Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2007 r., IV SA/Gl 567/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2007 r., IV SA/Gl 567/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy odmowy przyznania skarżącemu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a w pozostałym zakresie oddala skargę.

Uzasadnienie

2 R. B. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na synów A. i P. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia przez nich roku szkolnego.

3 Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Wójta Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku, przyznał R. B. prawo do zasiłku rodzinnego na synów w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. w wysokości [...] zł i odmówił przyznania dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jej materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 3 pkt 23 lit. f, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i zaznaczył, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 903) wysokość miesięczna zasiłku rodzinnego od dnia 1 września 2006 r. wynosi dla dziecka do ukończenia 5 roku życia 48,- zł., a dla dziecka powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia 64,- zł., natomiast dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłaca się, zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia, w wysokości 100,- zł. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym dniu września. Zatem wnioskodawcy nie przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego, bowiem nie rozpoczęli oni nowego roku szkolnego w miesiącu złożenia wniosku tj. w [...] r.

4 W odwołaniu z dnia [...] r. R. B. wyraził niezadowolenie z treści otrzymanej decyzji i wskazał, że na podstawie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje mu raz w roku dodatek z tytułu rozpoczęcia przez synów roku szkolnego. Zaznaczył, że synowie rozpoczęli naukę w nowym roku szkolnym [...]. W związku z tym zostały przez niego poniesione i nadal są ponoszone wydatki na ich utrzymanie, dlatego domaga się rozpatrzenia sprawy zgodnie z treścią przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych a nie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazało, iż organ pierwszej instancji zbadał sprawę w związku z twierdzeniami odwołującego zawartymi w odwołaniu i stwierdził, iż skoro wniosek został złożony w pięć miesięcy po rozpoczęciu roku szkolnego [...], to brak jest podstaw do uznania, że został on złożony w związku z rozpoczęciem tego roku szkolnego.

5 W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący oświadczył, iż nie zgodził się z całością rozstrzygnięcia organu odwoławczego i domagał się przyznania, na podstawie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, [...] dodatków z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...].

6 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

9 Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.

10 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.

11 Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w wnioskiem o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na synów A. i P. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia przez nich roku szkolnego. Wniosek ten był kompletny zatem stosownie do treści art. art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych został złożony prawidłowo. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z literalnego brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych nie może datować się wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

12 Ustawodawca nie czyni żadnych wyjątków od tej kategorycznej zasady, z którą koreluje przepis § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) stanowiący, że w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów (§ 12 ust. 3).

13 Nie może zatem budzić wątpliwości, że postępowanie o przyznanie świadczeń rodzinnych wszczynane jest na wniosek strony, zaś datą wszczęcia takiego postępowania jest dzień złożenia przez uprawniony podmiot wniosku wraz ze wszystkimi prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 61 § 3 K.p.a. w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dlatego prawidłowo przyznano skarżącemu prawo do zasiłku rodzinnego na synów w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. w wysokości [...] zł i to w oparciu o art. 3 pkt 23 lit. f, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy administracyjne poczyniły w tym zakresie prawidłowe wyjaśnienia, które zdaniem Sądu, są wiarygodne i spójne. Brak jest zatem podstaw do uznania tej części zaskarżonej decyzji za rozstrzygnięcie sprzeczne z obowiązującym prawem i dlatego w tym zakresie złożona skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., co orzeczono w sentencji.

14 Spornym w sprawie jest, czy skarżącemu prawidłowo odmówiono przyznania [...] dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...]. Argumenty organu odwoławczego sprowadzały się do tego, że w tym zakresie wniosek skarżącego z dnia [...] r. został złożony w momencie, w którym jego synowie już kontynuowali naukę w szkole a nie rozpoczynali ją.

15 Odnosząc się do tej kwestii, w pierwszej kolejności należy zaakcentować, że stosownie do treści art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

16 Zgodnie natomiast z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572) rok szkolny rozpoczyna się w dniu 1 września każdego roku, a kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku.

17 Mając na uwadze brzmienie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Oznacza to, że celem tego dodatku jest wsparcie rodziny w trudnym dla niej momencie, a mianowicie rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko, a w szczególności w związku z niezbędnymi wydatkami związanymi z zakupem podręczników i przyborów szkolnych.

18 Celem ustawodawcy, zdaniem Sądu, było przyznanie tego dodatku nie tylko w momencie rozpoczęcia roku szkolnego, tak jak wskazują organy administracji, ale również w okresie późniejszym. Nie można bowiem uznać, że skoro dziecko rozpoczęło naukę w miesiącu wrześniu danego roku szkolnego, to miało zapewnione środki na poniesienie niezbędnych wydatków z tytułu jego rozpoczęcia i mimo spełnienia przesłanek przyznania tego dodatku nie może go otrzymać, bo już "kontynuuje naukę" a nie ją rozpoczyna. Ważnym jedynie jest, aby wniosek o dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego został złożony w trakcie nauki dziecka w danej klasie, w której rozpoczęło ono dany rok szkolny, a więc do czasu odebrania świadectwa jej ukończenia. Pogląd taki potwierdza § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz. U. Nr 58, poz. 504 z późn. zm.), bowiem uczeń po ukończeniu nauki w danej klasie otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne potwierdzające wyniki w nauce, które jest dokumentem potwierdzającym zakończenie nauki przez dziecko w danym roku szkolnym. Tym samym odebranie świadectwa skutkuje tym, że dany uczeń ukończył naukę w danej klasie i przeszedł do następnej, względnie ukończył daną szkołę i do tego czasu może otrzymać dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Nadto, jak wynika z treści art. 14 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek ten może być przyznany tylko raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, a zatem w roku kalendarzowym rodzina może otrzymać tylko jeden taki dodatek i winien być on przyznany wówczas, gdy faktycznie takie wydatki będą ponoszone. Stanowisko to potwierdza również teza zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1282/06 (nie publikowany), że "granicą, którą nie można przekroczyć, aby otrzymać wskazany dodatek jest dzień odebrania przez dziecko świadectwa ukończenia danej klasy".

19 W świetle powyższej wykładni art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie miał podstawy do tego, aby utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu [...] dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...] i w tym zakresie jest zasadna.

20 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.