Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2012 r., IV SA/Gl 1400/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2012 r., IV SA/Gl 1400/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], zmienił decyzję własną z dnia [...]r. w sprawie ustalenia odpłaty za pobyt dziecka M.P. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Decyzja ta została odebrana przez M.P. w dniu 21 lipca 2011 r.

3 Pismem z dnia 4 lipca 2011 r., złożonym w organie pierwszej instancji w dniu 5 sierpnia 2011 r., M.P. wniosła własnoręcznie sporządzone i podpisane odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] r.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wydanym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 134 w związku z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podniósł, iż art. 127 K.p.a. przewiduje w prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie odwołanie wniesiono jednak z uchybieniem terminu, zgodnie bowiem z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Zatem bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się dnia 22 lipca 2011 r. i upłynął w dniu 4 sierpnia 2011 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie dopiero w dniu 5 sierpnia 2011 r., składając je w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K., o czym świadczy pieczęć z datą dzienną na odwołaniu, a więc z przekroczeniem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Z uwagi na ten fakt, spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 K.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Weryfikacja w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.) nie jest możliwa. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania jest niedopuszczalne, również z uwagi na brak stosownego wniosku, jaki powinien być złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

5 M.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz podkreśliła, że jest osobą niepełnosprawną w trudnej sytuacji materialnej. Odniosła się również do merytorycznej treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. uznając ją za krzywdzącą.

6 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

8 Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

9 Sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona stosownie do powyższych wskazań wykazała, że nie narusza ono prawa, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

10 W punkcie wyjścia należy podnieść, iż w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. W takiej sytuacji, merytoryczne kwestie związane z zasadnością decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie zmiany decyzji własnej Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. w sprawie odpłatności za pobyt dziecka skarżącej w placówce opiekuńczo-wychowawczej, nie mogły podlegać kontroli tut. Sądu, który był uprawniony wyłącznie do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

11 Postanowienie organu odwoławczego nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane.

12 Tak, więc kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny, czy rzeczywiście skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, bowiem rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2000 r., s. 526). Kwestia ta nie budzi wątpliwości w utrwalonym orzecznictwie sądowym (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 618/06, publ.: Lex nr 221959 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02, publ.: OSP 2007/3/25).

13 Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 134 K.p.a. Stanowi on, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności tej czynności procesowej (wniesienia odwołania) jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.

14 Stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 K.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał tą decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie.

15 Zasadniczą kwestią w sprawie jest zatem ustalenie, czy wspomniana decyzja, od której odwołanie złożyła skarżąca została doręczona w sposób prawidłowy oraz czy zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego.

16 W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie kwestionuje, że osobiście w dniu 21 lipca 2011 r. odebrała decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r., na co wskazuje jej własnoręczny podpis przy potwierdzeniu jej odbioru (w rubryce "podpis odbiorcy"). Dodatkowo w przedostatnim zdaniu uzasadnienia przywołanej decyzji zawarte jest prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Oznacza to, że ta decyzja została doręczona w sposób prawidłowy i zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego, wynikające z treści art. 127 K.p.a..

17 Pismem z dnia 4 lipca 2011 r., złożonym w organie pierwszej instancji dopiero w dniu 5 sierpnia 2011 r., skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 4 sierpnia 2011 r. (czwartek). Równocześnie jest poza sporem, że to odwołanie zostało wniesione bez wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie zaskarżonego postanowienia przez organ drugiej instancji było zatem konsekwencją przekroczenia przez skarżącą czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 129 § 2 K.p.a.

18 Skarżąca powyższych okoliczności sprawy nie kwestionowała w odwołaniu i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem skoro odwołanie okazało się spóźnione, rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest prawidłowe. Postępowanie sądowoadministracyjne nie obejmuje kontrolą przyczyn, z powodu których skarżąca złożyła odwołanie z przekroczeniem terminu ustawowego. Okoliczności te podlegałyby badaniu przez organ drugiej instancji właściwy do rozpatrzenia odwołania dopiero z chwilą złożenia wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

19 W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, a następnie wydanie postanowienia opartego na art. 134 K.p.a. powoduje, że rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji staje się ostateczne.

20 W świetle przedstawionego stanu faktycznego zaakcentować trzeba postanowienia art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

21 W rozpoznawanej sprawie skarżąca z całą pewnością wypełniła tylko jeden z ciążących na niej obowiązków, a mianowicie wniosła odwołanie, czyli dopełniła czynności, dla której by wyznaczony termin. Jednakże z powyżej zacytowanych przepisów wynikają jeszcze dwa obowiązki, które muszą być łącznie spełnione, a mianowicie należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności prawnej. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne tej kwestii nie obejmuje, gdyż spóźnione odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności określonej w art. 129 K.p.a., ani nie usprawiedliwiało uchybienia tego terminu.

22 Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze i podnoszonych w niej okoliczności, należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącej doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło bowiem prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

23 Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem. Organ administracyjny był bowiem zobowiązany bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa do stwierdzenia, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd z urzędu, na podstawie art. 134 p.p.s.a., nie dopatrzył się również uchybień, ani naruszeń prawa w takim stopniu, aby skutkowały one uchyleniem, albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia.

24 W tym stanie rzeczy, przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Zatem Sąd, wobec nie znalezienia podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.