Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2014 r., III SA/Kr 752/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2014 r., III SA/Kr 752/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie pełnomocnika

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

3 Następnie postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J. R. przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 lutego 2014 r.

4 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. I OZ 479/14 oddalił zażalenie J. R. na powyższe postanowienie.

5 W dniu 11 czerwca 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J. R. o przyznanie prawa pomocy, przez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika.

6 Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącej dnia 18 sierpnia 2014 r.

7 Skarżąca wniosła dnia 21 sierpnia 2014 r. sprzeciw od powyższego postanowienia, motywując go m.in. wartością człowieczeństwa.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

10 W związku z powyższym postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu przez Sąd.

11 Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym zgodnie art. 243 § 1 P.p.s.a., może być ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku.

12 Złożenie wniosku, o którym mowa jest dopuszczalne w każdym stadium postępowania sądowoadministracyjnego, aż do czasu jego zakończenia prawomocnym orzeczeniem.

13 Ponadto przyznanie pomocy prawnej jest możliwe w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek uregulowanych w art. 246 § 1 P.p.s.a., który określa, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

14 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

15 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

16 Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga J. R. (symbol 6339). Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

17 Odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu, należy wskazać, że w wielu orzeczeniach NSA podnosił, opierając się na literalnej wykładni art. 243 § 1 P.p.s.a., że przepis ten wyłącza możliwość skutecznego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu i wniosek złożony w takim czasie jako niedopuszczalny nie może zostać uwzględniony (np. postanowienia NSA: z dnia 25 maja 2006 r., II GZ 51/06, dostępne w CBOSA, z dnia 4 lipca 2006 r., II OZ 684/06, CBOSA, oraz z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 718/06, niepubl.). Podobny pogląd NSA wyraził w postanowieniu z dnia 20 października 2005 r., II FZ 653/05, OSP 2006, z. 9, poz. 103, w którym stwierdził, że brak jest możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w przypadku, gdy skarżący nie złożył w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

18 Wypowiadając się w kwestii zasad udzielenia prawa pomocy stronom, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. II OZ 561/14 LEX nr 1470078) wskazał m.in., że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

19 Odnosząc się z kolei do pojęcia "toku postępowania" w ujęciu art. 243 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. II OZ 49/13 (LEX nr 1282977) wskazał, że: przez określenie "tok postępowania" należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Uznać, zatem należy za dopuszczalne złożenie takiego wniosku w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego czy też skargi o wznowienie postępowania. W takim postępowaniu strona nie powinna być pozbawiona możliwości skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej z urzędu, jeżeli spełnia przesłanki otrzymania takiej pomocy.

20 Podzielając powyższe stanowisko należy, zatem wskazać, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącą po oddaleniu skargi przez sąd, a wyrok oddalający skargę jest prawomocny. Zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 13 marca 2014 r. odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. I OZ 479/14. Ponadto skarżąca ani we wniosku o przyznanie prawa pomocy ani też w sprzeciwie nie wskazała, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania.

21 Wobec powyższego na podstawie wskazanych przepisów sąd orzekł jak w sentencji.