Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 grudnia 2011 r., II SA/Go 933/11

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 grudnia 2011 r., II SA/Go 933/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] października 2011r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o wyjaśnienie kwestii zawartej w piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2011r. [...]. W piśmie tym MOPS poinformował D.B., iż przekazał jej trzy jednobrzmiące egzemplarze zaświadczenia, o które wnioskowała, a potwierdzające korzystanie przez nią w okresie od marca 1999r. do czerwca 2007r. z dwudaniowych posiłków w stołówkach, za które nie ponosiła odpłatności. MOPS poinformował w w/w piśmie, iż wszelkie pisma i zaświadczenia zawierają tylko te informacje, które są dostępne z systemu komputerowego i że Ośrodek nie dysponuje pełną dokumentacją na papierze. MOPS wskazał ponadto, iż zasiłki celowe, specjalne, stałe, okresowe, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są archiwizowane tylko przez 5 lat oraz że posiłki zalicza się do świadczeń niepieniężnych w związku z czym nie widzi konieczności umieszczania kwot rozliczeń dziennych, miesięcznych i rocznych na przedmiotowym zaświadczeniu.

3 Odnosząc się do żądania D.B. w przedmiocie udostępnienia pełnej dokumentacji potwierdzającej korzystanie przez nią z nieodpłatnych posiłków w okresie od marca 1999r. do czerwca 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] listopada 2011r. znak: [...] stwierdziło, iż organ I instancji poprawnie rozpatrzył sprawę, zgodnie z instrukcją kancelaryjną obowiązującą w organach administracji publicznej, zakładającą pięcioletni okres archiwizowania dokumentów. Wobec powyższego SKO uznało za bezpodstawne podejmowanie jakichkolwiek dalszych działań procesowych.

4 Nie zgadzając się z taką treścią rozstrzygnięcia pismem z dnia [...] listopada 2011r. D.B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ze skargą na w/w pismo SKO. Skarżąca podważyła w skardze poprawność rozstrzygnięć organów, wyrażając jednocześnie swoje niezadowolenie z ich funkcjonowania.

5 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

8 Tylko pozytywne dokonanie oceny dopuszczalności skargi uzasadnia przystąpienie przez Sąd do jej merytorycznego rozpoznania.

9 Za dopuszczalną uznać można zaś tylko skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Granice właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.

10 W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

11 1) decyzje administracyjne;

12 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

13 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

14 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

15 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

16 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

17 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

18 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

19 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

20 W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

21 W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy zaskarżone przez D.B. pismo z dnia [...] listopada 2011r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest aktem lub czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a.

22 Wskazać należy, iż zaskarżone pismo stanowi jedynie odpowiedź organu na prośbę skarżącej o wyjaśnienie kwestii zawartej w piśmie otrzymanym przez nią z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie udostępnienia pełnej dokumentacji potwierdzającej korzystanie z posiłków. Brak zatem podstaw do przyjęcia, iż zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii aktów indywidualnych, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., nie ma bowiem charakteru jednostronnego aktu normatywnego - postanowienia lub decyzji administracyjnej. Nie jest to akt administracyjny wydany w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym bądź zabezpieczającym, w indywidualnie oznaczonej sprawie administracyjnej, rozstrzygający tą sprawę co do istoty czy też kończący postępowanie w sprawie. Nie ma ono charakteru postanowienia podlegającego zaskarżeniu w drodze zażalenia. Nie można go również zakwalifikować jako akt objęty dyspozycją przepisu art. 3 § 2 pkt4a - 7 p.p.s.a.

23 Rozważyć zatem należało, czy zaskarżone pismo zaliczyć można do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, nie wymienionej w pkt 1 - 3 tego artykułu, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

24 Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać kumulatywnie określone warunki, aby mogły podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Akty te lub czynności: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia w wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych w trybie przewidzianym ustawą, 2) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny i 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

25 W przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co wyraźnie wskazuje, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Zatem podkreślenia wymaga fakt, że akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do indywidualnie określonych podmiotów.

26 W zaskarżonym piśmie organ wyższego stopnia, w związku z pismem jakie skarżąca wniosła, poinformował stronę, iż MOPS poprawnie rozpatrzył jej sprawę, gdyż zgodnie z instrukcją kancelaryjną do której stosowania zobowiązane są organy administracji publicznej okres archiwizowania dokumentów wynosi 5 lat. Wprawdzie zaskarżone pismo zostało skierowane do skarżącej, nie rozstrzyga jednak w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Nie konkretyzuje ono uprawnień imiennie określonego podmiotu, zatem nie ma charakteru aktu indywidualnego, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a.

27 Reasumując, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw by przyjąć, że zaskarżony akt podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

28 Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

29 Mając na uwadze treść zaskarżonego przez stronę pisma oraz wskazany

30 w nim zakres żądań skierowanych do organów – MOPS i SKO, Sąd na marginesie informuje skarżącą, iż kwestie dotyczące wydawania zaświadczeń znajdują swoje uregulowanie w Kodeksie postępowania administracyjnego (przepisy od 217 do 220). W myśl art. 217 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się natomiast, jeżeli:

31 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

32 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

33 W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

34 Organ odmawiając wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie zobowiązany jest dokonać tego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

35 Przedmiotem rozbieżnego orzecznictwa sądowego jest czy na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia służy zażalenie, o którym mowa w art. 37 kpa Według niektórych orzeczeń na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 37 § 1, ponieważ przepis ten odnosi się jedynie do spraw administracyjnych, a wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1, rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej (np. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., II OSK 1074/11, LEX nr 842887). Odmienne stanowisko w tej kwestii zajął NSA w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2010 r., I OSK 698/10, LEX nr 578345, w którym przyjął, że:

36 "W przypadku bezczynności w sprawie wydania zaświadczenia skarżący powinien w jakiejkolwiek to formie wyczerpać przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a.; tj. albo złożyć zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., albo wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.)".

37 Wyczerpanie w/w środka zaskarżenia umożliwia następnie stronie złożenie skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia odpowiadającego treści żądania strony.

38 Skoro zatem w ocenie skarżącej doszło do naruszenia jej prawa w zakresie wydania przez organ administracji publicznej zaświadczenia o określonej treści, w zależności od etapu postępowania i organu który dopuścił się w/w naruszenia, winna ona skorzystać z jednego z w/w instrumentów prawnych umożliwiających dochodzenie realizacji praw podmiotowych.