołu była między innymi karta opisowa przedmiotowego kompleksu, której uwierzytelniona kserokopia znajduje się również w aktach sprawy.

5 Całokształt materiału zgromadzonego pozwala w ocenie organu stwierdzić, iż z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencji gruntów oraz mapą zasadniczą, wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela [...] kat. [...] b. gm. kat. M. odpowiada aktualnie częściom działek: nr [...], nr [...] i nr [...].

6 W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej w dniu [...] maja 2006 r. stwierdzono, że teren wywłaszczonej parceli [...] kat. [...]b. gm. kat. M. zajęty został w części pod budynki magazynowe, drogę dojazdową oraz ogrodzenie kompleksu wojskowego, natomiast pozostała część stanowi grunt wolny od zabudowy, który spełniał funkcję ochronną.

7 Organ ustalił ponadto, że przedmiotowa działka jako część obiektu magazynowego określonego jako kompleks wojskowy nr [...], pozostawała w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej do dnia [...] sierpnia 2005 r. i z tym dniem prawa i obowiązki do nieruchomości przejęła Agencja Mienia Wojskowego. Następnie prawo własności działek: nr [...] o pow. 31,25 ha i nr [...] o pow. 0,38 ha poł. w M. gm. W. w dniu [...] grudnia 2005 r. od Agencji Mienia Wojskowego nabyła Gmina W., w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] i prawo to zostało ujawnione w KW nr [...].

8 Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot nieruchomości możliwy jest w razie spełnienia dwóch przesłanek - gdy nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, a jej aktualny stan prawny nie jest przeszkodą dla zwrotu działki. Dokonując oceny przesłanki zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia, określonego w decyzji o wywłaszczeniu organ podał, że cel wywłaszczenia parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. M. określony został w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].12.1968 r. nr [...] jako budownictwo. Podstawą wywłaszczenia była decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].08.1965 r. wydana przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], która ustalała lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w M. Porównanie projektowanego sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu z ustalonym w dniu [...] maja 2006 r. stanem faktycznego zagospodarowania pozwala na stwierdzenie, że zrealizowany został cel wywłaszczenia.

9 Jednocześnie ustalono, że wnioskodawczyni K. K. nie przysługuje uprawnienie do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości, bo nie jest spadkobiercą R. z S. K. i wobec tego również odmówiono jej zwrotu wywłaszczonej parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. M., chociaż z przyczyn innych niż pozostałym wnioskodawcom.

10 Od powyższej decyzji odwołania w terminie wnieśli A. B., D. W., M. P., W. K., S. K. i T. K., uznając ją za niesłuszną, ponieważ ich zdaniem nie zostało udowodnione, że został zrealizowany cel wywłaszczenia. Wskazali, że w uchwale Prezydium Rady Narodowej m. [...] zostało zawarte zobowiązane do zakończenia realizacji inwestycji zamiennych do dnia 31 grudnia 1970 roku. Termin ten nie został zachowany. Przedstawiony protokół zdawczo - odbiorczy spisany w dniu [...] lutego 1975 opisuje części składowe kompleksu magazynowego, jednakże nie odwołuje się do żadnego planu realizacyjnego ani załącznika graficznego. W załączniku rozliczenia inwestycji z dnia [...].06.1973 występują różnice pomiędzy planem a realizacją co oznacza, że nie zrealizowano inwestycji w całości. Również wymieniony protokół odbioru jest niekompletny, gdyż posiada braki dotyczące dokumentów projektowo kosztorysowych, dziennika budowy, protokołów odbiorów częściowych.

11 Decyzją Wojewody z dnia [...] roku, znak [...], wydaną w oparciu o art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy.

12 Rozpatrzywszy wniesione odwołanie i całość materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości - nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ podał przy tym, że ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia, której nastąpiło wywłaszczenie. Stąd też, w sytuacji gdy cel wywłaszczenia określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, prawidłowa jego ocena winna być dokonana na podstawie analizy dokumentacji wywłaszczeniowej, w szczególności treści samego wniosku o wywłaszczenie, treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

13 Organ podzielił przy tym pogląd prawny i ustalenia organu I instancji wskazując, że cel wywłaszczenia przedmiotowych parceli należy określić jako urządzenie obiektu magazynowego, obejmującego zarówno budynki magazynów jak i całą infrastrukturę techniczną oraz strefy ochronne wynikające z wojskowego charakteru przedmiotowej inwestycji. Na takie określenie celu wywłaszczenia wnioskowanych do zwrotu nieruchomości wskazuje także decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. zmieniająca decyzje: Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. - ustalającą lokalizację szczegółową terenów wojskowych na terenie tzw. " P." oraz Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. -ustalającą lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w M. powiat K., wydane na rzecz i imię Dyrekcji Inwestycji Miejskich [...] w [...] i orzekająca, iż prawa te przejmuje Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo -Budowlany w [...], a całość terenu objętego tymi decyzjami będzie użytkowana przez Wojsko Polskie. Z kolei treść pisma Biura Planowania Przestrzennego w [...] z dnia [...] marca 1978 r. znak: [...] oraz treść odrysu z mapy katastralnej obejmującego teren wsi M., stanowiący załącznik do tego pisma, wskazuje, iż dla opisanego wyżej obiektu magazynowego wyznaczono strefę ochronną o szerokości 300 m, w której obowiązywał bezwzględny zakaz wznoszenia wszelkich obiektów kubaturowych oraz prowadzenia prac inwestycyjnych bez uzgodnienia z właściwymi organami.

14 Ponadto na rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej [...] maja 2006 r. przedstawiciele Agencji Mienia Wojskowego, podkreślili, iż sposób zagospodarowania kompleksu wojskowego ze względu na specjalne jego przeznaczenie wymagał zachowania stref ochronnych. Powyższe ustalenia oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą [...] w M. nr [...], zgodnie z którą prace dotyczące wybudowania kompleksu magazynowego podjęto [...] lipca 1971 r. a zakończono [...] kwietnia 1972 r., wskazują, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.

15 Teren parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. M. zajęty został w części pod budynki magazynowe, drogę dojazdową oraz ogrodzenie kompleksu wojskowego natomiast w pozostałej części stanowi grunt wolny od zabudowy, który spełniał funkcję ochronną. Sposób zagospodarowania i wykorzystania przedmiotowej parceli należy oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystania całego kompleksu magazynowego z uwzględnieniem konieczności istnienia tzw. strefy ochronnej budynków magazynowych. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce modyfikacja celu wywłaszczenia, ponieważ została całkowicie zachowana funkcja terenu wywłaszczonego jako obiektu magazynów wojskowych.

16 Z decyzją organu drugiej instancji nie zgodzili się A. B., D. W., M. P., W. K., S. K., T. K. oraz K. K., wnosząc w terminie wspólną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., zaskarżając decyzję w całości i domagając się jej uchylenia. Zarzucili naruszenie art. 136 i n. ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podnieśli, że przedmiotowa parcela nigdy nie została zużyta na cel budownictwa, na jaki została wywłaszczona a więc zgodnie z zapisem art. 136 - nieruchomość podlega zwrotowi na rzecz osób wywłaszczonych lub ich spadkobierców. Od tej zasady ustawodawca nie przewidział żadnych ustępstw. Nadto skarżący wskazali, że rozpatrując sprawy sygn. akt: IISA/Kr 1220/07 i 1221/07 oraz IISA/Kr 2308/02 w identycznym stanie faktycznym w sprawach dotyczących tego samego terenu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił odmowne decyzje organów I i II instancji.

17 Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując na okoliczności podniesione już w decyzji odwoławczej.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje.

19 Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

20 Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy oraz zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, a także przebieg postępowania przed organami administracji publicznej, zarzuty wyartykułowane w skardze uznać należy za bezzasadne. Sąd, nie będąc związany skargą i orzekając w granicach sprawy, nie dopatrzył się również żadnych innych, nie podniesionych w środku zaskarżenia uchybień, o jakich mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a.

21 Stwierdzić należy, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy prowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązkami, wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., wydane decyzje w zasadzie odpowiadają zaś zarówno wymogom sformułowanym w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., jak i przepisom prawa materialnego.

22 Zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - zasadę prawdy obiektywnej, znajdującą rozwinięcie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, art. 80 k.p.a., zgodnie z którym na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma nastąpić ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, a także w art. 107 § 3 k.p.a., obligującym organ do wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaznaczyć należy, iż w doktrynie prawa administracyjnego przepis art. 80 k.p.a. uznaje się za statuujący zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:[ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131), rozumianą jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następującą zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

23 W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie, podejmując wszelkie możliwe działania w celu zgromadzenia całego dostępnego materiału dowodowego, na jego podstawie poczyniły wnikliwe ustalenia faktyczne, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, wskazujących na podstawie jakich dowodów organy ustaliły konkretne fakty, a także z jakich przyczyn zgromadzone w sprawie dokumenty zostały obdarzone przymiotem wiarygodności.

24 W przedmiotowej sprawie sporne było przede wszystkim, czy wywłaszczona parcela stała się zbędna na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu. Sąd podzielił stanowisko wyrażone zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, iż cel wywłaszczenia, o ile nie został wyraźnie wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, może zostać ustalony na podstawie całokształtu dokumentacji związanej z wywłaszczeniem. W szczególności podkreślenia wymaga, że jakkolwiek decyzja wywłaszczeniowa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1968 r. Nr [...] wskazuje ogólnie, że wywłaszczenie ma nastąpić na cele budownictwa, to jednak w uzasadnieniu tej decyzji występuje wyraźne odesłanie do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].08.1965r. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] (k. 26 akt adm. I instancji). Ponadto wniosek o wywłaszczenie (k. 41) wskazuje bezpośrednio na przeznaczenie pod budowę inwestycji zamiennych w M., zaś w uzasadnieniu tego wniosku również następuje odesłanie do w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...]. Przedmiotowa decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] wyraźnie ustalała lokalizację magazynów (k. 29). Ponadto decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r. ustalała lokalizację szczegółową terenów wojskowych na terenie tzw. "P." (k. 28). Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 roku zmieniono za zgodą stron decyzje o lokalizacji szczegółowej: Nr [...] oraz Nr [...] i orzeczono, iż prawa te przejmuje Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany w [...], a całość terenu objętego tymi decyzjami będzie użytkowana przez Wojsko Polskie (k.65). Z kolei z pisma Biura Planowania Przestrzennego w [...] z dnia [...] marca 1978 r. (k.118) wynika, że doszło do wyznaczenia stref ochronnych dla wybudowanych obiektów wojskowych. Następnie należy mieć na uwadze, że organy administracyjne zgromadziły materiał dowodowy zawierający dokumentację pochodzącą z lat 1971 - 1972, a obejmującą - rozliczenie wykonania zadania inwestycyjnego pod nazwą "[...] nr [...] w M." (k.73 i n.). Z dokumentu tego wynika, że inwestycja została rozpoczęta w 1971 r., a oddana do użytku w 1972 r., co potwierdza protokół Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. (k.78). Dodatkowo protokół zdawczo - odbiorczy spisany w dniu [...] lutego 1975 r. (k.108) szczegółowo opisuje części składowe kompleksu magazynowego. Załącznikiem do w/w protokołu jest m.in. karta opisowa (k.103).

25 Powyższe dokumenty, a w szczególności uzasadnienie decyzji wywłaszczeniowej, które zawiera wyraźne odesłanie do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].08.1965r., wskazują, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa obiektów magazynowych na potrzeby Wojska Polskiego. W związku z powyższym nie odnalezienie w zbiorach archiwalnych załącznika graficznego do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...], nie wyłączało możliwości ustalenia celu wywłaszczenia na podstawie innych dowodów, jak uczyniły to organy orzekające w sprawie, opierając swoje ustalenia m.in. na załączniku graficznym do w/w decyzji lokalizacyjnej nr [...], wydanej dla sąsiedniego terenu - którego granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny (k.27). W/w dokumentacja dotycząca realizacji inwestycji oznacza, że podmioty odpowiedzialne za realizację celu wywłaszczenia zapewniły w terminach wskazanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami jego wykonanie na terenie odpowiadającym przedmiotowym działkom. W oparciu o powyższe fakty ustalenie, iż cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany - jest w ocenie Sądu prawidłowe. Pozytywnie ocenić należy również wyrażony w obu decyzjach pogląd, iż sposób zagospodarowania i wykorzystania przedmiotowej działki nie może być analizowany w oderwaniu od zagospodarowania i wykorzystywania całości obiektu, jakim jest poligon "P.". Sposób zagospodarowania i wykorzystania przedmiotowej parceli należy oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystania całego kompleksu magazynowego z uwzględnieniem konieczności istnienia tzw. strefy ochronnej budynków magazynowych, na co organy słusznie wskazały.

26 Na akceptację zasługuje także decyzja organu drugiej instancji, który utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Starosty, nie naruszył przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przyjął, że na podstawie zgromadzonych dokumentów cel wywłaszczenia parceli [...] kat. [...] należy określić jako urządzenie obiektu magazynowego, obejmującego zarówno budynki magazynów jak i całą infrastrukturę techniczną oraz strefy ochronne wynikające z wojskowego charakteru inwestycji.

27 Sąd stanął na stanowisku, iż w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy nie budzi zastrzeżeń zastosowanie i dokonana przez organy orzekające wykładnia przepisów prawa, a to art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

28 Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, stwierdzić należy iż w znacznej mierze stanowią one polemikę z dokonanym w postępowaniu administracyjnym ustaleniem, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, zwrot przedmiotowej nieruchomości nie był możliwy, albowiem skoro cel wywłaszczenia nieruchomości został definitywnie osiągnięty (art. 137 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami), to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości.

29 Na gruncie stanu prawnego sprzed daty wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami w orzecznictwie prezentowany był pogląd, w myśl którego zmiana sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie daje podstawy do uznania zbędności na cel wywłaszczenia. Inaczej mówiąc - nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia i dokonać zwrotu nieruchomości, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 1994 roku, sygn. IV SA 1041/93, ONSA 1996/2/61 i 23 grudnia 1999 roku w sprawie IV SA 2140/97, LEX nr 48695 oparty na stanie prawnym sprzed dnia 1.01.1998 r. ). Po zmianie stanu prawnego powołany wyżej art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje jednoznacznie, że w sytuacji realizacji celu wywłaszczenia późniejsze inne rozporządzenie nieruchomością wywłaszczoną nie mieści się w ustawowym rozumieniu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Pogląd ten odpowiada prezentowanemu w doktrynie (T. Woś: Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości Wydawnictwo Prawnicze PWN 1998 r.) oraz orzecznictwie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 marca 2004 roku, SA/Bk 1444/03 oraz SA/Bk 461/03 LEX "Omega" nr 173693 i LEX "Omega" nr 173689). Ponadto okoliczność, iż decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji utraciły moc, mogła w świetle art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami mieć znaczenie wyłącznie wówczas, gdyby jednocześnie nie miałoby miejsce osiągnięcie celu wywłaszczenia. Wobec ustalenia, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, ewentualna utrata mocy decyzji o lokalizacji szczegółowej nie była w niniejszej sprawie okolicznością istotną.

30 W tym kontekście należy również uznać za nie mające znaczenia prawnego kwestie zmiany właściciela - na Gminę W., ponieważ cel na jaki nieruchomość została wywłaszczona został wcześniej zrealizowany. Organy rozpatrujące sprawę związane były przepisem art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawierającym zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nie było także rzeczą organów administracji oceniać, jakie skutki na płaszczyźnie prawa cywilnego wywiera zbycie wywłaszczonej nieruchomości wbrew zakazowi, wyrażonemu w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - albowiem naruszenie tego przepisu pozostaje bez wpływu na możliwość zwrotu nieruchomości.

31 Zarzut, iż nie został zachowany termin zakończenia realizacji inwestycji zamiennych do dnia 31 grudnia 1970 roku zawarty w uchwale Prezydium Rady Narodowej m. [...] nie jest trafny, ponieważ istotne w niniejszej sprawie było czy w ciągu siedmiu lat od daty wywłaszczenia został zrealizowany cel wywłaszczenia zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w tym względzie nie są wiążące uchwały określające inne terminy. W tym kontekście również zarzut nie zrealizowania inwestycji w całości nie jest trafny ponieważ zebrana przez organy administracyjne dokumentacja realizacyjna wskazuje na wykorzystanie działki jak już omówiono powyżej - zgodnie z celem wywłaszczenia. Brak natomiast szczegółowych dokumentów dotyczących realizacji założonego planu czy rozbieżności pomiędzy planami wynikającymi z uchwał Prezydium Rady Narodowej m. [...] nie oznacza braku realizacji inwestycji.

32 Powoływanie się przez skarżących na rozstrzygnięcie WSA w Krakowie zapadłe w innych sprawach jest bezzasadne, ponieważ każda sprawa tak administracyjna, jak i sądowa rozstrzygana jest indywidualnie w oparciu o zgromadzony w jej toku materiał dowodowy. Powoływane zaś przez skarżących wyroki dotyczą innych spraw i nie mogą stanowić dla niezawisłego Sądu wiążącego prejudykatu w niniejszej sprawie.

33 W niniejszej sprawie skarżąca K. K. na rozprawie w dniu 11 lipca 2008 r. cofnęła swoją skargę. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważnością. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł, żadnych okoliczności powodujących niedopuszczalność cofnięcia skargi. W związku z tym, że skarga K. K. została skutecznie cofnięta to postępowanie w tym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i orzec jak w pkt I wyroku.

34 Uznając natomiast za bezzasadną skargę pozostałych skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 9 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 2295/15
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2015 r., II SA/Kr 103/15
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2015 r., II SA/Kr 103/15
  4. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2015 r., I ACa 750/14
  5. Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2014 r., I C 397/13
  6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r., II SA/Gl 93/14
  7. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2014 r., II SA/Gl 1441/13
  8. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2013 r., I ACa 817/13
  9. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r., II SA/Kr 1644/09