Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r., II SA/Kr 1276/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r., II SA/Kr 1276/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] marca 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał Z.P. wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr 1 w T.

3 W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 29 czerwca 2005r. na wniosek K. i J.K. , którzy wnieśli o "dokonanie kontroli nieprawidłowości budowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1 w T. ". Organ ustalił, że inwestor posiada pozwolenie na budowę z dnia 14 grudnia 2000r., zaś odległość ściany zachodniej od granicy ogrodzenia wynosi 2,60 m i 4,60 m. Z mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu wynikało, iż południowy narożnik budynku usytuowany jest 2,85 m od północnego narożnika ogrodzenia, znajdującego się wg tej mapy w granicy działek 2 i 1 , natomiast według zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu zagospodarowania przestrzennego odległość ta powinna wynosić 3,5 m.

4 W dniu [...] października 2005r. w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz o obowiązku dostarczenia inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wykonanych robót. Następnie PINB w M wydał w dniu [...] grudnia 2005r. decyzję nakazującą wykonanie określonych robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W wyniku odwołania WINB uchylił w/w decyzję w dniu [...] lutego 2006r., wskazując na "istotne braki w materiale dowodowym, a w szczególności brak w aktach zatwierdzonego projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o warunkach zabudowy oraz inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wykonanych robót uniemożliwiające ustosunkowanie się organu do treści zaskarżonej decyzji".

5 Po uzupełnieniu materiału dowodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie nakazano Z.P. wykonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego zbliżonego do granicy z działką sąsiednią oraz wykonanie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego szczegółowy zakres pozostałych do wykonania robót budowlanych z uwzględnieniem odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania Z.P. WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. nakazał inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wykonanie projektu budowlanego zamiennego, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz konieczność wyeliminowania naruszenia przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego i warunków decyzji WZiZT z dnia [...] lipca 1999r. w zakresie zachowania strefy ochronnej linii energetycznej od południowej strony budynku. WINB wskazał, że projekt winien uwzględniać przebudowę realizowanego budynku od strony południowo - wschodniej w zakresie niezbędnym do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem poprzez zachowanie odległości od narożnika granicy działki nr 2 ściany południowo - wschodniej budynku - min. 3 m, krawędzi najbliższego otworu okiennego lub drzwiowego - min. 4 m oraz doprowadzenie do zgodności z decyzją WZiZT, określającą linie rozgraniczające lokalizacji obiektu strefą energetyczną. Termin wykonania obowiązku został ustalony na 15 lutego 2008r.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008r. sprawy ze skargi Z.P. na w/w decyzję WINB skargę oddalił, a wyrok ten (sygn. akt II SA/Kr 192/08) od dnia 18 sierpnia 2008r. jest prawomocny.

7 Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji stwierdził, że inwestor nie wypełnił obowiązków nałożonych na niego decyzją WINB z dnia [...] grudnia 2007r., co wyklucza zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki obiektu lub jego części na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że nie miał możliwości orzeczenia o rozbiórce części obiektu, ponieważ jest to możliwe tylko w takim zakresie, w jakim ta część stanowiłaby samodzielną konstrukcyjnie całość, natomiast stan zaawansowania prac wykluczał również zastosowanie nakazu wstrzymania dalszych robót budowlanych przy przedmiotowym budynku mieszkalnym.

8 Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł Z.P. , podnosząc, że w jego ocenie budynek został posadowiony zgodnie z dokumentacją i pozwoleniem na budowę, a to państwo K. przekroczyli o 2 m granicę jego posesji, budując ogrodzenie, czym przyczynili się do zmniejszenia na jego niekorzyść odległości do nowo wybudowanego budynku.

9 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

10 W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja była prawidłowa. WINB wskazał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że inwestor wybudował przedmiotowy obiekt z naruszeniem § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż odległość południowego narożnika budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej nr 2 wynosi 2,85 m, podczas gdy zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr 1 zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę winna ona wynosić 3,5 m. W ocenie WINB takie odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego ma charakter odstępstwa istotnego w myśl art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego. Na inwestora został nałożony obowiązek wykonania i przedłożenia do dnia 15 lutego 2008r. projektu budowlanego zamiennego, lecz inwestor nie dopełnił tego obowiązku. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie zastosował przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, bowiem w przedmiotowym przypadku niemożliwe było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części obiektu z uwagi na okoliczność, iż rozbiórka części obiektu może być orzeczona tylko wówczas, gdy jej wykonanie nie ma wpływu na istnienie pozostałej części obiektu budowlanego i prawidłowość jego funkcjonowania jako całości techniczno - użytkowej. WINB wskazał, że w niniejszej sprawie rozbiórka części obiektu - narożnika przedmiotowego budynku - doprowadziłaby do naruszenia konstrukcji tego obiektu, co mogłoby skutkować powstaniem stanu, w którym obiekt budowlany oddany do użytkowania nie spełnia wymagań podstawowych w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, co z kolei stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad prawa budowlanego określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

11 W odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że brak zgodności realizowanego zamierzenia budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym został wykazany, a kwestia zmiany przebiegu granicy działek nr 2 i 1 w T. należy do kompetencji sądu powszechnego i nie podlega ocenie organu w niniejszym postępowaniu.

12 Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z.P. , zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

13 1) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 Prawa budowlanego poprzez błędną jego interpretację polegającą na mylnym ustaleniu, że skarżący w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego;

14 2) § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną jego interpretację polegającą na utożsamieniu miejsca posadowienia ogrodzenia z granicą działki budowlanej.

15 Ponadto skarżący podniósł naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu:

16 1) art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dowolne ustalenie, że skarżący w sposób istotny odstąpił od wskazań zatwierdzonego projektu budowlanego i posadowił obiekt budowlany w nienormatywnej odległości od granicy działki;

17 2) art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim niewykazanie, z jakiej przyczyny utożsamiono ogrodzenie z granicą sąsiedniej działki budowlanej, od której należy obliczać odległość posadowienia obiektu budowlanego

18 Na podstawie podniesionych zarzutów skarżący wniósł uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ jej wykonanie rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

19 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi przez Sąd.

20 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

22 Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

23 Skarga nie jest uzasadniona.

24 W ocenie Sądu stan faktyczny, będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji, został prawidłowo ustalony przez organy, a więc nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa. Bezspornym jest, że inwestor prowadził przedmiotową budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Wójta Gminy T. w dniu [...] grudnia 2000r., zatem budowa ta nie stanowiła samowoli budowlanej. Jednakże w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązki zmierzające do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie (postępowania poprzedzającego niniejsze postępowanie) ustalono istotne odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę (sam inwestor Z.P. przyznał, że jego budynek jest przesunięty o około 50-70 cm w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę) wskutek czego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2007r. nałożono na inwestora obowiązki w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została poddana kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12 maja 2008r. oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Orzeczenie to zgodnie z art.170 ppsa wiąże nie tylko strony i sąd, który je wyda, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (...).

25 Skoro obowiązki nałożone na inwestora decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. nie zostały zakwestionowane przez Sąd w wyroku z dnia 12 maja 2008r., a bezspornym jest, że nie zostały one przez inwestora wykonane, to zasadnie organy nadzoru budowlanego zastosowały przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie, z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

26 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie bez przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie było możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki jedynie części obiektu (narożnika), ponieważ prowadziłoby to do naruszenia jego konstrukcji i zagrażałoby stabilności całej konstrukcji - obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jak wynika z uzasadnień decyzji i wyroku WSA z 12.05.2008r. nałożono na inwestora m.in. z tego powodu, aby osoba posiadająca stosowne uprawnienia stwierdziła, czy i w jaki sposób możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem bez spowodowania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz możliwości korzystania z budynku. Nie sposób w tej sytuacji zgodzić się z zarzutem skargi o naruszeniu art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż treść tych przepisów daje wyraźną podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do inwestora, który w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego i nie wykonał nałożonych na niego obowiązków.

27 Odnosząc się do zarzutów skargi opartych przede wszystkim na mylnym ustaleniu, że skarżący w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i przyjęciu błędnej granicy działki budowlanej, stwierdzić ponadto należy, że są one kolejną polemiką co do ustaleń poczynionych przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2007 r. i dokonaną oceną stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jako istotnych. Jeszcze raz, w związku z tym, należy podkreślić, że decyzja, którą nałożono na inwestora obowiązki w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po stwierdzeniu istotnych odstępstw od projektu budowlanego, szczególnie co do lokalizacji obiektu, została poddana już kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12 maja 2008r. oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się do zarzutów skargi.

28 Zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2009 r., jak i decyzja ją poprzedzająca (będące przedmiotem kontroli Sądu w nin. postępowaniu) jest jedynie konsekwencją niewykonania obowiązków nałożonych decyzją z [...] grudnia 2007 r. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organy nie dokonywały kwestionowanych przez skarżącego ustaleń (bo te zostały poczynione i stały się podstawą do wydania innej wcześniejszej decyzji, z dnia [...] grudnia 2007r.), a jedynie sprawdziły wykonanie ww. obowiązków.

29 Skarżący ponownie zarzucił, że ogrodzenie działki nr 2 zostało zbudowane na jego działce, a nie w granicy działek, co spowodowało błędne obliczenie odległości narożnika budynku od granicy, gdyż organy obliczyły tą odległość do ogrodzenia, zamiast do faktycznej granicy działek. Oparty na tym zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie znajduje nadal potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym – skarżący nie wykazał bowiem, że granice między przedmiotowymi działkami przebiegają inaczej niż na mapach znajdujących się w aktach, służących do obliczenia odległości. Skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie jego twierdzeń pomimo, że zapowiadał ich przedstawienie od początku postępowania i pomimo stwierdzenia gołosłowności jego zarzutów w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2008 r.

30 W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiony został stan faktyczny ustalony przez organ oraz wskazane zostały dowody, które posłużyły organowi do jego ustalenia. WINB w sposób właściwy powołał przepisy prawa stanowiące podstawę jego decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji.

31 W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.