Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 stycznia 2022 r., I SA/Ke 582/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 stycznia 2022 r., I SA/Ke 582/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium organ odwoławczy) decyzją z [...]. nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. (dalej jako: organ I instancji, Burmistrz) z [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty W. Z. (dalej jako: skarżąca) z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych za lata 2017-2019 w kwocie [...]zł.

3 Kolegium ustaliło, że skarżąca wnioskiem z 31 marca 2021 r. zwróciła się do organu o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłat za lata 2016-2019 uiszczonych z tytułu korzystania z przystanków na terenie Gminy S. na mocy nieważnych z mocy prawa Uchwał Rady Miejskiej w S..

4 Burmistrz powołaną na wstępie decyzją orzekł o odmowie stronie stwierdzenia nadpłaty opłat uiszczonych z tytułu korzystania z przystanków na terenie Gminy. Organ wskazał w treści uzasadnienia decyzji na treść art. 72 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 74 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 135, z późn. zm., dalej "ordynacja podatkowa"). Podniósł, że WSA w Kielcach stwierdził nieważność zapisu § 3 ust. 2 uchwały Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] Wyrok WSA jest nieprawomocny, gdyż gmina złożyła skargę kasacyjną. Ponadto organ I instancji wskazał, że obowiązek opłaty za zatrzymywanie się na przystankach powstaje z mocy prawa. Wskazał, że skarżąca w okresie od 2016-2019 r nie dokonała wpłaty w wysokości [...] zł, zaś na jej koncie występują zaległości.

5 Rozpoznając odwołanie Kolegium przywołało treść przepisu art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 Ordynacja podatkowa.

6 Stwierdziło, że na dzień rozpoznawania niniejszego odwołania wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdzający nieważność § 3 pkt 2 uchwały Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] r. jest nieprawomocny, z uwagi na jego zaskarżenie przez Radę Miasta i Gminy w S. do NSA. Wyrok w tej sprawie stanie się prawomocny wówczas, gdy skarga kasacyjna gminy zostanie oddalona.

7 Powołując się na orzecznictwo Kolegium podkreśliło, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia.

8 Dopiero zatem prawomocne stwierdzenie przez WSA w Kielcach nieważności zapisu § 3 ust 2 uchwały - tu cyt.: ustala się stawkę opłaty w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku spowoduje, że pobranie od przedsiębiorcy opłaty w ww. wysokości jest od daty wejścia w życie uchwały będzie bezpodstawne.

9 W ocenie Kolegium wobec poczynionych wyżej ustaleń, podjęte przez organ I instancji rozstrzygniecie odmawiające stronie stwierdzenia nadpłaty na dzień orzekania przed SKO w K. nie narusza prawa. Dopiero prawomocne orzeczenie NSA przesądzi o bycie prawnym podjętej przez gminę uchwały i wyeliminuje (bądź nie) z obrotu prawnego podstawę prawną naliczania opłat w wysokości 0,05 zł. za zatrzymanie na przystanku, tym samym powodując nadpłatę w opłacie za zatrzymanie środka transportu na przystanku (o ile strona takich wpłat na konto organu dokonała).

10 Na powyższą decyzję W. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie:

11 1) przepisu art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacja Podatkowa poprzez jego wadliwe zastosowanie,

12 2) naruszenie wyrażonych w art. 120, 121, 124 Ordynacji podatkowej zasad postępowania podatkowego, polegających na:

13 - działaniu z przekroczeniem granic prawnych, tj. powołaniem się nie niewłaściwe podstawy prawne działania organu podatkowego Burmistrza w przedmiotowym postępowaniu,

14 - nie podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z naruszeniem .słusznego interesu wnioskodawczym, w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej,

15 - bez należytego i wyczerpującego informowania. strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw będących przedmiotem postępowania,

16 - bez szczegółowego wyjaśniania wnioskodawczym zasadności przesłanek którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy.

17 2) naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie w sytuacji istniejącej nadpłaty rozumianej jako świadczenie nienależne powstałe z tytułu opłat uiszczonych przez skarżącą.

18 W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że dokonała wpłat w łącznej kwocie [...]zł. z tytułu opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych usytuowanych na terenie Miasta i Gminy S.. Wpłaty te dokonywane były na podstawie nieważnej z mocy prawa Uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z [...] r.

19 Zdaniem, skarżącej wobec powyższego na podstawie art. 72 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 75 § 1 oraz 77 § 1 Ordynacji podatkowej wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od uiszczonych opłat i wydanie stosownej decyzji. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Skoro mocodawczyni kwestionowała zasadność pobrania przez płatnika podatku to była uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek ten stanowi żądanie strony o którym mowa w art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli wszczyna postępowanie podatkowe. W postępowaniu tym obowiązkiem organu podatkowego jest określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości zgodnej z żądaniem.

20 Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 787/20 nieważności Uchwały nr [...] Rady Miejskiej S. z 21 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S. spowodowało, że z obrotu prawnego wyeliminowana została podstawa prawna naliczania opłat, co w konsekwencji spowodowało, iż w sprawie zaistniała nadpłata w opłacie za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. W dniu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny Wyrokiem w sprawie sygn. akt II GSK [...] oddalił skargę Miasta i Gminy S., tym samym wyrok WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 787/20 jest prawomocny.

21 W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

23 Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

24 Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

25 Przedmiotem kontroli jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty W. Z. z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych za lata 2017-2019 w kwocie [...]zł.

26 Zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę:

27 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;

28 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

29 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

30 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

31 Z kolei w świetle art. 75 § 1 ustawy jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.

32 W realiach niniejszej sprawy skarżąca za podstawę wniosku wskazała, uchwałę Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] r. w przedmiocie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, na podstawie której dokonywała wpłat w latach 2017-2019 na rzecz organu, a która to jest nieważna.

33 Wskazana powyżej uchwała była przedmiotem rozpoznania na skutek skargi złożonej do WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdził nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt II). Wobec wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie sygn. akt II GSK 447/21 z 16 września 2021 r. oddalił skargę kasacyjną.

34 Zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdzający nieważność § 3 pkt 2 uchwały na dzień wydania zaskarżonej decyzji był nieprawomocny. Stan ten niewątpliwie istniał również w dacie orzekania przez organ I instancji. Powyższa okoliczność uprawniała organ do podjęcia decyzji odmownej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dopiero bowiem prawomocne stwierdzenie przez WSA w Kielcach nieważności zapisu § 3 ust 2 uchwały otworzyło możliwość merytorycznego orzekania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W orzecznictwie akcentuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc), tym niemniej w rozpoznawanej sprawie wobec zaskarżenia wyroku WSA do NSA skargą kasacyjną - rozstrzygnięcie uprawomocniło się 16 września 2021 r., a zatem po dacie orzekania przez organy podatkowe.

35 W świetle powyżej przytoczonych okoliczności zarzuty i argumenty przedstawione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.

36 W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.