Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SA/Go 412/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SA/Go 412/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr XXXVI/219/2018 Rady Powiatu z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie powierzenia gminie [...] wykonywania zadań Powiatu w zakresie prowadzenia Powiatowej Biblioteki Publicznej za pośrednictwem Miejskiej Biblioteki Publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wojewoda, działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2017r., poz. 1868, dalej: u.s.p.), rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], stwierdził nieważność uchwały nr XXXVI/219/2018 Rady Powiatu z 6 marca 2018 r. w sprawie powierzenia gminie wykonywania zadań Powiatu w zakresie prowadzenia Biblioteki Publicznej za pośrednictwem Miejskiej Biblioteki Publicznej.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że ww. uchwała istotnie narusza prawo, tj. art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. z 2018 r., poz. 574, dalej: u.b.). Przedmiotową uchwałą Rada Powiatu postanowiła wyrazić wolę powierzenia Bibliotece Miejskiej, której organizatorem jest Gmina, wykonywania zadań Powiatowej Biblioteki Publicznej, o której mowa w u.b. i innych przepisach (§ 1 uchwały). Przekazanie zadań nastąpi na podstawie porozumienia zawartego przez Zarząd Powiatu z Burmistrzem, które w szczególności określi wielkość środków wnoszonych przez Powiat, niezbędnych do prowadzenia działalności przez bibliotekę (§ 2 uchwały).

4 Wojewoda zaznaczył, że w podstawie prawnej uchwały wskazano m.in. art. 19 ust. 3 oraz art. 20a u.b. Zgodnie z ww. art. 19 ust. 3 u.b. powiat organizuje i prowadzi co najmniej jedną powiatową bibliotekę publiczną. Zadania powiatowej biblioteki publicznej może wykonywać, na podstawie porozumienia, wojewódzka lub gminna biblioteka publiczna działająca i mająca swoją siedzibę na obszarze powiatu. Z kolei w myśl art. 20a ust. 2 u.b. biblioteka publiczna, której organizatorem jest gmina działająca w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego, może wykonywać zadania, o których mowa w ust. 1, na podstawie porozumienia zarządu powiatu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Porozumienie powinno zawierać ustalenia określone w art. 20 ust. 2.

5 Organ zaznaczył, że jak wynika z u.b., powiat organizuje co najmniej jedną bibliotekę publiczną. W oparciu o stosowne porozumienie zadania powiatowej biblioteki publicznej może wykonywać zarówno wojewódzka jaki gminna biblioteka publiczna działająca i mająca swoja siedzibę na terenie powiatu. Znamiennym jest, że powiatowa biblioteka publiczna realizuje odpowiednio część zadań wojewódzkiej biblioteki publicznej, chodzi tu o zadania określone w art. 20 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 u.b. Zadania te może wykonywać na podstawie porozumienia zarządu powiatu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) jedynie taka biblioteka publiczna, której organizatorem jest gmina działająca w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego. Porozumienie takie powinno określać wielkość środków finansowych, które wnoszą strony porozumienia, niezbędnych do prowadzenia działalności przez bibliotekę.

6 Organ nadzoru wskazał, że podczas badania legalności przedmiotowej uchwały wystąpił do Rady Powiatu z zapytaniem, czy wskazana w uchwale Miejska Biblioteka Publiczna będzie wykonywała zadania określone w art. 20a ust. 1 u.b. oraz czy Powiat w tym samym czasie będzie również prowadził powiatową bibliotekę publiczną. W odpowiedzi na powyższe zapytanie sekretarz powiatu wyjaśniła, że wskazana w uchwale Miejska Biblioteka Publiczna będzie wykonywała zadania określone w art. 20a ust. 1 u.b. oraz poinformowała, że Powiat nie prowadzi innej powiatowej biblioteki publicznej.

7 Wojewoda uznał zatem, że Rada Powiatu zadania powiatowej biblioteki publicznej przekazała gminie nie będącej siedzibą samorządu powiatowego, o jakiej mowa w art. 20a ust. 2 u.b. W związku z tym gmina ta nie może przyjmować do wykonania zadań powiatu w zakresie prowadzenia powiatowej biblioteki publicznej zastrzeżonych do przekazania bibliotece publicznej, której organizatorem jest gmina działająca w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego – w sprawie niniejszej mieście [...]. Analiza treści przesłanego przez powiat wzoru porozumienia prowadzi do wniosku, iż gminie powierzono miedzy innymi: gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie materiałów bibliotecznych służących obsłudze potrzeb informacyjnych, edukacyjnych i samokształceniowych, zwłaszcza dotyczących wiedzy o własnym regionie oraz dokumentujących jego dorobek kulturalny, naukowy i organizowanie obiegu wypożyczeń międzybibliotecznych, tworzenie bibliografii regionalnej na podstawie materiałów dostarczanych z bibliotek gminnych i udostępnienie jej czytelnikom. Są to zadania wojewódzkiej biblioteki publicznej wymienione w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.b., zastrzeżone do prerogatyw gminy wskazanej w art. 20a ust. 2 u.b. W związku z powyższym powierzenie ich realizacji gminie było niedopuszczalne.

8 Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stało się przedmiotem skargi Powiatu, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:

9 1. Błędną wykładnię art. 20a ust. 2 u.b., przez przyjęcie, że tylko biblioteka położna w mieście będącym siedzibą władz Powiatu może realizować zadania z art. 20 ust. 1 u.b. na rzecz Powiatu, co doprowadziło organ nadzoru do przyjęcia nieprawidłowego wniosku w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym,

10 2. W kontraście powyższego zarzutu, niezastosowanie art. 19 ust. 3 u.b., gdy to na jego podstawie została podjęta uchwała Rady Powiatu z [...] kwietnia 2018 r., i to pomimo wyraźnego wskazania tego przepisu w podstawie prawnej uchwały,

11 3. Dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie wobec nie zastosowania art. 5 ust. 2 u.s.p., co doprowadzało do nieprawidłowego wnioskowania organu nadzoru, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie wyłącznie art. 20a ust. 2 u.b.,

12 4. Niezastosowanie art. 73 ust. 1 u.s.p. co doprowadziło do błędnego wnioskowania organu nadzoru w zakresie charakteru zawartego porozumienia pomiędzy Powiatem a Gmina.

13 Stawiając te zarzuty Powiat wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

14 Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga okazała się nieuzasadniona.

17 Zgodnie z treścią art. 20a ust. 2 u.b., biblioteka publiczna, której organizatorem jest gmina (działająca w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego), może wykonywać zadania, o których mowa w ust. 1, a więc zadania wojewódzkiej biblioteki, na podstawie porozumienia zarządu powiatu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Zadania wojewódzkiej biblioteki, zgodnie z treścią tego przepisu, może wykonywać tylko biblioteka publiczna, której organizatorem jest gmina działająca w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego.

18 W niniejszej sprawie Wojewoda zawiadamiając o wszczęciu postępowania nadzorczego zwrócił się do Powiatu – pismem z [...] marca 2018 r. – o wyjaśnienie czy wskazana w uchwale Miejska Biblioteka Publiczna będzie wykonywała zadania określone w art. 20a ust.1 u.b. Sekretarz Powiatu odpowiadając organowi nadzoru wyjaśniła, że wskazana w uchwale Miejska Biblioteka Publiczna będzie wykonywała zadania określone w art. 20a ust.1 u.b. Rację ma zatem organ nadzoru, iż w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 20a ust. 2 u.b., przewidujący zastrzeżenie zadań wojewódzkiej biblioteki do wyłącznych prerogatyw gminy działającej w mieście będącym siedzibą samorządu powiatowego.

19 Słuszne w związku z tym jest stwierdzenie Wojewody zawarte w odpowiedzi na skargę, iż na terenie powiatu mogą być oczywiście prowadzone zadania powiatowej biblioteki publicznej przez inne gminne biblioteki, działające w oparciu o art. 19 ust. 3 u.b., ale jedynie zadania nie będące zarazem zadaniami wskazanymi w art. 20a ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

20 Zarzuty skargi – błędnej wykładni art. 20a ust. 2 u.b. oraz niezastawania art. 19 ust. 3 tej ustawy - okazały się zatem nieuzasadnione.

21 Nieuzasadnione są także pozostałe zarzuty skargi. Niewątpliwie u.b., na co zasadnie zwrócił uwagę organ nadzoru w odpowiedzi na skargę, stanowi regulację szczególną i zgodnie z jej art. 2 jest uzupełniana tylko przez postanowienia ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zatem przepisów u.b. nie można uzupełniać treścią przepisów ustaw samorządowych w sposób, który ograniczałby samodzielność tej instytucji kultury.

22 Podsumowując, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepis art. 79 ust. 1 u.s.p., a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie dopatrzył się innych uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, tak wskazanych w skardze, jak i innych w niej niewymienionych.

23 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł, jak w sentencji wyroku.