Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 czerwca 2016 r., II SO/Go 8/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 czerwca 2016 r., II SO/Go 8/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy z wniosku W.S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie skargi (art. 55 § 1 p.p.s.a.) 1. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie, 3. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz wnioskodawcy W.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z [...] marca 2016 r. złożonym do sprawy II SAB/Go 18/16 W.S., wniósł powołując się na przepis art. 55 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywny w kwocie 2 222, 22 zł, za nieprzekazanie do sądu akt sprawy w ustawowym terminie.

3 W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 9 grudnia 2015 r. wniósł skargę (pismo z [...] grudnia 2015 r.) na bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] maja 2014r. znak: [...] zmieniającej decyzję z [...] stycznia 2014 r. znak: [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych pod nazwą: "B" położonych na działkach ozn. nr ewid. [...]. Zdaniem wnioskodawcy, trzydziestodniowy termin na przekazanie akt do sądu upłynął 8 stycznia 2016 r., mimo to jego skarga nie została przekazana. Z informacji uzyskanej w organie wynika, że akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią zostały wysłane około 15 lutego 2016 r., a więc po terminie, co uzasadnia ukaranie organu grzywną.

4 Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że sprawa z wniosku W.S. została rozpatrzona na posiedzeniu Kolegium 27 stycznia 2016 r. i po sporządzeniu odpowiedzi niezwłocznie przekazana do Sądu. Ponadto całość sprawy przewlekłego postępowania w powyższej sprawie była przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 18/16 i akta sprawy są w Sądzie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Wniosek o ukaranie grzywną okazał się uzasadniony.

7 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przypadku wniosku o wymierzenie organowi grzywny z powodu niewykonania obowiązków o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a, sąd rozstrzyga o jego zasadności kontrolując wykonanie ich przez właściwy organ.

8 Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a skarga do sądu administracyjnego, wnoszona za pośrednictwem organu, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość jest jej przedmiotem, podlega przekazaniu sądowi przez tenże organ w terminie trzydziestu dni wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. - M.P. z 2016 r., poz. 145 )

9 W oparciu o powyższe przepisy prawa, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków art. 54 § 2 P.p.s.a.

10 Na gruncie niniejszej sprawy przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione. Został bowiem złożony przez wnioskodawcę (a skarżącego w sprawie skargi na przewlekłość postepowania) W.S. wniosek o wymierzenie grzywny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaś faktycznie naruszyło przepisy prawa poprzez nieprzekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania. Przewidziany w ustawie trzydziestodniowy termin, wobec wpływu skargi do organu 9 grudnia 2015 r. (k- 4 akt II SAB/Go 18/16 ) upłynął bowiem z dniem 8 stycznia 2016r. Tymczasem przesyłkę pocztową zawierającą skargę W.S. i odpowiedź na nią wraz z aktami administracyjnymi nadano w placówce pocztowej dopiero 15 lutego 2016r. (k - 9 akt II SAB/Go 18/16), a więc po terminie.

11 Wobec stwierdzenia zaistnienia ustawowych przesłanek wymierzenie grzywny organowi okazało się możliwe.

12 Grzywnę, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a cechuje charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjno - prewencyjny. Omawiana dolegliwość finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ppsa (vide: postanowienia NSA z dnia 4 listopada 2010r. w sprawie I OZ 836/10, z dnia 25 sierpnia 2011r. w sprawie I OZ 597/11, z dnia 23 września 2011r. w sprawie II OZ 790/11; baza orzeczeń nsa.gov.pl). W wymiarze indywidualnym ukaranie organu ma służyć podejmowaniu działań zapobiegających powtórzeniu takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych ( vide: postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. w sprawie I OZ 328/12, tamże). Rola prewencyjna grzywny służy przy tym zapobieganiu naruszania prawa nie tylko przez ukarany organ, ale też i inne organy. Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe, naruszające prawo działania. W tym wymiarze mieści się represyjność wskazanego środka prawnego. W ten bowiem sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie skarżącemu podmiotowi realizacji prawa do sądu. Przepis art. 54 § 2 P.p.s.a zabezpiecza bowiem konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Dla realizacji tego prawa konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Instytucja wymierzenia grzywny, uregulowana w art. 55 § 1 P.p.s.a, służy również ochronie jednej z naczelnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego tj. wyrażonej w art. 7 tej ustawy zasady szybkości postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto służy zapewnieniu równości stron postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż organ nie powinien korzystać z tego, że dzięki dopuszczeniu się zwłoki ma więcej czasu na sporządzenie odpowiedzi na skargę.

13 Zaznaczenia wymaga zatem, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 868/12, publ. LEX nr 1239526; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 597/11, publ. LEX nr 896315), co najwyżej mogą one mieć wpływ na jej wymiar.

14 Należy przy tym podkreślić, że możliwości wymierzenia grzywny, wobec stwierdzenia zaistnienia powyższych przesłanek, nie niweczy fakt złożenia wniosku o jej wymierzenie po wykonaniu przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a jak też stwierdzenie ich wykonania w chwili orzekania przez sąd administracyjny. Fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 P.p.s.a. Nie ma on bowiem wpływu na zaistniałą już okoliczność uchybienia przez organ terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy. Wykonanie obowiązków stanowi zdarzenie, które sąd bierze jednak pod uwagę miarkując wysokość grzywny.

15 Stosownie do treści art. 55 § 1 powołanej ustawy "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Rozstrzygając w tej kwestii, sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. wskazywane przez organ przyczyny niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi za pośrednictwem organu do jej przekazania sądowi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu ( vide: T. Woś, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 381). Sąd administracyjny, rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość, może brać pod uwagę również inne okoliczności takie jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym, a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej ( vide: postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r. I OZ 1259/13; baza orzeczeń nsa.gov.pl ).

16 W ocenie Sądu grzywna w wysokości 200 zł realizuje w sposób wystarczający ustawowe funkcje tego środka prawnego. Powinna zdyscyplinować organ do działania w przyszłości w sposób określony w art. 54 § 2 P.p.s.a jak też spełnić zadanie prewencyjne w stosunku do niego i innych organów administracji publicznej. Stanowi też dostateczną represję za popełnione już przez SKO naruszenie, jednocześnie uwzględniając fakt, iż w dacie orzekania przez Sąd obowiązki spoczywające na organie zostały już przez niego wykonane (przy czym samo opóźnienie było dłuższe niż termin ustawowy).

17 W ocenie Sądu wymierzona kwota jest też adekwatna do negatywnych skutków jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a i realizuje wymogi sprawiedliwości naprawczej. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a, Sąd w pkt 1 postanowienia orzekł o wymierzeniu grzywny, zaś w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałym zakresie tj. w zakresie żądania wymierzenia grzywny ponad kwotę wskazaną w pkt 1.

18 Konsekwencją uwzględnienia wniosku co do zasady pozostawało rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, podjęte na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a, obejmujące zwrot uiszczonego wpisu od wniosku.