Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2004 r., II SA/Kr 253/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2004 r., II SA/Kr 253/04

Tekst

TEZY

1 Lista architektów wykonujących projekty budowlane, na podstawie których wydano decyzje /pozwolenia na budowę/, stanowi informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198 ze zm./. Okręgowa Izba Architektów, z racji ciążącego na niej obowiązku nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, ma prawo domagać się takich informacji.

Sentencja

2 Sygn. akt. II SA/Kr 253/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Izabela Dobosz / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi Okręgowej Izby Architektów w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Okręgowej Izby Architektów w K. kwotę 700 / siedemset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

3 Sygn. akt. II SA/Kr 253/ 04

UZASADNIENIE

4 [...] Okręgowa Izba Architektów powołując się na art. 2, art. 3 w zw. z art. 6 ust. l pkt 4, w zw. art. 10, art. 13 ustawy z 6.09.200Ir. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2001r. Nr 112 poz.1198 ) zwróciła się w dniu 9.07.2003r. do Starosty Powiatowego w O. o przesłanie listy architektów wykonujących projekty obiektów budowlanych, na podstawie których wydano decyzje pozwolenia na budowę w Starostwie Powiatowym w 2002r. oraz I półroczu 2003r. Powołano się na nałożone na Izbę obowiązki ustawowe. Na podstawie art. 8 pkt l ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów ( Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ) nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych spoczywa na samorządach zawodowych. Wykonując te obowiązki Izba chce dokonać weryfikacji osób, które nie posiadając członkostwa w Izbie wykonują samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, a tym samym naruszają przepisy ustawy prawo budowlane, ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Podniesiono, że jednym z głównych powodów powołania do życia Izby Architektów oraz wprowadzenie powyższego zapisu do ustawy był fakt, iż zawód architekta jako zawód zaufania publicznego winien podlegać nadzorowi i kontroli ze strony korporacji zawodowej w celu ochrony społeczeństwa przed wszelkimi możliwymi uchybieniami w procesie projektowania. Powołano się zatem na interes publiczny, uzasadniający dostęp do powyższych danych. Starostwo Powiatowe pismem z dnia 29.07.2003r. podało, że istnieje konieczność wszechstronnej analizy wniosku. Chodzi o możliwość i zakres udostępnienia danych i powołano się m. in. na ustawę o ochronie danych osobowych z 29.08.1997r. ( Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 ). Powoduje to konieczność przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku.

5 We wspomnianym piśmie była mowa też o tym, że istniałaby ewentualna konieczność stworzenia bazy danych ( tj. listy architektów i projektowanych przez nich obiektów budowlanych o których mowa w w/w wniosku ). Z uwagi na pracochłonność tego zajęcia nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku w terminie określonym w art 13 ust. l ustawy z 6.09.2001 r.

6 Decyzją Starosty Powiatowego w O. z dnia [...].09.2003r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 80 ust. l pkt l w zw. z art. 82 ust. l i 2 ustawy z 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm. ) oraz na podstawie art. 105§1 kpa umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przekazania [...] Okręgowej Izbie Architektów z siedzibą w K. przy ul. [...], listy architektów wykonujących projekty obiektów budowlanych, na podstawie których wydano decyzję - pozwolenie na budowę w Starostwie Powiatowym w O. w 2002r. oraz I półroczu 2003r. Zdaniem organu sprawy podniesione we wniosku nie są sprawami publicznymi w rozumieniu ustawy, a tym samym informacje o nich nie są informacjami o sprawach publicznych. Katalog zamieszczony w art. 6 ustawy dostępie do informacji publicznej jest "na tyle dookreślony, że jest możliwym wyinterpretowanie z niego innych nie zawartych w ustawie stanów faktycznych tzn. takich informacji publicznych, które podlegałyby regulacjom ustawy. Do takich informacji z całą pewnością nie należą informacje, o których udostępnienie wnioskuje Okręgowa Izba Architektów w K. ". Błędne jest sięgnięcie do art. 6 ust. l pkt 4 ustawy sprowadzające się do tezy, że każde treści aktów administracyjnych bądź innych rozstrzygnięć są danymi publicznymi i jako takie podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne. Rozumowanie takie jest nieuprawnione, gdyż wówczas każda decyzja w sprawie indywidualnej z zakresu ustawy "Prawo budowlane" i to bez względu na osobę inwestora i rodzaj inwestycji podlegałaby udostępnieniu jako publiczna. Zdaniem organu można udostępnić informację tylko wtedy gdy

7 "inwestycja jest inwestycją celu publicznego, inwestycją publiczną, czy też podmiot, będący inwestorem, lub uczestnikiem procesu badawczego jest podmiotem publicznym". Powołano się na art. 105§1 kpa i przyjęto, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż nie dotyczy ono udzielenia informacji o sprawach publicznych i jako takie nie może być rozstrzygnięte co do istoty w oparciu o przepisy tejże ustawy. Bezprzedmiotowość ujawnił organ po wszechstronnej analizie wniosku. Pouczono stronę, że ma się odwołać do Wojewody , co strona uczyniła.

8 W odwołaniu [...]Okręgowa Izba Architektów wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie organowi pierwszej instancji.

9 Powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25.03.2003r. USA 4059/02 ( lex nr 78063 ) - oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 20.06.2002r. II SAB 70/02 ( Wokanda 2002/11/31 ) i stwierdzono "że treść decyzji w całości stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu". "Informacją publiczną jest treść i postać każdego rozstrzygnięcia organu administracji - a nie jedynie treść rozstrzygnięć dotyczących publicznych podmiotów inwestorów lub uczestników procesu badawczego, inwestycji celu publicznego".

10 Wojewoda przekazał odwołanie Izby Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. , gdyż uznał, iż nie jest organem właściwym w sprawie.

11 Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].12.2003r. [...] wydaną na podstawie art. l, art. 2 i art. 16 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm. ) oraz art. 138§1 pkt 2 kpa uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie pierwszej instancji.

12 W decyzji powołano się na art. l oraz następne przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ odwoławczy podzielił pogląd I instancji, że dane o których uzyskanie chodziło [...] Okręgowej Izbie Architektów nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

13 "Jak słusznie wywodzi organ I instancji rozumowanie przeciwne doprowadziłoby do sytuacji, w której każda decyzja w indywidualnej sprawie administracyjnej byłaby objęta zakresem przedmiotowym ustawy i podlegałaby udostępnieniu, co z kolei byłoby rzeczą absurdalną. Decyzja organu I instancji została uchylona a postępowanie umorzone z przyczyn formalnych. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję wydaje się na podstawie art. 16 ust. l wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Decyzja jest zatem wydawana, gdy istnieje możliwość zastosowania ustawy. W przeciwnym razie, jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa." (powołano wyroki NSA w Warszawie II SA 4059/02, II SA 2867/02 ).

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Okręgowa Izba Architektów wnosi o uchylenie decyzji w całości. Stwierdza, iż treść każdego aktu administracyjnego podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznych. Zgodnie z art. 16 organ administracji jest obowiązany do wydania decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia takiej informacji ( powołano się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z W. z [...].02.2002r. [...] ).[...] Okręgowa Izba Architektów nie żądała udostępnienia informacji chronionych żadną z tajemnic i jest zdania, że "informacja publiczna, która nie podlega udostępnieniu ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej nadal pozostaje informacją publiczną" i powinna być wydana decyzja o odmowie jej udostępnienia. Zdaniem skarżącej nie ma tu mowy o prywatności osób fizycznych, gdyż chodziłoby tu o prywatność wynikającą z dóbr osobistych. [...] Okręgowa Izba Architektów zwróciła się o imię, nazwisko projektanta i oznaczenie wykonywanych przez niego projektów kubaturowych. "Wnioskodawca nie żądał udostępnienia informacji, które mogłyby w jakikolwiek sposób naruszyć dobra osobiste projektanta czy inwestora jak również tajemnicę przedsiębiorstwa. Nieuzasadnione jest powoływanie się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w uzasadnieniu decyzji na ograniczenie dostępu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej i "absurdalność" żądania wnioskodawcy. Powołano się na treść art. 3 ustawy o dostępie do informacji i uzasadniono obszernie na czym polega interes publiczny Okręgowej Izby Architektów w domaganiu się powyższych informacji.

15 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie i podtrzymuje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

17 Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.08.2002r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

18 Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania w sposób mając istotny wpływ na wynik sprawy.

19 Należy przede wszystkim stwierdzić, iż [...] Okręgowa Izba Architektów w K. nie domagała się dostępu do akt administracyjnych w konkretnych sprawach, ani nawet przekazania jej konkretnych aktów administracyjnych, ale przetworzonych danych, będących w posiadaniu organu I instancji Starosty Powiatowego w O. Danymi tymi miała być, zgodnie z wnioskiem z 9.07.2003r. lista architektów wykonujących projekty obiektów budowlanych, na podstawie których wydano decyzje pozwolenia na budowę w Starostwie Powiatowym w 2002r. oraz I półroczu 2003r." ( k. [...] akt administracyjnych).

20 W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie okazało się, że skarżąca zwracała się z podobnym wnioskiem do wielu innych starostw i bez przeszkód wspomniane zestawienie otrzymała. Działalność architektów w zakresie projektowania obiektów budowlanych nie jest generalnie objęta żadną tajemnicą państwową, służbową, ani też ich nazwiska nie są objęte sferą prywatności. Wręcz przeciwnie działalność ta odbywa się w sposób jawny, co wynika m. in. z art. 42 ust. 2 pkt 2, art.45 ust. 5 Prawa budowlanego z 07.07.1994 r. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.06.2002r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia ( Dz. U. z 2002r. Nr 108, poz. 953 ). Przepisy tego rozporządzenia nakazują w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości nie mniejszej niż 2m ( §13 ust. 3 ) umieścić tablicę informacyjną, a na niej m. in. "imiona, nazwiska, adresy i numery telefonów (...) projektantów ( §13 ust. l pkt 5 lit "d" ). Oznacza to, iż wspomniane dane jako dostępne dla każdego, stanowią zarazem informację publiczną w rozumieniu art. l ust. l ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ). Skoro każdy ma dostęp do tych danych, to ma go również [...] Okręgowa Izba Architektów w K. . Zgodnie z art. 2 ust. 2 wspomnianej ustawy nie musi ona wykazywać interesu prawnego lub faktycznego, aby dane takie uzyskać.

21 Skarżąca jednakże zwróciła się do Starosty Powiatowego w O. o sporządzenie zestawienia wspomnianych danych za okres poprzedzający złożenie swego wniosku ( 2002r. i pierwsze półrocze 2003r. ). Takie zestawienie wymagało zatem od organu przeglądnięcia wydanych decyzji pozwolenia na budowę, celem ustalenia listy projektantów - architektów za wspomniany okres.

22 Chodziło zatem o udzielenie informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust l pkt l ustawy o dostępie do informacji publicznej.

23 W takiej sytuacji po pierwsze, wnioskodawca powinien wykazać, iż uzyskanie informacji jest w tym przypadku i zakresie "szczególnie istotne dla interesu publicznego"; po drugie, mają tu zastosowanie przepisy art. 10 i następne ustawy z 6.09.2001 r. regulujące udostępnienie informacji publicznej na wniosek. Natomiast co do udostępnienia materiałów archiwalnych ( w tym przypadku za okres poprzedzający złożenie wniosku ) sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tę linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, która stwierdza, iż "informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych niezależnie od daty jej wytworzenia. Dotyczy to również materiałów archiwalnych" ( M. Jaśkowska: Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002r., s. 33).

24 Należy zauważyć zatem, że [...] Okręgowa Izba Architektów w K. w toku postępowania administracyjnego wykazała, iż uzyskanie wiadomości, o których mowa w jej wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Powołano się na ciążący na niej obowiązek nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Obowiązek ten wynika ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów z 15.12.2000r. ( Dz. U. Nr 5 poz. 42 )( art. 8 pkt l ). Właściwa izba samorządu zawodowego zgodnie z tą ustawą ma prowadzić postępowanie w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych ( art. 8 pkt 10 ), gdyż prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (...) przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego ( art. 6 ust. l ). Ustawa nakłada też na wspomniane samorządy zawodowe obowiązek współdziałania m. in. z organami administracji rządowej i samorządu terytorialnego ( art. 8 pkt 6 ), co tym bardziej uzasadnia należyty przepływ informacji pomiędzy izbami architektów, a organami wydającymi pozwolenia na budowę i prowadzącymi ich dokumentację.

25 W tej sytuacji organ I instancji powinien był wdrożyć tryb postępowania przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej i rozpatrzyć wniosek [...] Okręgowej Izby Architektów w K. , co zresztą zdawało się zapowiadać pismo Starostwa Powiatowego z 29.07.2003r. ( k. [...] akt administracyjnych).

26 Tymczasem organ I instancji decyzją z [..].09.2003r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż jego zdaniem postępowanie przed tym organem nie dotyczy udzielenia informacji o sprawach publicznych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ uzasadnia swoją decyzję w sposób bardzo lakoniczny ( większą część uzasadnienia zawiera przepisanie treści różnych przepisów ustawy z 6.09.2001 r. ) zauważając, iż co prawda katalog określający informacje publiczne podlegające udostępnieniu zawarty w art. 6 nie jest zamknięty, jednak pozwala na wyinterpretowanie innych informacji publicznych, do których "z całą pewnością nie należą informacje, o których udostępnienie wnioskuje [...] Okręgowa Izba Architektów z siedzibą w K". Organ twierdzi, iż skarżącej chodziło o udostępnienie treści pochodzących z decyzji w sprawach indywidualnych i to bez względu na rodzaj decyzji czy też osobę inwestora, gdy tymczasem możliwe jest udostępnienie tych danych tylko co do takich inwestycji, gdy chodzi o "inwestycję celu publicznego, inwestycję publiczną", czy też gdy " podmiot, będący inwestorem lub uczestnikiem procesu badawczego jest podmiotem publicznym". Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zdania, że organ I instancji przypisał inny zakres wnioskowi strony skarżącej, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Skarżąca nie żądała bowiem sporządzenia listy udzielonych pozwoleń na budowę, ani też wydanych decyzji, ale podania listy architektów -projektantów. Weryfikacją tej listy z punktu widzenia ustawy z 15.12.2000r. powinno być również zainteresowane Starostwo Powiatowe w O. jako organ udzielający pozwoleń na budowę.

27 Nie można też przyjąć stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, co zostało zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w żaden sposób nie uzasadnia dlaczego jego zdaniem wnioskowane informacje nie mają charakteru "informacji o sprawach publicznych" ( art. l ust. l ustawy z 6.09.2001 r. ), ograniczając się do przytoczenia wspomnianego lakonicznego uzasadnienia organu I instancji.

28 Organ II instancji powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił decyzję organu I instancji z przyczyn czysto formalnych uznając, iż w danym przypadku skoro nie było możliwości zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej należało nie wydawać decyzji, ale powiadomić wnioskodawcę pismem. Należy zauważyć, że stanowisko przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niektórych wyrokach wyrażono pogląd, iż także w razie niemożności zastosowania ustawy należy wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. Tym, niemniej, nawet akceptując przyjęty przez organ II instancji pogląd nie można nie zauważyć, że uzasadnienie wydanej decyzji ( podobnie jak decyzji organu I instancji ) nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa. Brak bowiem odpowiedzi na zasadnicze pytanie -dlaczego organy te uznały, że informacje określone we wniosku [...]Okręgowej Izby Architektów w K nie są informacjami publicznymi.

29 Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt l lit "a" i lit "c" p. o. p. p. s. a.

30 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. o. p. s. a ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270).