Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 lutego 2019 r., I SA/Go 588/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 lutego 2019 r., I SA/Go 588/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Nadleśnictwo (zwane dalej: Nadleśnictwo) wniosło skargę

3 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] określającą skarżącemu Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 32.142 zł.

4 Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

5 W dniu 30 stycznia 2015r. Nadleśnictwo złożyło deklarację na podatek

6 od nieruchomości na rok 2015 wskazując do zapłaty kwotę podatku

7 w wysokości 29 zł. Organ I instancji wezwał Nadleśnictwo do złożenia także korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015r wskazując jednocześnie na fakt,

8 iż Nadleśnictwo nie wykazuje do opodatkowania powierzchni gruntów zajętych

9 na prowadzenie działalności gospodarczej pod napowietrznymi liniami energetycznymi.

10 Nadleśnictwo odmówiło złożenia korekty deklaracji, stwierdzając, że nie posiada żadnych informacji o stanach faktycznych, które wskazywałyby

11 na zasadność złożenia korekty. Zdaniem Nadleśnictwa samo posadowienie linii

12 i urządzeń elektroenergetycznych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe nie stanowi podstawy do uznania, że jest na nich prowadzona działalność gospodarcza, grunty pod liniami elektroenergetycznymi są nadal przedmiotem gospodarki leśnej, a ponadto są zakwalifikowane jako las (Ls) i powinny być opodatkowane podatkiem leśnym.

13 Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. organ podatkowy I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata

14 2012- 2017. Organ I instancji wezwał Nadleśnictwo do przedstawienia posiadanych przez nie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym oraz wskazania numerów działek wraz z powierzchniami znajdujących się pod pasami technicznymi usytuowanymi pod napowietrznymi liniami energetycznymi.

15 Strona przedłożyła na tę okoliczność umowę wykonawcza z dnia [...] listopada 2012r.,wraz z załącznikiem ( k.19-24 akt adm.), umowę ustanowienia służebności przesyłu z dnia [...] listopada 2014r. wraz załącznikiem do niej (k.25-45). Postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. działając na podstawie art.200 Ordynacji podatkowej organ I instancji wyznaczył Nadleśnictwu siedmiodniowy termin

16 do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego (k. 68 akt adm.). W aktach administracyjnych znajduje się tabela wymieniająca numery działek oraz powierzchnie dotycząca Nadleśnictwa z podsumowaniem powierzchni 36.912

17 (k.66 akt adm.). Nadleśnictwo 4 czerwca 2018r. zapoznało się z aktami sprawy

18 (k. 69 akt adm.).

19 Organ I instancji w decyzji z dnia [...] lipca 2018r. określił Nadleśnictwu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r. w kwocie 32.142 zł., w tym 29 zł w wysokości podatku za grunty pozostałe wykazane w deklaracji

20 za 2015r. oraz 32.113 zł wysokości podatku za grunty znajdujące się pod pasami technicznymi usytuowanymi pod napowietrznymi liniami energetycznymi.

21 W uzasadnieniu podniesiono, że grunty leśne pod liniami elektroenergetycznymi, będące w zarządzie Nadleśnictwa wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej na powierzchni 36.912 m2. Powierzchnia wynika z załącznika nr 1 załączonego do umowy o ustanowienie służebności przesyłu z dnia [...] listopada 2014 r. Odnosząc się do umowy o ustanowienie służebności przesyłu, organ przeanalizował jej treść jak i instytucję służebności przesyłu, o której mowa w art.

22 305 1 kc i wskazał, że podmiot, na rzecz którego ustanowiono służebność względem gruntu, nie staje się podatnikiem podatku od tego gruntu, bowiem służebność przesyłu polega na tym, że podmiot ten ma prawo korzystać z nieruchomości obciążonej służebnością w określonym zakresie, lecz w żadnym razie nie posiada tego gruntu. Nie jest posiadaczem samoistnym ani zależnym.

23 Nadto organ wskazał, że Nadleśnictwo nie zrezygnowało z dalszego zarządzania tymi nieruchomościami, a E Sp. z o. o. uzyskała prawo korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych, a także wycinki drzew bądź krzewów w zakresie niezbędnym do utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie. Oznacza to, że E korzysta

24 z nieruchomości zgodnie z umową a Nadleśnictwo nadal jest zarządcą nieruchomości. Nadleśnictwu przysługuje wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem nieruchomości służebnością przesyłu, a której powierzchnia została określona w załączniku do aktu notarialnego.

25 Od powyższej decyzji Nadleśnictwo wniosło odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

26 1) art. 1 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o podatku leśnym poprzez przyjęcie, że od objętych decyzją gruntów leśnych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls) Nadleśnictwo jest zobowiązane zapłacić podatek od nieruchomości,

27 od których zapłaciło podatek leśny,

28 2) art. 3 ust. 1 pkt 4b i ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że E sp. z o. o. jest bezumownym posiadaczem zarządzanych przez Nadleśnictwo gruntów leśnych o powierzchni 36.912 m2 znajdujących się pod, stanowiącymi własność Spółki, napowietrznymi liniami energetycznymi, skutkiem czego Nadleśnictwo zostało zobowiązane do zapłaty od tych gruntów podatku od nieruchomości, gdy zapłaciło podatek leśny,

29 3) art. 6 ust. 1 pkt 1, la i 11, art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4 pkt 2a i 3c,d,e ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach oraz art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1, 3, 3b, 3e i art. 11 ust. 1 i 2 pkt 1, 2, i 6 ustawy z 13.10.1995 r. Prawo łowieckie w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z 30.10.2002 r. o podatku leśnym oraz art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne i dowolne ustalenie, że Nadleśnictwo prowadzi jedynie ograniczoną działalność leśną, a przeważa działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę E, co skutkuje opodatkowaniem gruntów podatkiem od nieruchomości,

30 4) art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach

31 i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że omawiane grunty leśne pod słupami

32 i liniami elektroenergetycznymi zostały zajęte przez E sp. z o. o.

33 na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność leśna,

34 5) art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez przyjęcie, że przedmiotowe grunty zostały wyłączone z produkcji leśnej

35 na skutek usytuowania na nich słupów i linii elektroenergetycznych,

36 6) art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29.09.1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie obowiązku zebrania

37 i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego okoliczności mających znaczenie dla sprawy, rozstrzygnięcia na korzyść podatnika wątpliwości

38 co do treści przepisów prawa podatkowego oraz ustalonego stanu faktycznego,

39 a tym samym prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie

40 do organów podatkowych, m.in. poprzez stwierdzenie, że działalność gospodarczą na gruntach leśnych pod liniami energetycznymi prowadzi E, gdy właścicielem linii jest E sp. z o. o.,

41 7) art. 6 ust. 1 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 1, 4, art. 19 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 w zw. z art. 22, art. 25 ustawy o lasach poprzez ustalenie, że na omawianych gruntach leśnych prowadzona jest działalność gospodarcza skutkująca opodatkowanie tych gruntów leśnych podatkiem od nieruchomości

42 w sytuacji, gdy w Planie Urządzania Lasu (PUL) Nadleśnictwa na lata 2010 - 2019, zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...].12.2011r.

43 - minister potwierdził, a wręcz poświadczył, że omawiane grunty leśne pod liniami elektroenergetycznymi spółki E są związane z gospodarką leśną i nie potwierdził, że na gruntach tych jest prowadzona działalność gospodarcza inna niż leśna, co skutkowałoby wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntów pod liniami energetycznymi z lasu Ls na tereny różne Tr. Zmiana PUL wymaga decyzji MŚ - art. 23 ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy o lasach.

44 8) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez nałożenie podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy winien być nałożony podatek

45 od nieruchomości od gruntów pozostałych, jeżeli przyjmiemy, że grunt pod liniami energetycznymi na gruntach leśnych podlega podatkowi od nieruchomości.

46 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją

47 z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

48 Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w sprawie bezspornym jest,

49 iż przez cały 2015 rok na przedmiotowym terenie posadowione były słupy energetyczne, należące do E spółki z o.o., na których

50 to słupach znajdowały się linie energetyczne, służące przez cały ten okres w/w przedsiębiorcy do prowadzenia jego statutowej działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Niespornym jest także, że na przedmiotowym terenie

51 w tym czasie, tj. m.in. w roku 2015, podatnik prowadził wprawdzie gospodarkę leśną, ale w ograniczonym zakresie. W ocenie organu odwoławczego prowadzona

52 na spornym terenie leśnym (na tzw. pasach technicznych określonych łączącą podatnika oraz operatora energetycznego umową wykonawczą) działalność gospodarcza w zakresie przesyłu energii elektrycznej była w okresie objętym niniejszą decyzją działalnością dominującą i decydującą, w ślad za czym grunt ten uznać należy za grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek podatkowych. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowe grunty pod liniami energetycznymi (tj. zajęte pod pasy techniczne), z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa liniom energetycznym, są oczyszczane z drzew

53 i krzewów, co wynika z obowiązujących przepisów prawnych. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestia istnienia pasów technicznych nie jest sporna w przedmiotowej sprawie, a powierzchnia gruntów udostępnionych przez Nadleśnictwo na ten cel dla w/w operatora energetycznego została przyjęta przez organ I instancji na podstawie danych wynikających z zawartej pomiędzy podatnikiem i E spółką z o.o. umowy służebności przesyłu zawartej w dniu [...] listopada 2014 r. oraz szczegółowego wykazu działek pod linami elektroenergetycznymi. Zawarcie

54 w dniu [...] listopada 2014r. przez Nadleśnictwo z Operatorem energetycznym umowy służebności przesyłu nie zmieniło zdaniem organu odwoławczego stanu sprawy, albowiem umowa służebności przesyłu nie przeniosła na Operatora energetycznego posiadania nieruchomości, gdyż natura tego prawa nie pozwala na takie rozporządzenie nieruchomością. Służebność przesyłu polega bowiem na tym,

55 że nieruchomość można obciążać na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (art. 3051 kc). Operator energetyczny nie stał się tym samym posiadaczem samoistnym, ani posiadaczem zależnym przedmiotowej nieruchomości.

56 Organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwie sporne grunty udostępnione zakładowi energetycznemu na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych, a także w celu utrzymania

57 i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii

58 i urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego, zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej, tj. działalności innej

59 niż działalność leśna. Z pewnością także wskazana działalność nie jest prowadzona incydentalnie, a grunty te zostały zajęte na ten cel w sposób trwały.

60 W ocenie kolegium prawidłowe odczytanie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. pozwala na stwierdzenie, że grunty znajdujące się pod pasami technicznymi, usytuowane pod napowietrznymi liniami energetycznymi, są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym grunty

61 te stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l. podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości.

62 Na powyższą decyzję Nadleśnictwo wniosło skargę zarzucając jej naruszenie:

63 1) art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2002 r., nr 200, poz. 1682, t.j. Dz.U. z 2013 r., poz.465, obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1821, z póź. zm.), poprzez przyjęcie, że od objętych decyzją gruntów leśnych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako lasy "Ls" nadleśnictwo jest zobowiązane zapłacić podatek od nieruchomości, od których zapłaciło podatek leśny uznając, że grunty te nie są zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna,

64 2) art.2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz.613, obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz.1455), poprzez przyjęcie, że od objętych decyzją lasów nadleśnictwo jest zobowiązane zapłacić podatek od nieruchomości , od których zapłaciło podatek leśny uznając, że grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,

65 3) art. 1 ust.1 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o podatku leśnym, oraz art. 2 ust.2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie,

66 że omawiane grunty leśne (lasy) znajdujące się pod liniami elektroenergetycznymi zostały zajęte przez E Sp. z o.o. na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność leśna,

67 4) art.6 ust.1, pkt 1,1 a, i 11, art.7 ust1, art. 18 ust.1 pkt 1 i 2, ust.4 pkt 2a i 3 lit. c, d, e ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 12; poz.59, obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r, poz.2129) art.4 ust.1, art.8 ust.1, 3, 3b, 3 e i art.11 ust.1 i 2 pkt 1,2,6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U., nr 127, poz. 1066, obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2033) w związku z art.1 ust.3 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o podatku leśnym oraz art.la ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 12.01.1991 r.

68 o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez bezpodstawne i dowolne ustalenie,

69 że prowadzenie ograniczonej działalności leśnej pod liniami elektroenergetycznymi skutkuje opodatkowaniem gruntów pod liniami podatkiem od nieruchomości,

70 5) art.4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r., nr 121, poz. 1226 i z 2013 r., poz. 1205, obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz.1161) poprzez przyjęcie, że przedmiotowe grunty lasy i użytki rolne zostały wyłączone z produkcji rolnej i leśnej, na skutek usytuowania na nich linii elektroenergetycznych,

71 6) art.6 ust.1 pkt 6, art.7 ust.1, art.13 ust.1 pkt 13, art.18 ust.1, 4, art.19 ust.1, art.22 ust.1, art.23 ust.1 w związku z art.22 i art.25 ustawy z dnia 28 września 1991 r.

72 o lasach poprzez ustalenie, że na omawianych gruntach leśnych prowadzona jest działalność gospodarcza inna niż leśna skutkująca opodatkowaniem tych gruntów podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy w Planie Urządzenia Lasu (PUL) Nadleśnictwa na lata 2010 - 2019, zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...]

73 na podstawie art.22 ust.1 powołanej ustawy o lasach, minister potwierdził, a wręcz poświadczył, że omawiane grunty leśne pod liniami elektroenergetycznymi spółki E są związane z gospodarką leśną i nie potwierdził, że na gruntach tych jest prowadzona działalność gospodarcza inna niż leśna, co skutkowałoby wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntów pod liniami energetycznymi z lasu Ls na tereny różne Tr. Zmiana PUL wymaga decyzji MŚ o zmianie PUL - art. 23 ust.1 w związku z art.22 ustawy o lasach,

74 7) naruszenia art.3 pkt 2 w związku z art.6 pkt 1 ustawy o lasach, która w momencie jej uchwalenia w 1991 r.(Dz.U. z 1991 r., nr 101, poz.444) przesądziła, że grunty pod istniejącymi liniami energetycznymi są lasem w rozumieniu ustawy, ponieważ

75 na gruntach tych jest prowadzona gospodarka leśna, postawienie nowych linii energetycznych na gruntach leśnych Ls lub rolnych wymagało i wymaga wyłączenia tych gruntów na cele nieleśne lub nierolnicze w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,

76 8) naruszenie art.3 ust.1 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach

77 i opłatach lokalnych w związku z art.336 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarta przez Nadleśnictwo z E Sp. z o.o. umowa wykonawcza nr [...]- z dnia [...] listopada 2012 r., oraz przede wszystkim obowiązująca od [...] listopada 2014 r. do nadal umowa o ustanowieniu odpłatnej służebności zawarta notarialnie (obejmująca rok 2015) nie należy do umów wymienionych w art.3 ust.1 pkt 4 lit a) powołanej ustawy, gdyż nie przenosi posiadania, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku,

78 że umowa ta zawiera element posiadania nieruchomości i przenosi jej posiadanie,

79 w konsekwencji czego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty pod liniami elektroenergetycznymi nie ciąży na Nadleśnictwie lecz na Operatorze linii przesyłowych przedsiębiorstwie E Spółka z o.o.

80 9) naruszenia art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

81 o podatkach i opłatach lokalnych przez nałożenie od gruntów pod liniami elektroenergetycznymi podatku od nieruchomości od gruntów związanych

82 z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy winień być nałożony podatek

83 od nieruchomości od gruntów pozostałych.

84 Wobec podniesionych zarzutów Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

85 Wniosło także o zasądzenie na rzecz Nadleśnictwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

86 W motywach uzasadnienia skargi Nadleśnictwo podniosło m.in., że wątpliwości co do opodatkowania spornych gruntów dostrzegł w 2018 r. ustawodawca czego efektem jest ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy

87 o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1588), w której dokonano jednoznacznego rozstrzygnięcia i praktycznie doprecyzowano obowiązujące przepisy. Zaznaczyło, że wprawdzie powołane zmiany wchodzą w życie z dniem 1.01.2019 r., jednakże powołując się na uzasadnienie projektu ustawy Nadleśnictwo stwierdziło, że organy podatkowe winny przyjąć,

88 że podatek od gruntów pod liniami elektroenergetycznymi za lata nieprzedawnione 2013-2018 winien być ustalony zgodnie z klasyfikacją gruntów w ewidencji gruntów

89 i budynków. Nadleśnictwo stwierdziło również, iż istnieją uzasadnione przesłanki,

90 że podatnikiem podatku od nieruchomości za grunty pod liniami elektroenergetycznymi winna być/jest E Sp. z o.o., jako posiadacz zależny tego gruntu, którego właścicielem jest Skarb Państwa w zarządzie Nadleśnictwa. W ocenie strony skarżącej potwierdzają to wyroki NSA, w tym wyrok z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 131/18.

91 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze

92 wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone

93 w zaskarżonej decyzji.

94 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

95 Skarga okazała się niezasadna.

96 Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

97 i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

98 Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. określającą skarżącemu Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku

99 od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 32.142 zł.

100 Spór między stronami niniejszego postępowania budzi kwestia opodatkowania gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, będących

101 w zarządzie Nadleśnictwa, na których posadowione zostały słupy i linie energetyczne. W ocenie skarżącego Nadleśnictwa grunty te winny być opodatkowane zgodnie z ich klasyfikacją w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei organy stoją na stanowisku, że sporne grunty należy opodatkować podatkiem

102 od nieruchomości przy zastosowaniu stawki właściwej dla gruntów związanych

103 z działalnością gospodarczą. Przy czym w rozpoznawanej sprawie grunty podlegające opodatkowaniu oznaczone były w rejestrze gruntów jako "Ls" ( k.61 - 63 akt adm.).

104 Przed odniesieniem się do istoty sporu, należy jeszcze ustosunkować się do podniesionego na początku uzasadnienia skargi zarzutu dotyczącego nieprawidłowego określenia przez organy wysokości zobowiązania podatkowego za 2015r. Nadleśnictwo wskazało, że niezasadnie określono zobowiązania o kwotę

105 29 zł., albowiem wynikała ona ze złożonej przez niego deklaracji i została zapłacona.

106 W rozpoznawanej sprawie organ I instancji zakwestionował złożoną przez Nadleśnictwo 30 stycznia 2015r. deklarację na podatek od nieruchomości, a zatem prawidłowo na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił wysokość zobowiązania podatkowego. Przy czym w decyzji wskazał, że określone zobowiązanie składa się z dwóch kwot 29 zł wskazanej w deklaracji oraz 32.113 zł tytułem podatku za grunty znajdujące się pod pasami technicznymi, usytuowanymi pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Inną natomiast kwestią jest wystawienie tytułu wykonawczego i dochodzenia zaległości podatkowej.

107 Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem

108 od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione

109 na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Za działalność leśną w rozumieniu ustawy o podatku leśnym uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (art. 1 ust. 3 ). Tożsamej treści definicję "działalności leśnej" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l.

110 Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym - są to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". Również w art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków.

111 Z powyższych przepisów wynika zatem, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja

112 w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru podatków

113 i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2011r., sygn. akt II FSK 533/10 – powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

114 Od wskazanej powyżej reguły istnieje jednak wyjątek i jest nim okoliczność zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej. Co do zasady zatem, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ("Ls") powinny zostać opodatkowane podatkiem leśnym, chyba, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

115 W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia "zajęcia gruntów

116 na prowadzenie działalności gospodarczej". Sformułowanie to nie zostało zdefiniowane, ani w ustawie o podatku leśnym, ani też w ustawie o podatkach

117 i opłatach lokalnych, gdzie uregulowany jest podatek od nieruchomości. Brak tej definicji powoduje, że przy interpretacji tego pojęcia należy posiłkować się jego znaczeniem językowym. Wyraz "zająć" oznacza także wypełnić czymś jakąś przestrzeń lub powierzchnię ( zob. Uniwersalny słownik języka polskiego pod red.

118 S. Dubisza, Tom V, Warszawa 2003.). W rozpoznawanej sprawie powietrzne linie elektroenergetyczne wraz ze znajdującymi się pod nimi pasami technicznymi stanowią wydzieloną przestrzeń, konieczną do prowadzenia przez zakłady energetyczne działalności gospodarczej, która nie może być jednocześnie wykorzystywana do nieograniczonej działalności leśnej (nie mogą bowiem na gruntach zajmowanych przez pasy techniczne znajdować się wysokie drzewa).

119 Sąd ponadto podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2018r. sygn. akt II FSK 2533/18,

120 że przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności

121 te muszą być wykonywane, w sposób trwały (nieincydentalnie). Dalej NSA słusznie podkreślił, że prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. prowadzi do wniosku,

122 że grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości także wówczas, gdy nie jest wyłączona możliwość prowadzenia na nich w ograniczonym zakresie działalności leśnej. Zdefiniowane w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku leśnym oraz w art. 1a pkt 7 u.p.o.l. pojęcie działalności leśnej jest bardzo szerokie. Jednakże nie każdy, choćby bardzo ograniczony, a nawet bagatelny, przejaw prowadzenia działalności leśnej

123 na gruntach usytuowanych pod liniami energetycznymi, np. postawienie paśnika, zasadzenie choinek lub krzewów liściastych, pozyskanie karpiny, tworzenie poletek żerowych dla zwierzyny itp., może powodować skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. W przeciwnym przypadku sporne grunty podlegałyby opodatkowaniu różnymi podatkami. Zależałoby to jedynie od tego, czy pod liniami jest prowadzona w ograniczonym, czy nawet w jakimkolwiek zakresie gospodarka leśna, a nie od tego, czy grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że terminu "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" nie można utożsamiać ze "związaniem z prowadzeniem działalności gospodarczej", zdefiniowanym w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zajęcie gruntu

124 na prowadzenie działalności gospodarczej" jest pojęcie węższym niż "związanie

125 z prowadzeniem działalności gospodarczej", bowiem grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej zawsze będzie gruntem związanym z prowadzeniem tej działalności, natomiast grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zawsze będzie gruntem zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej.

126 Zauważyć należy, że tożsamy problem prawny był także przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt: II FSK 1238/14 i II FSK 1156/14 (ze stanowiskiem, których Nadleśnictwo się nie zgadza, a które nie zaakceptowało poglądów wojewódzkich sądów administracyjnych na które w skardze się powołano). Zdaniem Sądu orzekającego

127 w sprawie zaakceptować należy stanowisko NSA, że podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Grunty znajdujące się pod pasami technicznymi, usytuowane pod napowietrznymi liniami energetycznymi są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym grunty te, stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Grunty te są bowiem udostępniane operatorowi na postawienie na nich słupów przesyłowych, rozciągnięciu pomiędzy nimi sieci energetycznej, a następnie w celu utrzymania

128 i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii oraz urządzeń elektroenergetycznych. Działalność ta nie ma charakteru incydentalnego, albowiem w sposób ciągły następuje przesyłanie energii elektrycznej.

129 Zatem w przypadku regulacji art.2 ust.2 u.p.o.l. posługującej się pojęciem zajęcia,

130 a nie posiadania, nie ma zastosowania odnosząca się do posiadania regulacja

131 z art.348 k.c., albowiem obowiązek podatkowy jest związany z "zajęciem rzeczy"

132 a nie "posiadaniem rzeczy" regulowanym art.336 i następne k.c.

133 Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy,

134 że E Sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa są posadowione linie elektroenergetyczne będące własnością tego operatora. Spółka z o.o. E korzystała w 2015 r., z gruntów pod liniami. Grunty te były przez nią używane od wielu lat. Korzystanie z gruntów w 2015 r. odbywało się na warunkach określonych w zawartej [...] listopada 2014 r. pomiędzy Nadleśnictwem a E Sp. z o.o. umowy o ustanowienie służebności przesyłu.

135 Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi jest Nadleśnictwo, które nie zrezygnowało z dalszego zarządzania tymi nieruchomościami. Jednak prawo do korzystania z nich, przejawiające się

136 w udostępnieniu gruntów pod liniami w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii miała także E Sp. z o.o. W tym miejscu warto też przytoczyć stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 9 marca 2017r.sygn. akt II FSK 172/15, że skoro Nadleśnictwo zawarło z zakładem energetycznym ramową umowę

137 o współpracy ( umowa ta poprzedzała zawarcie umowy wykonawczej z dnia [...] listopada 2012 – uwaga Sądu) była ona, określającą zasady i warunki współdziałania w zakresie prowadzenia eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji, to nie sposób przyjąć, że na podstawie takiej umowy doszło do przeniesienia posiadania gruntu. Ponadto NSA w wyroku z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II FSK 548/10, wyraził pogląd który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że brak zawarcia z zakładami energetycznymi umowy przenoszącej posiadanie nieruchomości nie wyklucza, że grunty te służą zakładom energetycznym

138 do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej. Z ww. umowy wynika, że wolą stron było by grunty pozostały

139 w zarządzie Nadleśnictwa. Zdaniem Sądu E Sp. z o.o. u.p.o.l. zajęła jednak sporne grunty na prowadzenie działalności gospodarczej. "Zajęcie gruntu

140 na prowadzenie działalności gospodarczej" na co powyżej wskazano, jest pojęcie węższym niż "związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej", grunt zajęty

141 na prowadzenie działalności gospodarczej zawsze będzie gruntem związanym

142 z prowadzeniem tej działalność. Przytoczone powyżej postanowienia umowy z dnia [...] listopada 2014 r. wskazują, że E Sp. z o.o. na ich podstawie nie może być przypisany status posiadacza zależnego, a tym samym podatnika podatku od nieruchomości, albowiem zakład energetyczny miał uprawnienie do " korzystania z rzeczy" jednak nie uzyskała " władztwa nad rzeczą" o którym mowa w art. 336 k.c.

143 Według zapisów umów służebności przesyłu, uprawnienia zakładów energetycznych polegały m.in. na: prawie utrzymywania urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznych linii energetycznych służących dystrybucji energii, korzystania

144 z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu

145 w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych

146 w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia dla funkcjonowania tych urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników E S.A. oraz przez wszystkie podmioty i osoby którymi Spółka

147 ta posługuje się w związku z prowadzoną działalnością.

148 W ocenie Sądu, powyższe postanowienia umowne przesądzają o tym,

149 że trafnie uznały organy podatkowe, iż grunty pod liniami napowietrznymi są zajęte

150 na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne, które prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują

151 w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne ( pasy technologiczne) pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku

152 z przebiegającą linią energetyczną i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, co oczywiście nie stoi jednak na przeszkodzie możliwości prowadzenia

153 na tych gruntach, jednakże w ograniczonym zakresie działalności leśnej, czy też działalności związanej z działalnością leśną. Sąd podkreśla również,

154 że w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 218/12, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na cel służebności przesyłu. Jest nim umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa (art. 551). Nie może ulegać wątpliwości, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa energetycznego polega na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej liniami energetycznymi, które stanowią składnik tego przedsiębiorstwa

155 i stają się elementem połączonego z nim systemu sieci. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U.2012.1059 t.j. ze zm.) określa w art. 3 pkt 12 przedsiębiorstwo energetyczne jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą

156 w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi i przesyłania dwutlenku węgla, a w art. 3 pkt 11 definiuje sieci jako instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące

157 do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Przepisy tej ustawy należy uwzględniać przy wyjaśnianiu pojęcia korzystania z widocznego i trwałego urządzenia użytego w art. 292 K.c. Istnieje zatem związek techniczny i gospodarczy pomiędzy elementami sieci energetycznej, do których niewątpliwie należą linie energetyczne, utrzymujące je słupy, stacje transformatorowe i inne urządzenia. Po wybudowaniu stanowią składnik przedsiębiorstwa włączony do sieci. Jeżeli zatem przedsiębiorstwo energetyczne funkcjonuje i prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przesyłaniu energii elektrycznej, to korzysta z urządzeń stanowiących sieć energetyczną, łącząc

158 je z innymi elementami instalacji. Podkreślić również należy, że użyte w art.305(1) K.c. pojęcia "korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej" oraz "zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń", jakkolwiek mają charakter normatywny, są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają jej wypełnienia przez strony w treści zawartej umowy ustanawiającej tą służebność. Uszczegółowienie powinno być odpowiednie dla specyfiki przedsiębiorstwa, rodzaju i umiejscowienia urządzeń przesyłowych, obecnego sposobu ich wykorzystywania, działań przyszłych mieszczących się w granicach prawidłowego gospodarowania oraz przewidywalnych potrzeb. Celowe jest zwłaszcza wskazanie, że obciążenie obejmuje dostęp, korzystanie poprzez bieżącą eksploatację, dokonywanie kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwanie awarii, wymiany urządzeń posadowionych na danej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii

159 w sprawie spornej, wskazać należy, że pomiędzy Skarżącym a zakładami energetycznymi zawarto ww. umowy ustanowienia służebności przesyłu, zatem decydujące znaczenie ma ich treść, z której powinno wynikać, w jaki sposób strony tej umowy uregulowały kwestię udostępnienia gruntów. Celem bowiem służebności przesyłu jest umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa

160 w rozumieniu art. 551 k.c. (postanowienie SN z 29.03.2017 r.,I CSK 389/16 - LEX nr 2331710). Cel ten nie oznacza, że w każdym przypadku do jego osiągnięcia będzie koniecznym przeniesienie posiadania gruntu znajdującego się pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Ta kwestia musi jednoznacznie wynikać z zawartej umowy.

161 Z zawartej zaś w rozpoznawanej sprawie przez Skarżącego umowy ustanowienia służebności przesyłu nie wynika aby powyższa sytuacja miała miejsce, albowiem ustanowiona służebność ograniczała jedynie korzystanie przez Skarżącego

162 z gruntów w pasach strefy kontrolowanej o powierzchni wskazanej w załączniku

163 do umowy. Sąd zauważa bowiem, że wyróżnić można trzy postacie władztwa nad rzeczą – pierwsze to posiadanie właścicielskie, na które – jak to prawie jednomyślnie przyjęto w doktrynie, składają się dwa elementy, tj. corpus i animus rem sibi habendi. Drugie to posiadanie prawa, z którym łączy się władza nad rzeczą (m.in. posiadanie służebności). Trzecie to zwykłe dzierżenie (J. Wasilkowski "Prawo rzeczowe

164 w zarysie", str. 368 i następne, W. Rozwadowski "Posiadanie w prawie polskim na tle prawa rzymskiego"). Istotne w rozpoznawanej sprawie służebności odznaczają się własną, zróżnicowaną treścią odmienną od dalszych ograniczonych praw rzeczowych i pełnią też odmienną "służebną – ex definitione (ex-natura) – funkcję

165 a ich treść wskazującą na zakres władztwa nad rzeczą wynika zarówno z ich ustawowych definicji jak i umów ich ustanowienia. Sąd ponownie podkreśla, że samo ustanowienie służebności, w tym przesyłu, nie jest jeszcze równoznaczne z objęciem w posiadanie nieruchomości obciążonej przez podmiot, na rzecz którego służebność została ustanowiona.

166 Tym samym, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie grunty pod liniami napowietrznymi zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Konstatacji takiej, w ocenie Sądu, nie stoi na przeszkodzie ani możliwość ani fakt prowadzenia przez Skarżącego na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej. Nadleśnictwa są podatnikami tego podatku jako zarządcy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. W przypadku przedmiotów będących

167 w zarządzaniu PGL Lasy Państwowe obowiązek podatkowy ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (art. 3 ust. 2 u.p.o.l.).

168 Udostępnienie gruntów leśnych operatorowi na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych, a także w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu

169 i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych powoduje, że grunty te są zajęte a tym samym związane z prowadzeniem działalności gospodarczej polegającej

170 na przesyłaniu energii elektrycznej, tj. działalności innej niż działalność leśna.

171 W art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej określono, że działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej mieści się zatem w definicji działalności gospodarczej. Działalność

172 ta niewątpliwie ma charakter trwały i ciągły.

173 Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu prawidłowe było ustalenie,

174 że przedmiotowe grunty w 2015 r. związane były z prowadzeniem działalności gospodarczej przez – operatora sieci elektroenergetycznej. Objawiało się to m.in. utrzymaniem pasa technicznego w stanie umożliwiającym dokonywanie w sposób ciągły czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Są to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane w sposób aktywny

175 w takiej działalności. Przez przedmiotowe grunty poprowadzone są linie elektroenergetyczne celem przesyłu energii elektrycznej, co uprawnia wniosek,

176 że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej przez E Sp. z o.o. Pasy techniczne ( pasy technologiczne) umożliwiają utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły

177 i niezawodny, a także potrzebne są z uwagi na bezpieczeństwo. Tym samym pasy techniczne pod liniami elektroenergetycznymi stanowią przestrzeń służącą wykonywaniu działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.

178 Treść znajdującej się w aktach sprawy umowy służebności wskazuje,

179 że grunty leśne (Ls) były wykorzystywane przez E sp. z o.o.

180 do prowadzenia działalności gospodarczej, a z tytułu zgody na dokonywanie określonych w umowie czynności, m.in. związanych z dostępem do linii i urządzeń elektroenergetycznych Nadleśnictwu przysługiwało od ww. operatora wynagrodzenie. Dla opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości bez znaczenia jest okoliczność, czy może być i w jakim zakresie prowadzona na nich działalność leśna. Wobec powyższego nie zasługuje na akceptację pogląd ferowany przez stronę skarżącą, że organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę, że na przedmiotowych gruntach leśnych pod napowietrznymi liniami energetycznymi jest prowadzona działalność leśna.

181 W ocenie Nadleśnictwa organy bezpodstawnie odrzuciły wyjaśnienia Nadleśnictwa co do faktycznego prowadzenia działalności leśnej na tych gruntach

182 i nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie tezy, że działalność leśna na tych terenach nie jest prowadzona lub jest prowadzona w bardzo ograniczonym zakresie.

183 Skarżące Nadleśnictwo wskazało, że na spornych gruntach leśnych, położonych pod przewodami elektroenergetycznymi prowadziło w roku podatkowym 2015 gospodarkę leśną, czyli działalność zgodnie z instrukcją Urządzania Lasu,

184 tj. wykorzystywało pasy pod liniami elektroenergetycznymi przy tworzeniu podziałów powierzchniowych lasu oraz stosowaniu oraz stosowaniu odpowiednich kierunków

185 i następstw cięć w lasach. Pasy te spełniały funkcję ochrony lasu przed wiatrami wywalającymi wykorzystywano je także do celów transportowych. W ocenie Nadleśnictwa organy bezpodstawnie odrzuciły wyjaśnienia Nadleśnictwa co do faktycznego prowadzenia działalności leśnej na tych gruntach i nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie tezy, że działalność leśna na tych terenach nie jest prowadzona lub jest prowadzona w bardzo ograniczonym zakresie.

186 Zauważyć jednak wypada, że działalność leśna jest związana z samym istnieniem i funkcjonowaniem lasu i jego ekosystemu. Tylko zaś to, że sporne grunty pod liniami elektroenergetycznymi znajdują się w granicach lasu, występuje tam roślinność leśna, i jak podkreśla strona skarżąca, jest prowadzona gospodarka leśna, chociaż w ograniczonym zakresie, w żadnym razie nie może przesądzać

187 o zasadności opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Podkreślić przy tym należy, że zdefiniowane w cytowanym art. 1 ust. 3 ustawy o podatku leśnym pojęcie działalności leśnej jest bardzo szerokie. W takim ujęciu, w ocenie Sądu, każdy, choćby ograniczony, przejaw prowadzenia działalności leśnej na gruntach usytuowanych w pasie technicznym pod liniami elektroenergetycznymi,

188 np. postawienie paśnika, zasadzenie choinek lub krzewów, pozyskanie karpiny,

189 itp. musiałby powodować skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Jak już wykazano jest to stanowisko pozbawione racji oraz niezasadne

190 w świetle uregulowań u.p.o.l. w przedmiocie podatku od nieruchomości.

191 W tym stanie rzeczy za niezasługujące na uwzględnienie uznać należało zarzuty skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego, tj ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym, ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995r.

192 o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

193 Nie można podzielić argumentacji strony skarżącej, opierającej się na uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym, że organy podatkowe winny przyjąć,

194 że podatek od gruntów pod liniami elektroenergetycznymi za lata nieprzedawnione 2013-2018 winien być ustalany zgodnie z klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów

195 i budynków. Jak bowiem zauważyła sama skarżąca ustawa z dnia 20 lipca 2018 r.

196 o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1588), weszła w życie z dniem

197 1 stycznia 2019 r. Wyjaśnić należy, że ustawą tą dokonano zmiany w treści art. 1a ust. 2a u.p.o.l., polegającej na dodaniu pkt 4. Zatem w obecnym stanie prawnym, zgodnie z art.1a ust.2a pkt 4 u.p.o.l., do gruntów związanych z działalności gospodarczej nie zalicza się gruntów:

198 a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 i 1104), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej,

199 b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń,

200 c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach, - chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a.";

201 Ponadto wskutek ww. nowelizacji w art.1a po ust. 2a dodano ust. 2b w brzmieniu: "2b. Przepisu ust. 2a pkt 4 nie stosuje się do gruntów będących w posiadaniu samoistnym, użytkowaniu wieczystym lub będących własnością przedsiębiorcy,

202 o którym mowa w ust. 2a pkt 4 lit. a."

203 Analogiczne zmiany wprowadzone zostały w art.1ustawy o podatku leśnym.

204 Tym samym w zmienionym stanie prawnym należące do Lasów Państwowych grunty pod liniami elektroenergetycznymi, skalsyfikowane jako grunty leśne, nie podlegają podatkowi od nieruchomości w razie udostępnienia ich zakładowi energetycznemu na podstawie umowy służebności przesyłu. Zmiana przepisów weszła jednak w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r., wobec czego pozostaje bez wpływu na wykładnię przepisów obowiązujących w 2015 r.

205 Wprowadzone przez ustawodawcę wyłączenie jest wyłączeniem o charakterze szczególnym. Nie powoduje zatem, wbrew oczekiwaniom strony skarżącej,

206 że dokonana przez organy w niniejszej sprawie wykładania przepisów prawa materialnego jest wadliwa. Jest wręcz przeciwnie bowiem grunty nad, którymi przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne zostały uznane przez ustawodawcę za grunty, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. Natomiast w 2015 r. nie było regulacji wyłączających z pojęcia gruntów związanych

207 z prowadzeniem działalności gospodarczej gruntów przez które przebiegają urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa prowadzącego działalność

208 w zakresie przesyłania energii, zajętych na pasy technologiczne czy tez strefy bezpieczeństwa. Podobnie jak nie było regulacji wyłączających z pojęcia lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna

209 - lasów, przez które przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne.

210 Zatem, jak już wyżej wykazano, w stanie prawnym obowiązującym w analizowanym okresie grunty leśne, nad którymi przebiegały linie elektroenergetyczne należało uznawać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkowało ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych na podstawie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.

211 Odnosząc się do kwestii podmiotowych podniesionych w skardze należy uznać,

212 że podstawą do uznania Nadleśnictwa za podatnika podatku od nieruchomości stanowiło uregulowanie art. 3 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. W uzasadnieniu skargi skarżący sam podkreślał, że zakład energetyczny na podstawie zawartej umowy nie stał się posiadaczem zależnym spornych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa co spowodowałoby,

213 że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. obowiązek podatkowy obciążałby

214 tą Spółkę.

215 W skardze Nadleśnictwa powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018r., sygn. akt II FSK 131/18. NSA w tym wyroku wyraził pogląd,

216 że uprawniony ze służebności przesyłu uzyskuje władztwo nad cudzą rzeczą na mocy innego prawa niż użytkownik, zastawnik, najemca lub dzierżawca, jest więc posiadaczem zależnym tej nieruchomości 336 k.c. W konsekwencji uprawniony

217 ze służebności przesyłu przedsiębiorca elektroenergetyczny jest także posiadaczem tej nieruchomości w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l., a zatem podatnikiem obciążającego tę nieruchomość podatku od nieruchomości. Z poglądem,

218 że "uprawniony ze służebności przesyłu uzyskuje władztwo nad cudzą rzeczą", nie można się zgodzić. Ponadto NSA w wyroku z dnia 7 marca 2018r., sygn. akt II FSK 861/16 wyraziło stanowisko "że posiadanie służebności o którym mowa w art. 352

219 § 1 k.c., dotyczy każdego rodzaju służebności (gruntowej, osobistej i przesyłu). Mówiąc o posiadaniu służebności, należy mieć na uwadze, że dotyczy ono posiadania prawa, nie zaś rzeczy. NSA dalej w tym wyroku stwierdził, że art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., dotyczy posiadania rzeczy (nieruchomości), nie zaś praw

220 z nieruchomością związanych (np. służebności przesyłu). Wobec powyższego, podatnikiem podatku od nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystać z nieruchomości Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku".

221 Podkreślić także należy co Nadleśnictwo mocno akcentuje wskazując

222 na prowadzenie działalności leśnej, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło

223 do przeniesienia posiadania w sposób wskazany w art.348 k.c.,

224 Z wydaniem rzeczy następuje bowiem jednoczesne wyrażenie przez aktualnego posiadacza woli rezygnacji ze sprawowania faktycznego władztwa nad rzeczą

225 we własnym imieniu oraz wyrażeniem przez podmiot uzyskujący posiadanie woli rozpoczęcia sprawowania takiego władztwa nad rzeczą. Przyjęcie, że na skutek zawartej umowy przesyłu doszło do przeniesienia posiadania, powinno wywołać ten skutek, że to Nadleśnictwo chcąc korzystać z gruntów znajdujących się w pasach pod liniami elektroenergetycznymi powinno uzyskiwać od przedsiębiorcy energetycznego, zgody na wejście na grunt, co jednak stoi w sprzeczności z zawartą [...] listopada 2014r., umową ustanowienia służebności przesyłu. W § 6 tej umowy jako dodatkowe obowiązki stron uregulowano, że jedynie w przypadku wykonywania prac polegających na usunięciu drzew, krzewów i gałęzi wydanie terenu nastąpi na podstawie protokołu.

226 Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

227 Wobec powyższego, na podstawie art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.