Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 października 2010 r., II SA/Go 501/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 października 2010 r., II SA/Go 501/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Dnia [...] kwietnia 2010 r., działając z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji, Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował na badanie lekarskie Nr [...] M.W., posiadającą uprawienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B. Powodem skierowania była okoliczność, iż w dniu [...] listopada 2009 r., na drodze [...], kierując samochodem marki [...] o nr rej. [...], strona uczestniczyła w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć.

3 Od tej decyzji M.W. wniosła odwołanie i zarzuciła:

4 - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. – wynikającą z przyjęcia, że wobec niej zachodzą przesłanki do skierowania na badania lekarskie w sytuacji, gdy postępowanie karne związane z wypadkiem drogowym, pozostaje w fazie początkowej, obecnie w związku ze stanem zdrowia skarżącej i została zawieszone a z materiału sprawy nie wynikają okoliczności uzasadniające przyjęcie założenia, że prowadziła swój samochód powodując śmierć swojego dziecka jako pasażera;

5 - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. wynikającą z wydania decyzji o skierowaniu na badania w sytuacji, gdy postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie umorzone.

6 Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji, ewentualnie o rozpoznanie niniejszego odwołania jako oczywiście uzasadnionego w trybie art. 132 § 2 k.p.a. przez organ pierwszej instancji.

7 W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż nie można prowadzić postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy nie zakończyło się postępowanie karne za sprawstwo wypadku drogowego. Nadto uprzednie postępowanie w przedmiocie skierowania M.W. na badania lekarskie i psychologiczne toczyło się już z inicjatywy Komendanta Powiatowego Policji i zostało zakończone prawomocnym umorzeniem postępowania. Stąd też w przedmiocie zakreślonym zaskarżoną decyzją postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Ewentualne wznowienie postępowania może nastąpić w ściśle określonych przepisami k.p.a. warunkach co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

8 Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 138 § 1 kpa i art. 122 ust.1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

9 W uzasadnieniu decyzji podano, iż art. 122 ust. 1 pkt 3 lit a) Prawa o ruchu drogowym nakłada na organ kontroli ruchu drogowego obowiązek skierowania na badania lekarskie, w drodze decyzji kierującego pojazdem, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć. Przepis ten nie wskazuje podnoszonego w odwołaniu sprawstwa wypadku a jedynie uczestnictwo.

10 Zgromadzone w sprawie materiały, a w szczególności treści zawarte w notatce urzędowej, protokołach przesłuchania świadków oraz podejrzanej w sposób jednoznaczny i bezsporny wskazują na uczestnictwo M.W. w wypadku drogowym w dniu [...] listopada 2009 r. i zarazem potwierdzają wyczerpanie przesłanki określonej w wyżej cytowanym przepisie – uczestnictwo w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć.

11 Jednocześnie organ podkreślił, iż badania powypadkowe stanowią jeden z istotnych elementów zapobiegania wypadkom drogowym, gdyż mają na celu wyeliminowanie z ruchu drogowego tych kierowców, których aktualna sprawność psychofizyczna nie zapewnia bezpiecznego prowadzenia pojazdu.

12 Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż już raz Powiatowy Komendant Policji umorzył w tej sprawie postępowanie – organ drugiej instancji wyjaśnił, iż przyczyną umorzenia postępowania przez organ była okoliczność, iż strona zmieniła miejsce zamieszkania i ze względu na właściwość miejscową organem właściwym do wydania merytorycznej decyzji był Komendant Miejski Policji jako organ pierwszej instancji.

13 Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.W.. Zarzuciła naruszenie:

14 - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym w sytuacji, gdy postępowanie karne pozostające w fazie przygotowawczej zostało zawieszone, a z materiału dowodowego nie można wywieść, iż to skarżąca prowadziła samochód, w rezultacie czego doszło do śmierci pasażera;

15 - ewentualnie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zw. z art. 122 ust.1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym poprzez skierowanie M.W. na badania lekarskie w sytuacji, gdy uprawnienia organu Policji do wydawania rozstrzygnięcia w tej sprawie wygasło z uwagi na upływ 30 dni licząc od dnia wypadku drogowego w dniu 4 listopada 2009 r.;

16 - naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 77 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez przeprowadzenie własnych autonomicznych ustaleń oraz dowolną, uznaniową oraz jednostronną i ogólnikową ocenę zebranego materiału dowodowego sprawy przy pominięciu podnoszonych i dowodzonych przez skarżącą okoliczności uzasadniających pogląd o braku aktualnych przesłanek dla wykonania badania lekarskiego;

17 - art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. wynikające z braku analizy zgłoszonych przez skarżącą okoliczności w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. co tym samym doprowadziło do nie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek którymi kierował się organ nie uwzględniając odwołania skarżącej.

18 Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie.

19 W uzasadnieniu skarżąca podała, że Prokurator Rejonowy w dniu [...] lutego 2010 r. zawiesił w przedmiotowej sprawie postępowanie karne, do dzisiaj nie ustalono osoby odpowiedzialnej za spowodowanie wypadku drogowego, w wyniku którego poniosło śmierć dziecko skarżącej. Jej zdaniem skierowanie na badanie lekarskie powinno być wydane dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego. Nadto art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż na badanie może być skierowany kierowca pojazdu, który uczestniczył w wypadku, w celu ustalenia czy jego stan zdrowia miał wpływ na zaistniałe zdarzenie, Organ nie jest zatem zobligowany w każdym wypadku skierować taką osobę na badanie. W ocenie skarżącej taki przypadek w niniejszej sprawie zachodzi. Organ drugiej instancji do tego zarzutu podniesionego w odwołaniu w ogóle się nie odniósł, a powinien wyjaśnić przesłanki, którymi się kierował.

20 Jednocześnie skarżąca podniosła, iż został naruszony termin, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy jako termin prawa materialnego. W rezultacie po upływie tego terminu skierowanie na badanie lekarskie wygasa i organ nie ma prawa wydawania decyzji w tym przedmiocie. W tej mierze skarżąca powołała się na wyrok NSA z 18 stycznia 2007 r., I OSK 322/06.

21 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

23 Skarga nie mogła zostać uwzględniona albowiem wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą okazały się niezasadne.

24 Przepis art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze nakłada na organ kontroli ruchu drogowego obligatoryjny obowiązek skierowania na badania lekarskie w drodze decyzji administracyjnej kierującego pojazdem, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć.

25 Przepis ten jednoznacznie formułuje obowiązek, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu.

26 Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika iż w okresie krótko przed datą wypadku, tj. [...] listopada 2009 r., skarżąca będąc w trakcie sprawy rozwodowej, przyjmowała leki należące do benzodaizepinów mających działanie przeciwlękowe, uspokajające, nasenne i osłabiające zdolność koncentracji, a zatem ta okoliczność w połączeniu ze skutkiem śmiertelnym pasażera kierującej jako następstwo wypadku drogowego, wyczerpuje przesłanki, o których mowa w wyżej cytowanym przepisie ustawy Prawo o ruchu drogowym i uzasadnia skierowanie na badania lekarskie. Zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniu skargi ustawodawca w żaden sposób nie uzależnił skierowania na badania lekarskie uczestnika wypadku drogowego, następstwem którego była śmierć innej osoby, od jego winy w spowodowaniu tego wypadku.

27 W żaden sposób nie można zgodzić się z wywodami skargi, iż nieustalone zostało sprawstwo skarżącej w zaistniałym wypadku, skoro takiego wymogu przepis art. 122 ust.1 pkt.3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym przy kierowaniu na badania lekarskie nie wymaga. Wystarczy samo uczestnictwo w wypadku drogowym ze skutkiem śmiertelnym i uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia uczestnika tego zdarzenia. W niniejszej sprawie, mimo lakonicznego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, takie wątpliwości zachodziły, o czym świadczą niezbicie akta dochodzenia prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji, a dołączone do niniejszej sprawy jako dowód w sprawie.

28 Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ administracji może dopuścić jako dowód w prowadzonej sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności takimi dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. A zatem akta sprawy, w których znajdują się zeznania świadków – D.W., E.K., P.B. oraz opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W.C. stanowiły dokumenty urzędowe, którym kodeks administracyjny przypisuje szczególną moc na podstawie art. 76 § 1 (patrz wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 841/08). Jednocześnie kodeks nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dowodu urzędowego, czego strona w niniejszej sprawie nie uczyniła. (art. 76 § 3 k.p.a.).

29 Odnośnie zarzutu, iż w sprawie nastąpiło wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji kierującej skarżącą na badania lekarskie, bowiem od dnia zdarzenia do dnia wydania decyzji upłynął okres 30 dni wskazany w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2 poz.15) to Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż termin ten jest wyłącznie terminem instrukcyjnym wobec zamieszczenia go w rozporządzeniu, a nie w ustawie i jego przekroczenie nie powoduje wygaśnięcia skierowania na badania lekarskie osoby spełniające przesłanki określone w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tej mierze istnieje już ugruntowane orzecznictwo nie tylko wojewódzkich sądów administracyjnych ale i Naczelnego Sądu Administracyjnego, cytowane w odpowiedzi na skargę.

30 Dlatego też te okoliczności spowodowały, iż skarga jako niezasadna została oddalona na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).