Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 stycznia 2021 r., II SA/Go 670/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 stycznia 2021 r., II SA/Go 670/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2019 r. poz. 341) Starosta cofnął K.H. uprawnienia kategorii B dokument nr: [...] wydane dnia [...] stycznia 2017 r. przez [...] - zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2016 r., na okres 3 lat. Na podstawie art. 108 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że w dniu 7 marca 2017 r. wpłynął do organu prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2016 r., w którym orzeczono wobec K.H. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat zobowiązując jednocześnie do zwrotu prawa jazdy do depozytu urzędu, w związku z prowadzeniem w dniu [...] czerwca 2016 r. w [...] samochodu marki [...] w stanie nietrzeźwości. Pismem z dnia [...] marca Starosta wystąpił do K.H. o zwrot prawa jazdy do depozytu urzędu. W dniu 25 czerwca 2020 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K.H. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W dniu 2 lipca 2020 r. K.H. zdał do depozytu urzędu prawo jazdy kategorii AM,B, nr [...], wydane dnia [...] stycznia 2017 r. przez [...] i od tego dnia rozpoczął bieg orzeczony wyrokiem zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, tj. od dnia 2 lipca 2020 r. do dnia 2 lipca 2023 r. włącznie.

4 Od powyższej decyzji Starosty K.H. wniósł odwołanie domagając się przywrócenia prawa jazdy i orzeczenia o tym, że rozpoczęcie biegu terminu środka karnego nastąpiło od dnia prawomocnego wyroku, tj. od dnia [...] stycznia 2017 r. Skarżący podniósł, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy podtrzymał wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2016 r., w którym na podstawie art. 42 § 2 kk orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Natomiast na podstawie art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy, art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w związku z art. 104 kpa nie została wydana decyzja administracyjna dotycząca przedmiotu sprawy. Skarżący powołał się ponadto na przepis § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (DZ.U. z 2016 r. poz. 231) oraz podniósł, że nie została wydana decyzja, ani inny dokument informujący go o terminie rozpoczęcia i zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] marca 2017 r. wzywające do zwrotu prawa jazdy nie zostało mu doręczone. Z uwagi na powyższe ponownie zwrócił się w dniu 9 czerwca 2020 r. o wydanie decyzji oraz przesłanie kserokopii potwierdzenia otrzymania pisma wzywającego do zwrotu prawa jazdy. W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.

5 Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Starostwo Powiatowe zawiadomiło skarżącego o tym, że wykonanie środka karnego rozpocznie swój bieg z dniem zdania do depozytu zagranicznego prawa jazdy. Ze względu na brak skutecznego wezwania z dnia [...] marca 2017 r., skarżący kwestionuje stanowisko organu w tym zakresie. Skarżący wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. o cofnięciu uprawnień kategorii B wydana została ponad trzy lata po wydaniu prawomocnego wyroku, co jest niezgodne z terminami określonymi w kpa.

6 Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że prawomocnym z dniem [...] stycznia 2017 r. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] K.H. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 178a 1 kk, oskarżonego o to, że w dniu [...] czerwca 2016 r. w [...] prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki [...] o nr rej [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. posiadając 0,98 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. Na podstawie art. 42 § 2 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat oraz na postawie art. 43 § 3 kk zobowiązał oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Starosta zażądał od K.H. zwrotu dokumentu stwierdzającego powyższe uprawnienia. Jednocześnie organ poinformował stronę, że w dniu [...] lutego 2017 r. otrzymał posiadane przez skarżącego polskie prawo jazdy z informacją, że zostało ono wymienione na niemieckie prawo jazdy, które zgodnie z wyrokiem Sądu należy zwrócić. Pismo zostało nadane przesyłką poleconą, która to korespondencja według twierdzeń skarżącego nie została mu doręczona. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. organ poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania oraz odrębnym pismem zawiadomił go, że po odbyciu orzeczonego środka karnego, którego początek rozpocznie bieg z dniem zdania do depozytu organu zagranicznego prawa jazdy, będzie się on mógł ubiegać o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W dniu 2 lipca 2020 r. skarżący zdał do depozytu Starostwa Powiatowego prawo jazdy kategorii AM,B, nr [...] wydane dnia [...] stycznia 2017 r. przez [...].

7 Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej zwana w skrócie – u.k.p.), art. 182 § 1 i 2 kkw. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w wyroku z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] orzekając wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat nałożył obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów do depozytu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego. Sąd powołał się na art. 43 § 3 k.k. Mimo powyższego zobowiązania zwrotu dokumentu prawa jazdy, Sąd Rejonowy Wydział Wykonania Orzeczeń i Należności Sądowych pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformował dodatkowo o obowiązku niezwłocznego zwrotu dokumentu. Skarżący oddał posiadane niemieckie prawo jazdy do depozytu dopiero w dniu 2 lipca 2020 r., a zatem od tego dnia rozpoczął bieg terminu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ stwierdził, że jeżeli osoba wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie zwróci dokumentu prawa jazdy, to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu tego zakazu, dopóki nie zdeponuje dokumentu.

8 Od powyższej decyzji K.H. wniósł skargę. Skarżący podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ponadto zarzucił, że:

9 - Sąd przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny nie podał daty początkowej od której należy liczyć okres wykonania tego środka karnego,

10 - Starostwo Powiatowe w ustawowym terminie nie wydało decyzji dotyczącej przedmiotowej w sprawy,

11 - decyzja wydana została z inicjatywy skarżącego, po upływie trzech lat po wydaniu prawomocnego wyroku,

12 - Starostwo Powiatowe nie doręczyło skarżącemu pisma o żądaniu zwrotu prawa jazdy,

13 - Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.

14 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

16 Skarga podlega oddaleniu.

17 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

18 Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. cofająca K.H. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B potwierdzone w wydanym dnia [...] stycznia 2017 r. dokumencie prawa jazdy nr [...]. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności decyzji organu II instancji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości zarówno, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego. W konsekwencji należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

19 Podstawę prawną powyższej decyzji stanowił przepis art. 182 § 1 k.k.w., w myśl którego, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Z przytoczonym powyżej przepisem art. 182 k.k.w., koresponduje art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

20 Wskazać należy, że decyzja wydawana na podstawie 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1656/19; WSA w Gliwicach z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1440/19; WSA w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1293/19; WSA w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1438/19; NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18).

21 W następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ, w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać skarżącemu tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Oznacza to, że zakres przedmiotowy wyroku karnego obejmuje dwie okoliczności, tj. zakaz prowadzenia określonych w nim kategorii pojazdów oraz czas, na jaki orzeczono ten środek karny. Stąd też rozstrzygnięcie decyzji winno obejmować oba te elementy.

22 W badanej sprawie kwestią sporną pozostawał orzeczony przez organ termin cofnięcia uprawnień, który obejmował okres trzech lat tj. od 2 lipca 2020 r. do 2 lipca 2023 r. W okolicznościach sprawy bezspornie wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...], którym orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat oraz nałożono obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów do depozytu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego, stał się prawomocny w dniu 31 stycznia 2017 r., natomiast zwrot dokumentu prawa jazdy nastąpił dopiero w dniu 2 lipca 2020 r. W tych okolicznościach sprawy, które nie budzą sporu, wskazać przyjdzie, że orzeczenie organu znajduje oparcie w stanie faktycznym oraz w stanie prawnym sprawy. Zgodnie bowiem z art. 43 § 3 kk orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

23 Z przytoczonego przepisu 43 § 3 kk wynika jednoznacznie, że w przypadku orzeczenia przez sąd karny na podstawie art. 43 § 3 kk o obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, okres zakazu prowadzenia pojazdów rozpoczyna swój bieg dopiero od daty zwrotu tegoż dokumentu, a nie od daty uprawomocnienia się wyroku karnego. W postanowieniu z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt III KK 416/13 Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli osoba, wobec której orzeczono zakaz nie odda dokumentu, to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu takiego zakazu, dopóki nie zdeponuje ona owego dokumentu, co nie zmienia przy tym faktu, że obowiązuje on od uprawomocnienia się orzeczenia. W wyroku z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1457/07 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym mimo, iż orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, to bieg okresu, na który orzeczony został zakaz rozpoczyna się z chwilą wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.

24 Orzekając o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w następstwie orzeczenia przez sąd karny o środku karnym organ jest związany terminem przedawnienia wykonania środka karnego wynikającego z art. 103 kk, który wynosi 10 lat od uprawomocnienia się wyroku. Wykonując wyrok karny organy orzekające nie mogą orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli do dnia wydania w tym przedmiocie ostatecznej decyzji doszło do przedawnienia wykonania środka karnego.

25 W realiach rozpatrywanej sprawy bezspornie dokument prawa jazdy został przez skarżącego zwrócony do depozytu Urzędu w dniu 2 lipca 2020 r., nadto w dacie orzekania przez organ o cofnięciu uprawnień nie nastąpiło przedawnienie wykonania orzeczonego wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p.

26 Odnośnie zakresu orzeczonego cofnięcia uprawnień wskazać należy, że zgodnie z dokumentem prawa jazdy skarżący posiadał uprawnienia w kategorii AM, B oraz L. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 6 u.k.p kategoria B prawa jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania: a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla, b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej, c) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg, z zastrzeżeniem ust. 2, d) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą cofnięto skarżącemu uprawnienia kategorii B, jest zgodna zakresowo z zastosowanym środkiem karnym.

27 Podnieść należy, że również pozostałe zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w stanie faktycznym i stanie prawnym danej sprawy. Zgodnie z treścią § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. W myśl ust. 2 w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu.

28 W analizowanej sprawie w decyzji organu I instancji wskazano okres na jaki cofnięto uprawnienia stwierdzając, że rozpoczyna się on od 2 lipca 2020 r., a kończy 2 lipca 2023 r. Z wyżej przestawionych względów decyzja o cofnięciu uprawnień mogła zostać wydana po zwrocie dokumentu prawa jazdy.

29 Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona nie narusza obowiązujących przepisów prawa w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a., wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.