Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r., III SA/Kr 1120/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r., III SA/Kr 1120/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oznaczenia numeru działki skargę oddala

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. K. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2012r., nr [...], odmawiające sprostowania ( w trybie art. 113 K.p.a) oznaczenia numeru działki z [...] na nr [...] w sentencji decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] 1986r., nr [...], zatwierdzającej ustalone w toku postępowania rozgraniczeniowego granice działek nr [...] i [...] położonych we wsi K, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

3 W podstawie prawnej postanowienia organ odwoławczy powołał art. 113 § 1, art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a.

4 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że organ

5 I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zajął stanowisko, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a organ administracji może prostować z urzędu lub na żądanie strony błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie decyzjach. Zdaniem organu, sprostowanie decyzji w tym trybie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia.

6 W sprawie tej organ I instancji ustalił, że zarówno postanowienie wszczynające jak i decyzja kończąca postępowanie administracyjne dotyczyły ustalenia granic działek [...] i [...]. Organ podkreślił, że oznaczenie numeru rozgraniczanej działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, określający w istocie, której nieruchomości sprawa dotyczy. Dlatego też organ uznał, że sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a nie może dotyczyć numeru działki.

7 Zażalenie na powyższe złożył S. K. wnosząc o jego zmianę

8 i sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Wnoszący zażalenie zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie sprawy,

9 a także naruszenie art. 113 K.p.a poprzez odmowę sprostowania danych osoby, na rzecz której wydana została decyzja o rozgraniczeniu.

10 Skarżący podniósł, że działka wnioskodawcy była rozgraniczana z działką sąsiednią, którą jest działka nr [...]. Zaznaczył również, że wymieniona w decyzji

11 o rozgraniczeniu działka nr [...] nie sąsiaduje z działką wnioskodawcy – tylko działka nr [...]. Oznacza to, że rozgraniczenie w sposób wymieniony w decyzji z dnia [...] 1986r. było niemożliwe. Skarżący podniósł również, że organ I instancji odmawiając sprostowania oczywistej omyłki nie zbadał sprawy dostatecznie tzn. nie ustalił, czy wymienione w sentencji decyzji działki sąsiadują ze sobą i których faktycznie sąsiadujących działek dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe.

12 W uzasadnieniu organ odwoławczy zacytował art. 113 § 1 K.p.a. Wskazał, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 K.p.a. błędy i omyłki istotne, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń ( patrz wyrok NSA II OSK 581/06 – Lex 10/2009).

13 Wskazał ponadto, że oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji, postanowienia lub akt sprawy. W szczególności oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Określona w cyt. wyżej przepisie instytucja sprostowania służy zatem wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek, zaś zapis tego przepisu wskazuje wyraźnie, że wymienione w nim wady orzeczenia charakteryzować się muszą cechą oczywistości. Cecha ta stanowi granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania, wyrażającą się w tym, że nie może ono prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji.

14 Według utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przedmiotem sprostowania nie mogą być też mylne ustalenia faktyczne organu administracji, popełniony błąd proceduralny, jak również niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom.

15 W przedmiotowej sprawie S. K. w złożonym w Urzędzie Miasta

16 i Gminy wniosku z dnia 21.03.2012r. o sprostowanie decyzji z dnia [...] 1986r., nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości domagał się usunięcia numeru działki [...] i wstawienie w to miejsce numeru [...].

17 W ocenie organu odwoławczego żądanie wnioskodawcy (dokonanie zmiany co do oznaczenia nieruchomości) wykracza poza granice "sprostowania", o którym mowa w art. 113 § 1 K.p.a., albowiem prowadzi w istocie do zmiany rozstrzygnięcia, której nie można dokonać w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej – na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Nawiązano do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22.03.2010r. (sygn. II SA/Kr 20/10), że oznaczenie działki tj. jej numeru ewidencyjnego w decyzji administracyjnej nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 K.p.a. jako sprostowanie oczywistej omyłki. Niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki, a instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego, gdyż czynność zmiany numeru ewidencyjnego działki stanowi zmianę treści decyzji i nie może podlegać sprostowaniu ( por. wyrok NSA z dnia 9.01.2008r., II OSK 1815/06 oraz z dnia 4.04.2007r., II OSK 581/06 Lex nr 325253).

18 W takim stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu I instancji co do odmowy sprostowania jest zasadne.

19 Na marginesie organ wskazał, że środkiem do wzruszenia ostatecznej decyzji organu I instancji o rozgraniczeniu nieruchomości jest skorzystanie z postępowania nadzwyczajnego.

20 S. K. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumentację zawartą w zażaleniu. Dodatkowo podniósł, że organ oparł się wyłącznie na jednym orzeczeniu WSA i na nim zakończył działania dowodowe. Na poparcie swojego stanowiska przywołał orzeczenie WSA w Lublinie z dnia 20.11.2011r., sygn. akt II SA/Lu 344/11.

21 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

23 Skarga jest bezzasadna.

24 Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

25 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012, poz. 270 t.j.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia (decyzji) jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli zgodnie z treścią art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo

26 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa P.p.s.a – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

27 Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku, gdyż nie stwierdzono by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a tylko tej wagi naruszenie przepisów prawa mogło stanowić podstawę uwzględnienia skargi.

28 Nie zachodzą też przyczyny określone przepisem art. 156 K.p.a., które w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a stanowią podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia lub do stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa

29 w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

30 Wyjść należy od przypomnienia, że przedmiotem wniosku o sprostowanie jest decyzja z dnia 1 grudnia 1986r. o rozgraniczeniu nieruchomości, oparta na przepisach dekretu z dnia 15 września 1946r. o rozgraniczeniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) wydana przez ówczesną władzę mierniczą w O

31 w rozumieniu art. 8 dekretu.

32 Przepisy tego dekretu uległy uchyleniu z dniem 1 lipca 1989r. t.j.

33 z chwili wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne

34 i kartograficzne ( Dz. U. 2010, nr 193, poz. 1287 t.j. ze zm.). Ta ustawa jest obowiązującym do chwili obecnej aktem prawnym regulującym w Rozdziale 6 ( art. 29 in.) rozgraniczenie nieruchomości. Zgodnie z przepisami art. 29 ust. 3 i 30 ust. 3 właściwym do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest wójt ( burmistrz, prezydent miasta).

35 Z tych względów organem funkcjonalnie, miejscowo i rzeczowo właściwym do rozpatrzenia wniosku o sprostowanie decyzji o rozgraniczeniu z 1986r. jest Prezydent Miasta i Gminy.

36 Zgodnie z przepisami art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego

37 ( dalej K.p.a) organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

38 Zarówno w piśmiennictwie ( por. np. Andrzej Wróbel Komentarz Lex do art. 113 K.p.a. wg stanu na 2012.12.30) jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowym

39 ( tamże przywołanym) przyjmuje się, że skoro sprostowanie nie jest ograniczone terminem i możliwe w każdym czasie, to znaczenia nabiera przesłanka "oczywistości" omyłek, które mogą być przedmiotem sprostowania. Przez błąd rachunkowy rozumie się omyłkę w wykonaniu działania rachunkowego np. w wyniku dodawania, dzielenia czy mnożenia), a przez błąd pisarski widoczne, wbrew oczywistemu zamiarowi władzy – ucięcie wyrazu, błędną pisownię, widoczne nie zamierzone opuszczenie wyrazu czy wyrazów. Pod pojęcie "innych oczywistych omyłek" kwalifikują się omyłki, które stoją na równi z błędami pisarskimi czy rachunkowymi, a zatem takie omyłki, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazują na ich oczywistość, tzn. możliwość stwierdzenia błędu bez głębszej analizy, przyczyn takiej a nie innej treści decyzji. Podkreśla się (Komentarz j.w. i powołane tam orzecznictwo), że oczywistość wad decyzji w jej warstwie rachunkowej czy pisarskiej, jest zarazem granicą dopuszczalności sprostowania. Jednoznaczne

40 i bezwyjątkowe jest stanowisko piśmiennictwa i orzecznictwa sądowego, w tym sądowoadministracyjnego, że następstwem sprostowania nie może być merytoryczna zmiana decyzji.

41 Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innej omyłki, winna wynikać albo z natury błędu albo z samego porównania rozstrzygnięcia

42 z uzasadnieniem, z wnioskiem czy innymi niespornymi okolicznościami czy dokumentami ( por. np. wyrok NSA w Krakowie z 2012.12.10 II SA/Kr 1414/12 Lex 1235506).

43 Na tle powyższej wykładni pojęcia oczywistości omyłki podlegającej sprostowaniu odmowa uwzględnienia wniosku jest uzasadniona.

44 Przypomnieć należy, iż oczywistości omyłki w opisie rozgraniczanych działek wnioskodawca upatruje w tym, że działka wnioskodawcy, a w istocie działka jego poprzedniczki prawnej W. K. nr [...] rozgraniczana była z działką [...],

45 a nie z wymienioną w decyzji działką nr [...], która nie sąsiaduje z działką [...].

46 Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu rozgraniczenia m.in. wynikają następujące okoliczności;

47 - wnioskiem złożonym 4 lipca 1986r. W. K. jako właścicielka działki [...] legitymując się aktem własności ziemi, wniosła o rozgraniczenie z graniczącą z nią od strony zachodniej działką stanowiącą "własność M. C.", nie oznaczając numeru tej działki,

48 - postanowieniem z dnia [...] 1986r. wszczęte zostało na wniosek W. K. jako właścicielki działki [...] postępowanie rozgraniczeniowe z "działką [...] k.m.g stanowiącą własność M. C.", położonymi we wsi K,

49 - według wypisu z ewidencji gruntów oraz wypisów z ksiąg wieczystych sporządzonych w 1986r. przez geodetę uprawnionego J. A. właścicielem działki [...] objętej KW [...] była M. C. c. M. i M., a właścicielem działki [...] objętej KW [...] była W. C. c. J. i M.;

50 - ze sprawozdania technicznego geodety uprawnionego z dnia 30 października 1986r. wynika, że na gruncie geodeta stwierdził odwrotny stan użytkowania działek niż wynikający ze stanu prawnego, tzn. że posiadaczem działki [...] była M. C., a działki [...] W. C. Z zapisów tego dokumentu wynika, że właścicielki tych działek uznały, że nastąpił "błędny" zapis w akcie notarialnym i wymieniły się posiadaniem działek,

51 - według protokołu granicznego uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego poza wnioskodawczynią W. K. była tylko M. C. jako " właściciel sąsiadującej nieruchomości – działki [...]",

52 - na szkicu podstawowym z 20.10.1986 r. ( k. 13 operatu) do działki [...] od strony zachodniej przylega działka [...] ze wskazaniem jako właściciela W. C.,

53 - na szkicu podstawowym i polowym z 29.10.1986r. ( k. 22 operatu) z działką [...] od zachodu graniczy działka [...] "M. C." z podaniem KW [...]. Szkic opatrzono uwagą, że istnieje " pomyłka w zapisie hipotecznym" i właścicielem działki [...] jest M. C., a [...] W. C.

54 Objętą wnioskiem o sprostowanie decyzją z [...] 1986r. zatwierdzono

55 "ustalone protokolarnie w toku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego granice gruntów położonych we wsi K działek nr nr: [...] k.m.g – stanowiącej własność J. i W. K., [...] – k.m.g – stanowiącej własność "C. H.".

56 W pierwotnym wniosku z dnia 29 listopada 2010r. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej skarżący S. K. wniósł o sprostowanie powyższej decyzji przez zastąpienie słów "C. H." słowami "C. M.".

57 Wniosek po dwukrotnej odmowie jego uwzględnienia i dwukrotnym uchyleniu postanowień przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze został w powyższym zakresie uwzględniony postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2011r. na podstawie art. 113 k.p.a., przez wpisanie C. M. w miejsce C. H.

58 Kolejnym wnioskiem z 21 marca 2012r. będącym przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł skarżący o wpisanie w miejsce nr działki [...], działki nr [...].

59 Na tle tych okoliczności należy podzielić stanowisko zaskarżonego postanowienia, że nie zachodziły podstawy do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na błędnym podaniu numerów rozgraniczonych działek.

60 W świetle operatu rozgraniczeniowego, postanowienia wszczynającego postępowanie, decyzji o rozgraniczeniu i wniosku o wszczęcie postępowania uczestnikiem tego postępowania poza wnioskodawczynią W. K. była wyłącznie M. C., będąca właścicielem działki [...]. Geodeta uprawniony z pełną świadomością tego stanu prawnego, dopuścił M. C. do czynności jako władającą działką [...], której właścicielem była W. C. nie uczestnicząca w postępowaniu.

61 Nie jest więc oczywiste, że wymienienie przez organ wydający decyzję,

62 o rozgraniczeniu jako nieruchomości rozgraniczanej działki nr [...] było wynikiem "oczywistej" omyłki, czy też świadomą intencją Organu orzekającego – znającego treść sprawozdania technicznego – przypisania M. C. będącej jedynym uczestnikiem postępowania tej działki, której była prawnym właścicielem. W konsekwencji orzeczono o rozgraniczeniu nieruchomości, które z sobą nie sąsiadują.

63 W tych okolicznościach uwzględnienie wniosku o sprostowanie stanowiło by taką merytoryczną zmianę decyzji z 1 grudnia 1986r. która konwalidowała by wadliwości, dające podstawę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko zawarte w wyroku WSA

64 w Krakowie z dnia 29 lipca 2008r. III SA/Kr 195/08, Lex nr 499797, w myśl którego niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Podziela także stanowisko Naczelnego sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007r.

65 II OSK 581/06 Lex nr 325253, że niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek

66 i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki a sama instytucja nie może służyć konwalidacji błędów proceduralnych.

67 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.